Πυλώνας 06

Από στρατηγική περιφέρεια σε δημοκρατικό συμμέτοχο

Ο Έβρος αποτελεί άγκυρα του ανατολικού συνόρου της Ευρώπης, φιλοξενεί υποδομές ΝΑΤΟ και λειτουργεί τερματικό αερίου που τροφοδοτεί εννέα χώρες. Το AURIO θα συγκροτήσει την κοινότητα υποδοχής ως δημοκρατικό συμμέτοχο στις στρατηγικές υποδομές του εδάφους της, με δεσμευτικό νομικό μέσο και όχι με καλή θέληση.

Inspired by Cornelius Castoriadis & Nicos Poulantzas

Πατήστε Q T C P M W E για να μεταβείτε σε μια ενότητα. B για επιστροφή.

Συντομεύσεις πληκτρολογίου σε αυτή τη σελίδα: Q για Το Πρόβλημα, T για Η Σκέψη, C για Η Απόδειξη, P για Οι Προτάσεις, M για Από Πού Έρχονται τα Χρήματα, W για Τι Αλλάζει για Εσένα, E για Πιο Βαθιά, και B για επιστροφή στο ευρετήριο του Προγράμματος.

Το Πρόβλημα

Τρία στρατηγικά βάρη στηρίζονται στον Έβρο. Κανένα από αυτά δεν είναι οργανωμένο γύρω από τους ανθρώπους που τα σηκώνουν.

5,5 bcm Ετήσια δυναμικότητα επαναεριοποίησης, FSRU Αλεξανδρούπολης
60% Δυνάμεις ΗΠΑ που διέρχονται από την Ευρώπη μέσω Αλεξανδρούπολης, 2022 έως 2023
0 Υποχρεώσεις κοινοτικού οφέλους στο ισχύον δίκαιο
Η Σκέψη

Ποιος το υποστήριξε, και γιατί στέκει.

Cornelius Castoriadis & Nicos Poulantzas

Φιλοξενούμε τις υποδομές. Σηκώνουμε το κόστος. Δεν παίρνουμε τίποτα πίσω. Αυτό τελειώνει.

Cornelius Castoriadis μας δίνει το γιατί. Ο ελληνογάλλος φιλόσοφος (1922 έως 1997) υποστήριξε στο L'Institution imaginaire de la société (Seuil 1975, MIT Press 1998) ότι κάθε κοινωνία θεσμίζει τον εαυτό της μέσα από φαντασιακές σημασίες που θα μπορούσαν πάντα να ήταν διαφορετικές. Η καθοριστική διάκριση είναι μεταξύ ετερονομίας, κοινωνιών που αποδέχονται τους θεσμούς τους ως δεδομένους από μια εξωτερική εξουσία, και αυτονομίας, κοινωνιών που αναγνωρίζουν τους θεσμούς τους ως δική τους δημιουργία και τους αναδιαμορφώνουν με διαύγεια. Μια κοινότητα που φιλοξενεί τερματικό LNG ετήσιας δυναμικότητας 5,5 bcm, που διακινεί το 60 τοις εκατό της ευρωπαϊκής στρατιωτικής διέλευσης δυνάμεων ΝΑΤΟ, και που εμπεριέχει το κύριο ανατολικό εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά δεν διαθέτει κανένα νομικό μηχανισμό να διαμορφώσει, να επωφεληθεί ή να περιορίσει αυτές τις υποδομές, είναι μια κοινότητα που ζει υπό ετερονομία. Η στρατηγική σημασία της Αλεξανδρούπολης αποτελεί ακριβώς τον μοχλό για τον δημοκρατικό θεσμικό ανασχεδιασμό.

Nicos Poulantzas μας δίνει το τι. Ο Έλληνας πολιτικός θεωρητικός (1936 έως 1979), στο L'État, le pouvoir, le socialisme (PUF 1978, Verso reissue), υποστήριξε ότι το κράτος δεν είναι εργαλείο μιας μόνο τάξης αλλά συμπύκνωση κοινωνικών σχέσεων: ένα πεδίο στο οποίο αντιφατικές δυνάμεις εκπροσωπούνται, διαμεσολαβούνται και εν μέρει επιλύονται. Η νομιμότητά του εξαρτάται από το να εκπροσωπεί κάθε εδαφική κοινότητα. Οι κοινότητες που φιλοξενούν στρατηγικές υποδομές έχουν συνεπώς θεσμική βάση να απαιτήσουν δημοκρατική εξουσία πάνω σε αυτές, όχι ως ριζοσπαστική διεκδίκηση αλλά ως συνταγματική. Η ύστερη προειδοποίηση του Poulantzas για τον αυταρχικό κρατισμό, τη μεταπολεμική ολίσθηση προς εκτελεστική συγκέντρωση και παράκαμψη των αντιπροσωπευτικών θεσμών, ονομάζει ακριβώς τη σημερινή νομική κατάσταση του FSRU Αλεξανδρούπολης, της εγκατάστασης των ΗΠΑ στο Camp Giannouli και του μηχανισμού διαχείρισης του συνόρου του Έβρου.

Yves Sintomer μας δίνει το πώς. Το έργο του πολιτικού επιστήμονα του Paris 8, The Government of Chance: Sortition and Democracy from Athens to the Present (Cambridge University Press 2023), είναι το επιχειρησιακό σημείο αναφοράς για τον σχεδιασμό συνελεύσεων με κλήρωση και δεσμευτική εντολή. Η Βάση Δεδομένων Καινοτόμου Συμμετοχής Πολιτών του ΟΟΣΑ τεκμηριώνει άνω των 800 διαβουλευτικών περιπτώσεων παγκοσμίως. Μια κοινότητα υποδοχής που επιλέγεται τυχαία για να διαβουλευτεί σχετικά με άδεια λειτουργίας LNG, σχετικά με ρύθμιση σταθμοδρόμησης των ΗΠΑ ή σχετικά με πρωτόκολλο διαχείρισης συνόρων, είναι μια θεσμική μορφή με τεκμηριωμένη καταγωγή δυόμισι χιλιάδων χρόνων, από το αθηναϊκό κληρωτήριο ως τις μόνιμες συνελεύσεις πολιτών των Βρυξελλών και το Ostbelgien Bürgerdialog.

Ο Castoriadis μας λέει γιατί μια κοινότητα που ζει υπό στρατηγική ετερονομία οφείλει να ανακτήσει το σχέδιο αυτονομίας. Ο Poulantzas μας λέει ότι η νομιμότητα του ίδιου του κράτους εξαρτάται από την εκπροσώπηση των εδαφικών κοινοτήτων που σηκώνουν τα στρατηγικά του κόστη. Ο Sintomer μας λέει ποια πρέπει να είναι η επιχειρησιακή μορφή αυτής της εκπροσώπησης. Ο Πυλώνας 6 του AURIO τους λαμβάνει και τους τρεις στα σοβαρά.

Το κράτος δεν είναι εργαλείο που κατέχεται από μία μόνο τάξη. Είναι ένα πεδίο του οποίου η νομιμότητα εξαρτάται από την εκπροσώπηση κάθε εδαφικής κοινότητας.

Nicos Poulantzas, L'État, le pouvoir, le socialisme (1978)
Η Απόδειξη

Δεν είναι θεωρία. Λειτουργεί κάπου σήμερα.

0 Υποχρεώσεις κοινοτικού οφέλους στο ισχύον ελληνικό δίκαιο
vs
1 Τοις εκατό εσόδων επαναεριοποίησης FSRU που προτείνουμε

Εννέα χώρες αντλούν αέριο από το τερματικό Αλεξανδρούπολης. Ο ελληνικός νόμος που το εξουσιοδοτεί δεν προβλέπει καμία πληρωμή κοινότητας υποδοχής. Το AURIO γράφει 1 τοις εκατό στην ανανέωση της άδειας λειτουργίας.

Οι Προτάσεις

Τι θα κάνουμε. Συγκεκριμένα.

Αρχιτεκτονική Κοινοτικού Οφέλους Αυτονομία Castoriadis, Lov om vindmøller Δανίας, CIL Ηνωμένου Βασιλείου

Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης

Υποχρεωτική ετήσια καταβολή 1 τοις εκατό των εσόδων επαναεριοποίησης από τον φορέα εκμετάλλευσης FSRU Αλεξανδρούπολης (Gastrade SA) σε ένα Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους, που διοικείται από Πολιτικό Συμβούλιο αποτελούμενο από κατοίκους επιλεγμένους με κλήρωση μαζί με γειτονικές ενώσεις, δημοτικό συμβούλιο και κοινωνία των πολιτών. Σημεία αναφοράς: η δανική Lov om vindmøller 1992 για υποχρεωτική κοινοτική μετοχή σε αιολική ενέργεια και το βρετανικό Community Infrastructure Levy βάσει του Planning Act 2008. Χωρίς μέσο κοινοτικού οφέλους με δεσμευτικό έσοδο και δημοκρατική διακυβέρνηση, ο υπόλοιπος Πυλώνας 6 είναι ρητορική.

Τι θα κάνουμε
  • Κοινοβουλευτικό νομοσχέδιο AURIO 2027 που τροποποιεί τον Νόμο 3468 του 2006 (παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, χρησιμοποιείται ως νομικό άγκιστρο για κοινοτικό όφελος) και προσθέτει πρόσθετο σύμβασης στην άδεια λειτουργίας της Gastrade SA κατά τον επόμενο κύκλο ανανέωσης. Συμπληρωματική απόφαση δημοτικού συμβουλίου Αλεξανδρούπολης βάσει του Νόμου 3852 του 2010 (Καλλικράτης) Άρθρο 75
  • Υποχρεωτική ετήσια καταβολή 1 τοις εκατό των εσόδων επαναεριοποίησης FSRU στο Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης. Εκτιμώμενα 5 έως 7 εκατ. EUR κατά το πρώτο έτος πλήρους λειτουργιών, με αύξηση σε 7 έως 12 εκατ. EUR σε πλήρη κλίμακα
  • Πολιτικό Συμβούλιο 21 μελών: 8 κάτοικοι επιλεγμένοι με κλήρωση από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), 7 εκλεγμένοι από γειτονικές ενώσεις, 4 από το δημοτικό συμβούλιο, 2 από οργανώσεις κοινωνίας των πολιτών. Ετήσια δημόσια ακρόαση
  • Ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο βάσει του Νόμου 4129 του 2013 Άρθρο 3. Παράπονα διακυβέρνησης παραπέμπονται στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει του Νόμου 3094 του 2003. Τα ευρήματα δημοσιεύονται στη Διαύγεια βάσει του Νόμου 3861 του 2010
  • Η εισφορά 1 τοις εκατό εφαρμόζεται κατά την επόμενη ανανέωση της άδειας λειτουργίας της Gastrade SA, αναμενόμενη το 2029 βάσει της αρχικής 20ετούς θητείας που χορηγήθηκε το 2019. Ελληνικό ρυθμιστικό προηγούμενο για τροποποίηση αδειών λειτουργίας υποδομών ώστε να αντικατοπτρίζουν νέες υποχρεώσεις δημοσίου συμφέροντος: Νόμος 4001 του 2011 Άρθρο 143 (αναθεωρήσεις εγγυημένης τιμής ΑΠΕ που εφαρμόστηκαν σε υφιστάμενες άδειες), και η απόφαση 2018 της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) που αναθεώρησε τη δομή τιμολόγησης του τερματικού LNG Ρεβυθούσας βάσει του Νόμου 4336 του 2015. Ευρωπαϊκό προηγούμενο: Άρθρο 194 ΣΛΕΕ (ρήτρα αλληλεγγύης στον τομέα της ενέργειας) επιτρέπει στα κράτη μέλη να επιβάλουν υποχρεώσεις κοινοτικού οφέλους σε ενεργειακές υποδομές ευρωπαϊκής σημασίας. Το FSRU Αλεξανδρούπολης είναι Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 347/2013· η ρήτρα κοινοτικού οφέλους αποτελεί αναλογική εφαρμογή της αρχής αλληλεγγύης
Αποτέλεσμα

Εγκατάσταση πρώτου έτους περίπου 200.000 EUR. Διαχείριση σταθερής κατάστασης περίπου 500.000 EUR τον χρόνο. Το Ταμείο συγκεντρώνει 5 έως 12 εκατ. EUR τον χρόνο σε υποχρεωτικά έσοδα κοινοτικού οφέλους από υποδομή ευρωπαϊκού δημοσίου συμφέροντος που ήδη συγχρηματοδοτείται μέσω ΕΤΠΑ και CEF Energy. Η κοινότητα υποδοχής της διανομής αερίου εννέα χωρών καθίσταται δημοκρατικός συμμέτοχος, όχι στρατηγικός γείτονας.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α και Ε. Υποχρεωτική εισφορά κοινοτικού οφέλους στη Gastrade SA συν Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Προτεραιότητα 6 για την εγκατάσταση.

Ρήτρα Οφέλους Στρατιωτικής Υποδομής

Εισαγωγή ρήτρας κοινοτικού οφέλους στην επόμενη ανανέωση της Συμφωνίας Αμοιβαίας Αμυντικής Συνεργασίας ΗΠΑ-Ελλάδος (MDCA), ή στις διμερείς ρυθμίσεις που διέπουν το Camp Giannouli και τη χρήση του λιμανιού της Αλεξανδρούπολης, η οποία θα απαιτεί 0,5 τοις εκατό της εκτιμώμενης ετήσιας αξίας των αμερικανικών και ΝΑΤΟ στρατιωτικών επιχειρήσεων διέλευσης στην Αλεξανδρούπολη να καταβάλλεται στο Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης. Σημεία αναφοράς: τυποποιημένες διατάξεις αποζημίωσης χώρας υποδοχής σε διμερείς συμφωνίες ΝΑΤΟ (ΗΠΑ-Ιταλία, ΗΠΑ-Γερμανία, ΗΠΑ-Ηνωμένο Βασίλειο). Οι εγκαταστάσεις MDCA αποτελούν το δεύτερο στρατηγικό βάρος. Η ένταξή τους στην αρχιτεκτονική κοινοτικού οφέλους είναι απαραίτητη για τη συμμετρία του Πυλώνα 6.

Τι θα κάνουμε
  • Διπλωματική πρόταση κατά το 1ο έτος εθνικής κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης AURIO, σχεδιασμός κατά το 2ο έτος, επικύρωση κατά το 3ο έτος μαζί με τον επόμενο κύκλο MDCA βάσει του Άρθρου 36 του Συντάγματος (επικύρωση συνθηκών)
  • Ρήτρα κοινοτικού οφέλους: 0,5 τοις εκατό της εκτιμώμενης ετήσιας αξίας των αμερικανικών και ΝΑΤΟ στρατιωτικών επιχειρήσεων διέλευσης στην Αλεξανδρούπολη καταβάλλεται στο Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης (Πρόταση 1)
  • Κοινή αμερικανο-ελληνική ετήσια αποτίμηση από ανεξάρτητους εκτιμητές επιλεγμένους με ανοικτό διαγωνισμό βάσει του Νόμου 4412 του 2016 Άρθρο 32. Δημόσια δημοσίευση της αποτίμησης και της πληρωμής στη Διαύγεια βάσει του Νόμου 3861 του 2010. Σε περίπτωση διαφωνίας, το θέμα παραπέμπεται σε τριμελές διαιτητικό συμβούλιο: ένα μέλος ορίζεται από το Ελληνικό Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ένα από το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ και ένα από τον Γενικό Γραμματέα ΝΑΤΟ. Η απόφαση του συμβουλίου είναι δεσμευτική για αμφότερα τα μέρη και δημοσιεύεται στη Διαύγεια. Σημείο αναφοράς: πρωτόκολλα συμπληρωματικής σύμβασης ΝΑΤΟ SOFA, διαιτησία επιμερισμού κόστους ΗΠΑ-Γερμανίας βάσει της Συμπληρωματικής Σύμβασης ΝΑΤΟ SOFA του 1959 και των ρυθμίσεων Wartime Host Nation Support του 1971
  • Πλαίσιο: τυποποιημένη αποζημίωση χώρας υποδοχής στις συμφωνίες δυνάμεων, σύμφωνη με τις διμερείς της Ιταλίας, Γερμανίας και Ηνωμένου Βασιλείου, όχι ελληνική ιδιορρυθμία
Αποτέλεσμα

Διπλωματική προετοιμασία περίπου 200.000 EUR τον χρόνο από τον υπάρχοντα λειτουργικό προϋπολογισμό του Υπουργείου Εξωτερικών. Μόλις υλοποιηθεί, η ρήτρα κατευθύνει περίπου 2 εκατ. EUR τον χρόνο (κατά την αρχική πληρωμή) στο Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους. Το δεύτερο στρατηγικό βάρος καθίσταται τεκμηριωμένη, αποζημιωμένη συνεισφορά κοινότητας υποδοχής.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α και Θ. Υποχρεωτική εισφορά στην εκτιμώμενη αξία συν λειτουργικός προϋπολογισμός Υπουργείου Εξωτερικών για την εγκατάσταση.

Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών

Εντολή με νόμο ότι κάθε νέο έργο υποδομής εθνικής στρατηγικής σημασίας που φιλοξενείται σε ελληνικό δήμο πρέπει να προηγείται δεσμευτική Διαβούλευση Πολιτών: ελάχιστη διάρκεια 90 ημέρες, ανοικτή σε όλους τους κατοίκους (συμπεριλαμβανομένων μη πολιτών), με αποτελέσματα νομικά δεσμευτικά για την έκδοση αδειών λειτουργίας. Σημεία αναφοράς: Σύμβαση Aarhus 1998 (κυρωμένη από την Ελλάδα με τον Νόμο 3422 του 2005), η γαλλική Convention Citoyenne pour le Climat και οι μόνιμες συνελεύσεις πολιτών των Βρυξελλών. Ο μόνιμος θεσμικός φορέας για το σχέδιο αυτονομίας Castoriadis στη διακυβέρνηση ελληνικών υποδομών.

Τι θα κάνουμε
  • Κοινοβουλευτικό νομοσχέδιο AURIO 2027, συνταγμένο βάσει Άρθρων 5Α, 24 και 102 του Συντάγματος και των υποχρεώσεων της Σύμβασης Aarhus που μεταφέρθηκαν με τον Νόμο 3422 του 2005
  • Κατώφλι ενεργοποίησης: κάθε υποδομή άνω του καθεστώτος PCI ΕΕ, εθνικής στρατηγικής χαρακτηρισμένης, ή κεφαλαιακού κόστους άνω των 200 εκατ. EUR συγκαλεί Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών στον δήμο υποδοχής πριν από την έκδοση αδειών λειτουργίας
  • Σχεδιασμός Φόρουμ: 90 ημέρες, ανοικτή συνεδρίαση για κατοίκους, διαβουλευτικό πάνελ 60 μελών με κλήρωση για τη δεσμευτική σύσταση, ανεξάρτητο πάνελ εμπειρογνωμόνων για την τεχνική ενημέρωση, ανεξάρτητος παρατηρητής δικαιωμάτων (Συνήγορος του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003)
  • Νομικά δεσμευτικό για την αρχή αδειοδότησης. Μη υλοποίηση παραπεμπτέα στο Συμβούλιο της Επικρατείας βάσει Άρθρου 95 του Συντάγματος
Αποτέλεσμα

Περίπου 1,5 εκατ. EUR τον χρόνο, εφόσον πραγματοποιούνται 5 έως 10 Φόρουμ εθνικά. Μεγάλες αποφάσεις υποδομής λαμβάνονται με δεσμευτική διαβούλευση κοινότητας υποδοχής, όχι ως αποκλεισμένος από τον σχεδιασμό παράγοντας. Η Σύμβαση Aarhus εφαρμόζεται στο ελληνικό δίκαιο για πρώτη φορά.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Β, Δ και Ε. ΤΑΑ συνιστώσα 4.2 συν CERV-2026 συν Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Προτεραιότητα 6.

Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου

Μόνιμη Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου (Συνέλευση Παραμεθόριας Περιφέρειας) στην Αλεξανδρούπολη, με κλήρωση 100 κατοίκων από τις περιφερειακές ενότητες Έβρου, Ροδόπης, Δράμας, Καβάλας και Ξάνθης, που διαβουλεύεται ετησίως σχετικά με τις στρατηγικές προτεραιότητες της Παραμεθορίου και υποβάλλει έκθεση στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και στη Βουλή των Ελλήνων. Σημεία αναφοράς: το Ostbelgien Bürgerdialog και οι μόνιμες συνελεύσεις πολιτών Βρυξελλών και Παρισιού. Ο μόνιμος δημοκρατικός θεσμός για την Παραμεθόριο.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Περιφερειακής Αρχής Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης για σύσταση της Συνόδου το 2027 βάσει Νόμου 3852 του 2010 και Νόμου 4555 του 2018. Κοινό μνημόνιο με τη Βουλή των Ελλήνων για τη θέση κοινοβουλευτικής συζήτησης
  • Κλήρωση από ΕΛΣΤΑΤ 100 κατοίκων από τις πέντε παραμεθόριες περιφερειακές ενότητες, με στρωματοποίηση κατά ηλικία, φύλο, περιφερειακή ενότητα, επαγγελματική κατηγορία και θρησκευτική κοινότητα. Σε περιφερειακές ενότητες όπου οι μειονοτικοί πληθυσμοί της Συνθήκης Λωζάνης (Πομάκοι, Ρομά, μουσουλμανική μειονότητα Δυτικής Θράκης) υπερβαίνουν το 10 τοις εκατό, τα πάνελ κλήρωσης περιλαμβάνουν αναλογική υπερεκπροσώπηση ώστε να αντικατοπτρίζεται το συνταγματικό καθεστώς της μειονότητας βάσει Άρθρου 45 Συνθήκης Λωζάνης και Άρθρου 5Α Ελληνικού Συντάγματος. Διευκόλυνση στα ελληνικά, τούρκικα και πομακικά όπου απαιτείται
  • Δύο αδειοδότηση σαββατοκύριακου τον χρόνο σε διάρκεια έξι μηνών. Ανεξάρτητη ενημέρωση εμπειρογνωμόνων. Δημόσια ζωντανή μετάδοση. Διευκόλυνση από Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης ΔΠΘΜ ή Greek Helsinki Monitor, επιλεγμένα με ανοικτό διαγωνισμό βάσει Νόμου 4412 του 2016 Άρθρο 20
  • Ετήσια έκθεση με δεσμευτική εξέταση από την Περιφερειακή Αρχή και θέση κοινοβουλευτικής συζήτησης. Μη ανταπόκριση ενεργοποιεί παραπομπή στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003
Αποτέλεσμα

Περίπου 800.000 EUR τον χρόνο. Η Παραμεθόριος Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης αποκτά μόνιμη θεσμική φωνή στον εθνικό και ευρωπαϊκό στρατηγικό σχεδιασμό, όχι τη διακριτική πλατφόρμα που δεν διαθέτει σήμερα.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Β, Δ και Ε. ΤΑΑ συνιστώσα 4.2 συν CERV-2026 συν Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Προτεραιότητα 6.

Δικαιώματα Συνόρων και Αξιοπρέπεια Υποδοχής Στρασβούργο ως νομική προϋπόθεση, πρότυπα UNHCR, κλήρωση στη MDCA

Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων, Χερσαία Μεθόριος Έβρου και Θαλάσσια Μεθόριος Αιγαίου

Μόνιμος ανεξάρτητος φορέας παρακολούθησης, που χρηματοδοτείται από κοινού από το ελληνικό κράτος, την UNHCR και τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (FRA), με παρουσία επί τόπου στη χερσαία μεθόριο του Έβρου και στη θαλάσσια μεθόριο του Αιγαίου, εντεταλμένος να τεκμηριώνει όλα τα περιστατικά εισόδου και επαναπροώθησης και να υποβάλλει τριμηνιαία έκθεση στη Βουλή των Ελλήνων και στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Δύο συντονισμένοι πυλώνες: βραχίονας χερσαίας μεθορίου Έβρου με γραφεία στην Αλεξανδρούπολη και δορυφορικό στη Φυλακή, και βραχίονας θαλάσσιας μεθορίου Αιγαίου με δορυφορικά γραφεία στη Μυτιλήνη (Λέσβος), το Βαθύ (Σάμος), τη Χίο, την Κω και τη Λέρο, αντικατοπτρίζοντας τη γεωγραφία στην οποία το Στρασβούργο έχει τεκμηριώσει παραβάσεις. Σημεία αναφοράς: η απόφαση ΕΔΑΔ A.R.E. κατά Ελλάδος (7 Ιανουαρίου 2025) για τον ποταμό Έβρο, η απόφαση ΕΔΑΔ M.H. και λοιποί κατά Κροατίας (18 Νοεμβρίου 2021), η απόφαση Τμήματος του ΕΔΑΔ N.D. και N.T. κατά Ισπανίας (13 Φεβρουαρίου 2020) για τη Μελίγια, και το πλαίσιο εκτέλεσης αποφάσεων του Συμβουλίου της Ευρώπης βάσει Άρθρου 46 ΕΣΔΑ. Η Δικαιοσύνη για την Παραμεθόριο δεν μπορεί να αποκλείει τις συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργεί το εξωτερικό σύνορο ΕΕ, χερσαίο ή θαλάσσιο.

Τι θα κάνουμε
  • Κοινοβουλευτικό νομοσχέδιο AURIO 2027 που τροποποιεί τον Νόμο 4636 του 2019 και τον Νόμο 4939 του 2022 (ενοποιημένος ελληνικός κώδικας ασύλου). Κοινό μνημόνιο με UNHCR και FRA
  • Μόνιμος φορέας με γραφείο στην Αλεξανδρούπολη και δορυφορικό γραφείο στη Φυλακή για τον βραχίονα Έβρου, συν δορυφορικά γραφεία στη Μυτιλήνη (Λέσβος), το Βαθύ (Σάμος), τη Χίο, την Κω και τη Λέρο για τον βραχίονα Αιγαίου. Περίπου 25 υπάλληλοι για τον βραχίονα Έβρου και 30 για τον βραχίονα Αιγαίου, συμπεριλαμβανομένων παρατηρητών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, νομικών, διερμηνέων και ιατρικού προσωπικού
  • Εξουσία επιθεώρησης κάθε κέντρου υποδοχής, συνοριακής φυλακίου ή τόπου επαναπροώθησης. Μνημόνια συνεργασίας με Ελληνική Αστυνομία, Ελληνικό Λιμενικό Σώμα, Frontex και Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου
  • Τριμηνιαία δημόσια έκθεση στη Διαρκή Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής και στο Συμβούλιο της Ευρώπης βάσει Άρθρου 46 ΕΣΔΑ. Εκθέσεις δημοσιεύονται στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
Αποτέλεσμα

Περίπου 4 εκατ. EUR τον χρόνο. Η συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων που τεκμηρίωσε το ΕΔΑΔ τεκμηριώνεται σε πραγματικό χρόνο, από ανεξάρτητο φορέα, με τριμηνιαία αναφορά στο Στρασβούργο. Το ελληνικό κράτος παύει να κρίνεται βάσει φημών.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Γ, Δ, Η και Θ. Ελληνική συνιστώσα AMIF συν γραμμή δικαιωμάτων CERV-2026 συν Ταμείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Συμβουλίου της Ευρώπης συν ελληνικός κρατικός προϋπολογισμός.

Αξιοπρέπεια Υποδοχής στον Έβρο και τα Νησιά Πρώτης Γραμμής του Αιγαίου

Μεταρρύθμιση του πλαισίου συνθηκών υποδοχής αιτούντων άσυλο σε όλα τα κύρια χερσαία και θαλάσσια εξωτερικά σύνορα ΕΕ ώστε να ευθυγραμμιστούν με το ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο. Ο Έβρος είναι η άγκυρα της χερσαίας μεθορίου: το κέντρο υποδοχής Φυλακής λειτουργεί σύμφωνα με τα πρότυπα UNHCR, νέα εγκατάσταση στην περιοχή Αισύμης, ολοκληρωμένη ψυχοκοινωνική υποστήριξη μέσω των Κοινοτικών Ομάδων Ψυχικής Υγείας Πυλώνα 11, ολοκληρωμένη πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας μέσω του Προσωπικού Γιατρού Πυλώνα 11 και της αρχιτεκτονικής ΤΟΜΥ, και πρόσβαση σε δημοτικές κοινωνικές υπηρεσίες μέσω του Προγράμματος Αξιοπρέπειας Μεθορίου Πυλώνα 12. Η ίδια αρχιτεκτονική εκτείνεται παράλληλα στα νησιά πρώτης γραμμής του Αιγαίου, Λέσβο, Σάμο, Χίο, Κω και Λέρο, όπου τα Κλειστά Ελεγχόμενα Κέντρα Πρόσβασης Μυτιλήνης, Βαθέος, Βιάλ, Πυλίου και Λακκίου λειτουργούν βάσει της ίδιας Οδηγίας Υποδοχής ΕΕ 2013/33/ΕΕ και των ίδιων Άρθρων 18 και 19 του Χάρτη ΕΕ. Σημεία αναφοράς: το ιταλικό σύστημα υποδοχής SPRAR και SAI (Decreto legislativo 142 του 2015 όπως ενοποιήθηκε και η μεταρρύθμιση SAI του 2020), το ισπανικό σύστημα Red de Acogida e Integración (Ley 12 του 2009 για το δικαίωμα ασύλου και Real Decreto 220 του 2022), και το γερμανικό μοντέλο Erstaufnahme βάσει της Οδηγίας Υποδοχής ΕΕ 2013/33/ΕΕ. Η αξιοπρέπεια υποδοχής αποτελεί το επιχειρησιακό τεστ για το αν η συνταγματική δέσμευση προς κάθε άτομο στο ελληνικό έδαφος λαμβάνεται σοβαρά υπόψη, στη χερσαία μεθόριο του Έβρου και στη θαλάσσια μεθόριο των νησιών.

Τι θα κάνουμε
  • Τροπολογία κοινοβουλευτικής ομάδας AURIO στον Νόμο 4939 του 2022. Συντονισμός με Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, 4η Υγειονομική Περιφέρεια (Μακεδονία και Θράκη), 2η Υγειονομική Περιφέρεια (Πειραιάς και Αιγαίο), Δήμο Αλεξανδρούπολης και Δήμους Μυτιλήνης (Λέσβος), Βαθέος (Σάμος), Χίου, Κω και Λέρου
  • Κέντρο Φυλακής που λειτουργεί σύμφωνα με πρότυπα UNHCR υπό το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, με πρόσβαση παρακολούθησης κοινωνίας πολιτών. Νέα εγκατάσταση στην περιοχή Αισύμης για πρόσθετη δυναμικότητα, χωροθέτηση και προμήθεια βάσει Νόμου 4412 του 2016. Παράλληλη αναβάθμιση κατά πρότυπα UNHCR που εφαρμόζεται στα Κλειστά Ελεγχόμενα Κέντρα Πρόσβασης Μυτιλήνης, Βαθέος, Βιάλ (Χίος), Πυλίου (Κως) και Λακκίου (Λέρος), με την ίδια πρόσβαση παρακολούθησης κοινωνίας πολιτών και την ίδια αρχιτεκτονική ένταξης Πυλώνα 11 και Πυλώνα 12
  • Ψυχοκοινωνική υποστήριξη ενταγμένη στις Κοινοτικές Ομάδες Ψυχικής Υγείας Πυλώνα 11. Πρόσβαση σε πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας μέσω Προσωπικού Γιατρού Πυλώνα 11 και αρχιτεκτονικής ΤΟΜΥ. Δημοτικές κοινωνικές υπηρεσίες μέσω Προγράμματος Αξιοπρέπειας Μεθορίου Πυλώνα 12
  • Ανεξάρτητη παρακολούθηση δικαιωμάτων από το Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων, Έβρος και Αιγαίο (Πρόταση 5). Συμμόρφωση με Άρθρα 18 και 19 Χάρτη ΕΕ δημοσιεύεται στην τριμηνιαία έκθεση Παρατηρητηρίου
  • Ελληνικό προηγούμενο: δημοτικό πρόγραμμα αλληλεγγύης Δήμου Αθηναίων (2016 έως 2019, πριν από τους περιορισμούς μνημονίου), τώρα επεκτεινόμενο ως συνταγματική υποχρέωση βάσει Άρθρων 18 και 19 Χάρτη ΕΕ και Οδηγίας Υποδοχής 2013/33/ΕΕ
Αποτέλεσμα

Περίπου 25 εκατ. EUR τον χρόνο. Το σύστημα υποδοχής παύει να είναι δομικά αποκομμένο από το γενικό σύστημα πρόνοιας και υγειονομικής περίθαλψης. Η συνταγματική δέσμευση προς κάθε άτομο στο ελληνικό έδαφος υλοποιείται στο κύριο ανατολικό χερσαίο σύνορο της ΕΕ.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Β, Γ, Δ και Θ. ΤΑΑ συνιστώσα 3.4 κοινωνική ένταξη συν AMIF συν CERV-2026 συν λειτουργικός προϋπολογισμός Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.

Σύμβαση Πολιτών για τη MDCA

Κατά τον χρόνο που προηγείται του επόμενου κύκλου ανανέωσης MDCA, μια Σύμβαση Πολιτών για τη MDCA με κλήρωση, αποτελούμενη από 100 τυχαία επιλεγμένους Έλληνες κατοίκους (με στρωματοποιημένη υπερεκπροσώπηση δήμων υποδοχής, συμπεριλαμβανομένων Αλεξανδρούπολης, Λάρισας, Σούδας και Λιτόχωρου), που διαβουλεύεται για τους όρους της επόμενης ανανέωσης και παράγει δεσμευτική εντολή για την ελληνική διαπραγματευτική αντιπροσωπεία. Σημεία αναφοράς: η γαλλική Convention Citoyenne pour le Climat και το Εθνικό Φόρουμ Ισλανδίας 2010. Η MDCA αποτελεί το δεύτερο στρατηγικό βάρος, και η εντολή με κλήρωση είναι η μορφή που ο Πυλώνας 6 επιλέγει για τη δημοκρατική λογοδοσία του.

Τι θα κάνουμε
  • Κοινοβουλευτικό ψήφισμα AURIO κατά το 1ο έτος εθνικής εκπροσώπησης. Κοινό μνημόνιο με Υπουργείο Εξωτερικών και ΕΛΣΤΑΤ βάσει Νόμου 3094 του 2003 και Νόμου 4555 του 2018
  • Κλήρωση από ΕΛΣΤΑΤ 100 Ελλήνων κατοίκων με στρωματοποίηση κατά περιφέρεια, ηλικία και φύλο με υπερεκπροσώπηση δήμων υποδοχής MDCA
  • Έξι συνεδριάσεις σαββατοκύριακου σε διάρκεια έξι μηνών. Ανεξάρτητη ενημέρωση εμπειρογνωμόνων, συμπεριλαμβανομένων ΕΛΙΑΜΕΠ, ΕΚΕΜ, ακαδημαϊκών ειδικών σε διεθνές δίκαιο, εν συντάξει στρατιωτικών αξιωματικών και εκπροσώπων κοινωνίας των πολιτών, επιλεγμένων με ανοικτό διαγωνισμό βάσει Νόμου 4412 του 2016 Άρθρο 20
  • Συστάσεις εγκριθείσες με ειδική πλειοψηφία και υποβαλλόμενες ως δεσμευτική εντολή στην ελληνική διαπραγματευτική αντιπροσωπεία, με κοινοβουλευτική υποχρέωση συζήτησης και ανταπόκρισης βάσει Κανονισμού Βουλής. Μη συμμόρφωση με τις δεσμευτικές συστάσεις της Σύμβασης ενεργοποιεί αυτεπάγγελτη έρευνα Συνηγόρου του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003 και έλεγχο παραδεκτού από το Συμβούλιο της Επικρατείας βάσει Άρθρου 95 Συντάγματος
Αποτέλεσμα

Περίπου 2 εκατ. EUR για τη σύμβαση, αποσβεσμένα έναντι του κύκλου ανανέωσης MDCA. Οι όροι της αμερικανικής σταθμοδρόμησης στο ελληνικό έδαφος διαπραγματεύονται με δομημένη δημόσια διαβούλευση, όχι μόνο από εκτελεστική διπλωματία.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Β και Δ. ΤΑΑ συνιστώσα 4.2 συν CERV-2026.

Διασυνοριακό Φόρουμ Πολιτών, Έβρος και Εδιρνέ

Διασυνοριακό Φόρουμ Πολιτών μεταξύ των περιφερειακών ενοτήτων του Έβρου (Ελλάδα) και της επαρχίας Εδιρνέ (Τουρκία), υπό την αιγίδα του Συμβουλίου της Ευρώπης και του πλαισίου Interreg IPA, με πάνελ κλήρωσης που διαβουλεύονται σχετικά με τη διασυνοριακή συνεργασία στη διαχείριση περιβάλλοντος, το εμπόριο, την πολιτιστική κληρονομιά, την οικολογία του ποταμού και την κοινή αντιμετώπιση έκτακτης ανάγκης. Σημεία αναφοράς: η Σύμβαση Μαδρίτης Συμβουλίου της Ευρώπης για Διασυνοριακή Συνεργασία 1980 (κυρωμένη από Ελλάδα με Νόμο 1845 του 1989). Η Δικαιοσύνη για την Παραμεθόριο δεν είναι εθνικό πλαίσιο. Πρέπει να περιλαμβάνει διασυνοριακή αστική διάσταση.

Τι θα κάνουμε
  • Κοινό μνημόνιο μεταξύ Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και επαρχίας Εδιρνέ, εγκεκριμένο από το Κογκρέσο Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης και τη διαχείριση Interreg IPA
  • Κλήρωση 30 κατοίκων από τον Έβρο και 30 από την Εδιρνέ, με στρωματοποίηση για ισορροπία κατά ηλικία, φύλο, επαγγελματική κατηγορία και θρησκευτική κοινότητα. Σε περιφερειακές ενότητες όπου οι μειονοτικοί πληθυσμοί Συνθήκης Λωζάνης (Πομάκοι, Ρομά, μουσουλμανική μειονότητα Δυτικής Θράκης) υπερβαίνουν το 10 τοις εκατό, τα πάνελ κλήρωσης περιλαμβάνουν αναλογική υπερεκπροσώπηση βάσει Άρθρου 45 Συνθήκης Λωζάνης και Άρθρου 5Α Ελληνικού Συντάγματος. Δύο ετήσιες κοινές συνεδριάσεις, μία στην Αλεξανδρούπολη και μία στην Εδιρνέ, με διευκόλυνση στα ελληνικά, τούρκικα και πομακικά όπου απαιτείται
  • Ομάδες εργασίας για το νερό (ποταμός Έβρος), αντιμετώπιση πυρκαγιών, πολιτιστική κληρονομιά (η κοινή οθωμανική και βυζαντινή κληρονομιά), και εμπόριο και πολιτιστικές ανταλλαγές
  • Κοινές ετήσιες συστάσεις στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και στην επαρχία Εδιρνέ. Αποτέλεσμα δημοσιεύεται στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
Αποτέλεσμα

Περίπου 400.000 EUR τον χρόνο. Ο ποταμός Έβρος, το κοινό οικοσύστημα και η μακρά ιστορική και πολιτιστική κληρονομιά αναγνωρίζονται θεσμικά, όχι απλώς ρητορικά. Τοπική διασυνοριακή αστική ανταλλαγή υποστηριζόμενη, όχι μόνο συνεργασία ασφάλειας συνόρων.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Δ, Ζ και Η. CERV-2026 συν Interreg IPA Ελλάδα-Τουρκία συν Ταμείο Διασυνοριακής Συνεργασίας Συμβουλίου της Ευρώπης.

Στρατηγική Γνώση και Έλεγχος Πρόσβαση Aarhus, λογοδοσία Στρασβούργου, ο χάρτης που δεσμεύει

Στρατηγικός Έλεγχος Υποδομών Έβρου

Κατά τους πρώτους έξι μήνες εθνικής κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης AURIO, ανάθεση δημόσιου ελέγχου όλων των στρατηγικών υποδομών στον Έβρο (FSRU Αλεξανδρούπολης, εγκαταστάσεις MDCA, μηχανισμός διαχείρισης συνόρων, Εγνατία Οδός, διάδρομος Trans Adriatic Pipeline): συνολικά ετήσια έσοδα που παράγονται, ευρωπαϊκά και ΝΑΤΟ κεφάλαια που ελήφθησαν, πληρωμές κοινοτικού οφέλους μέχρι σήμερα. Δημοσίευση ως Έκθεση Στρατηγικών Υποδομών Έβρου. Σημεία αναφοράς: θεσμικό πλαίσιο Ελεγκτικού Συνεδρίου και πρακτική Εθνικού Ελεγκτικού Γραφείου Ηνωμένου Βασιλείου σε ελέγχους υποδομών. Ο δημόσιος λογαριασμός αποτελεί προϋπόθεση της δημοκρατικής συμμετοχής.

Τι θα κάνουμε
  • Ψήφισμα κοινοβουλευτικής ομάδας AURIO. Ανεξάρτητη επιτροπή τριών μελών: πρώην μέλος Ελεγκτικού Συνεδρίου, ακαδημαϊκός ΔΠΘΜ βάσει Νόμου 4485 του 2017, και διεθνής ελεγκτής επιλεγμένος με ανοικτό διαγωνισμό βάσει Νόμου 4412 του 2016 Άρθρο 32
  • Δωδεκάμηνο σχέδιο εργασίας. Δημόσιες ακροάσεις στην Αλεξανδρούπολη, την Κομοτηνή, το Σουφλί, το Διδυμότειχο
  • Τελική έκθεση κατατεθειμένη στη Βουλή των Ελλήνων και δημοσιευμένη ως ανοικτά δεδομένα βάσει Νόμου 4727 του 2020 (ψηφιακή διακυβέρνηση) και Νόμου 3422 του 2005 (πρόσβαση Aarhus στις πληροφορίες)
  • Επαναλαμβανόμενη ετήσια ενημέρωση από το Ελεγκτικό Συνέδριο στη συνέχεια
Αποτέλεσμα

Περίπου 600.000 EUR για τον έλεγχο, αποσβεσμένα σε πενταετή κύκλο υποβολής εκθέσεων. Η κοινότητα δεν καλείται πλέον να φιλοξενεί χωρίς δημόσιο λογαριασμό. Οι χρηματοοικονομικές ροές του στρατηγικού συγκροτήματος υποδομών τεκμηριωμένες σε πρωτογενείς πηγές.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Β και Ε. ΤΑΑ συνιστώσα 4.2 συν Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης Προτεραιότητα 6.

Λογοδοσία Frontex και Ικανότητα Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων

Δημόσιο Ταμείο Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων 1 εκατ. EUR τον χρόνο για τη στήριξη στρατηγικής διεκδίκησης κατά επαναπροωθήσεων και άλλων παραβάσεων θεμελιωδών δικαιωμάτων στα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας, σε συνεργασία με το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, την Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και διεθνείς δικηγόρους. Συνδυάζεται με επίσημη κοινοβουλευτική πίεση AURIO για δεσμευτική λογοδοσία επιχειρήσεων Frontex στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων εξουσιών αναστολής βάσει Άρθρου 46 του Κανονισμού Frontex 2019/1896 όπου τεκμηριώνονται παραβάσεις θεμελιωδών δικαιωμάτων. Σημεία αναφοράς: ΕΔΑΔ A.R.E. κατά Ελλάδος και τα δίκτυα στρατηγικής διεκδίκησης ECRE/AIDA. Τα δικαιώματα συνόρων είναι μη εκτελεστά χωρίς ικανότητα δικαστικής διεκδίκησης.

Τι θα κάνουμε
  • Ψήφισμα κοινοβουλευτικής ομάδας AURIO για τη σύσταση του Ταμείου. Συμφωνίες εταιρικής σχέσης με Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, επιλεγμένα με ανοικτή πρόσκληση βάσει Νόμου 4412 του 2016 Άρθρο 20
  • Στρατηγική διεκδίκηση σε υποθέσεις επαναπροωθήσεων, υποθέσεις συνθηκών υποδοχής και υποθέσεις πρόσβασης σε άσυλο. Διεθνείς εταίροι: ECRE, AIDA, δίκτυο ELENA
  • Κοινοβουλευτική πίεση AURIO για λογοδοσία Frontex βάσει Άρθρου 46 Κανονισμού Frontex (ΕΕ) 2019/1896. Ετήσια δημόσια έκθεση στη Βουλή των Ελλήνων
  • Ανεξάρτητη εποπτεία από ελεγκτική επιτροπή. Ετήσια οικονομική έκθεση στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
Αποτέλεσμα

1 εκατ. EUR τον χρόνο. Ικανότητα δικαστικής διεκδίκησης ανάλογη του τεκμηριωμένου προτύπου παραβάσεων. Η απόφαση ΕΔΑΔ της 7ης Ιανουαρίου 2025 στην υπόθεση A.R.E. κατά Ελλάδος αποκτά επιχειρησιακή συνέχεια.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Δ και Η. Γραμμή δικαιωμάτων CERV-2026 συν Ταμείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Συμβουλίου της Ευρώπης συν διεθνής συγχρηματοδότηση ιδρυμάτων (Open Society European Policy Institute, Sigrid Rausing Trust).

Κοινοτικά Έργα Αγκύρωσης Interreg

Χρήση της προτεραιότητας κοινωνικής συνοχής Interreg VI A Ελλάδα-Βουλγαρία 2021 έως 2027 για χρηματοδότηση πέντε Κοινοτικών Έργων Αγκύρωσης σε δήμους του Έβρου, που καθορίζονται μέσω τοπικής συμμετοχικής διαβούλευσης και όχι κατά υπουργική διακριτική ευχέρεια. Ένα κέντρο κληρονομιάς και εκπαίδευσης πομακικού χωριού, ένα κέντρο ευζωίας κοινότητας Ρομά στην Αλεξανδρούπολη ή Κομοτηνή, ένας κόμβος γυναικείου συνεταιρισμού σε ολόκληρη την περιφερειακή ενότητα, ένας χώρος maker νέων στην Ορεστιάδα, και ένας διασυνοριακός σταθμός παρακολούθησης περιβάλλοντος κοντά στον ποταμό Έβρο. Σημεία αναφοράς: το μοντέλο δημοτικής αυτονομίας Τρικάλων και το Community Infrastructure Levy Ηνωμένου Βασιλείου. Μια δημοκρατική αρχιτεκτονική υποδομής χωρίς συγκεκριμένα κοινοτικά έργα αγκύρωσης είναι ατελής.

Τι θα κάνουμε
  • Πέντε Κοινοτικά Έργα Αγκύρωσης, που εντοπίζονται μέσω δημοτικής συμμετοχικής διαβούλευσης κατά το 1ο έτος δημοτικής θητείας AURIO. Αίτηση υποβάλλεται κατά το 2ο έτος στην προτεραιότητα κοινωνικής συνοχής Interreg VI A Ελλάδα-Βουλγαρία
  • Κάθε έργο αγκυρωμένο σε συγκεκριμένο δήμο με διασυνοριακό εταίρο στη βουλγαρική Νότιο Κεντρική Περιφέρεια
  • Υλοποίηση κατά τα έτη 2 έως 5. Ετήσια δημόσια έκθεση προόδου στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
  • Ανεξάρτητη αξιολόγηση από ΔΠΘΜ στο ενδιάμεσο σημείο και κατά την ολοκλήρωση βάσει Νόμου 4485 του 2017
Αποτέλεσμα

Περίπου 8 εκατ. EUR σε πέντε χρόνια (~1,6 εκατ. EUR τον χρόνο). Ενδεικτική κατανομή ανά έργο 1,2 έως 2,0 εκατ. EUR, υπό την επιφύλαξη συμμετοχικής διαβούλευσης κατά το 1ο έτος και αξιολόγησης Interreg. Τελική κατανομή δημοσιευμένη στην αίτηση 2ου έτους στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010. Πέντε ορατά, χρηματοδοτήσιμα, κοινοτικά έργα στον Έβρο. Τα διασυνοριακά χρήματα χτίζουν ονοματισμένους τόπους, όχι απλώς γραφειοκρατικές ροές.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελος ΣΤ. Προτεραιότητα κοινωνικής συνοχής Interreg VI A Ελλάδα-Βουλγαρία (80 τοις εκατό ΕΤΠΑ, 20 τοις εκατό εθνικά).

Χάρτης Παραμεθορίου AURIO

Καταστατικός Χάρτης Παραμεθορίου (Katastatikos Chartis tis Parametorias Periferias) που επαναδιατυπώνει σε επιχειρησιακούς όρους τις συνταγματικές και συνθηκικές δεσμεύσεις των Άρθρων 5Α, 18, 24, 28 και 102 του Ελληνικού Συντάγματος, της Σύμβασης Aarhus, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, της Σύμβασης της Γενεύης, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ και της Σύμβασης Μαδρίτης για τη διασυνοριακή συνεργασία, και συνιστά Επιθεώρηση Παραμεθορίου υπό τον Συνήγορο του Πολίτη με εξουσίες αυτεπάγγελτης έρευνας και δεσμευτικές συστάσεις. Σημεία αναφοράς: ο γαλλικός Défenseur des droits και παρακολούθηση Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη Συμβουλίου της Ευρώπης. Ο Χάρτης και η Επιθεώρηση αποτελούν το θεσμικό ανοσοποιητικό σύστημα του Πυλώνα 6.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Περιφερειακής Αρχής Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης για υιοθέτηση του Χάρτη. Κοινοβουλευτικό νομοσχέδιο AURIO που τροποποιεί τον Νόμο 3094 του 2003 για επέκταση εντολής Συνηγόρου του Πολίτη
  • Επιθεώρηση Παραμεθορίου συσταθείσα υπό τον Συνήγορο του Πολίτη με εξουσίες αυτεπάγγελτης έρευνας, παρουσία επί τόπου στον Έβρο και δεσμευτικές συστάσεις που δημοσιεύονται τριμηνιαία στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
  • Αλληλουχία: Επιθεώρηση συγκροτείται και δημοσιεύει το σχέδιο εργασίας πρώτου έτους έξι μήνες πριν από την πλήρη λειτουργία του Παρατηρητηρίου Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 5), ώστε το κράτος να πιστοποιεί δημοσίως ένα αρχείο συνθηκών πριν από τη μεταρρύθμιση
  • Αρχιτεκτονική προ-εκτελεστικής αποδεικτικής τεκμηρίωσης, σε λειτουργία πριν από οποιαδήποτε αξίωση μη-επαναπροώθησης: Πρώτον, η Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), η αρχή Άρθρου 19Α συστηθείσα με Νόμο 3115 του 2003, ελέγχει τα μεταδεδομένα επικοινωνιών κάθε επιχείρησης επιτήρησης συνόρων και επαναπροώθησης βάσει Άρθρου 19Α Ελληνικού Συντάγματος και Νόμου 3471 του 2006 για την ιδιωτικότητα ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Δεύτερον, ο Συνήγορος του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003 διαθέτει μόνιμο δικαίωμα άμεσης επί τόπου πρόσβασης σε κάθε συνοριακό φυλάκιο χερσαίας μεθορίου Έβρου και κάθε Κλειστό Ελεγχόμενο Κέντρο Πρόσβασης Αιγαίου, με υποθέσεις παραπεμπόμενες για αυτεπάγγελτη έρευνα βάσει Άρθρου 4 παράγραφος 5 Νόμου 3094 του 2003. Τρίτον, 10ετές οπτικοακουστικό αρχείο κάθε επιχείρησης Λιμενικού Σώματος, Ελληνικής Αστυνομίας ζώνης συνόρων και Frontex στο ελληνικό έδαφος τηρείται από το Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 5), κρυπτογραφημένο κατά πρωτόκολλα ΑΔΑΕ, προσβάσιμο σε Συνήγορο του Πολίτη, Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή, FRA, UNHCR και δικηγόρους ενώπιον Στρασβούργου. Σημεία αναφοράς: το πλαίσιο ελέγχου Bundesverfassungsschutz, η γαλλική Commission nationale de contrôle des techniques de renseignement βάσει Loi du 24 juillet 2015, και το πρωτόκολλο μόνιμης πρόσβασης Defensor del Pueblo στις επιχειρήσεις Θέουτα και Μελίγια. Η τριστρωματική αποδεικτική αρχιτεκτονική βρίσκεται σε λειτουργία ρουτίνας πριν από οποιαδήποτε διοικητική ή δικαστική αξίωση μη-επαναπροώθησης βάσει Άρθρων 18 και 19 Χάρτη ΕΕ, ώστε το δημόσιο αρχείο συμμόρφωσης και παράβασης να υπάρχει πριν από την εκτελεστική πράξη
  • Ετήσια δημόσια ακρόαση της Επιθεώρησης ενώπιον της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής
Αποτέλεσμα

Περίπου 3 εκατ. EUR τον χρόνο. Χωρίς εκτέλεση ο χάρτης είναι φιλοδοξία. Η Επιθεώρηση είναι το ανοσοποιητικό σύστημα της Δικαιοσύνης για την Παραμεθόριο, και η δημόσια βάση αναφοράς που μετατρέπει κάθε μεταρρύθμιση σε μετρήσιμη απαίτηση.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Β, Δ και Θ. ΤΑΑ συνιστώσα 4.2 συν CERV-2026 συν ελληνικός κρατικός προϋπολογισμός.

Τα Χρήματα

Από πού έρχονται τα χρήματα.

38 εκατ. EUR Σταθερή κατάσταση δημόσιας ανάπτυξης τον χρόνο, 12 προτάσεις
7 έως 12 εκατ. EUR Υποχρεωτικά έσοδα κοινοτικού οφέλους για τον Έβρο
9 από 9 Φάκελοι ήδη δεσμευμένοι στην Ελλάδα (Α έως Θ)

Στην Ελλάδα δεν έλειπαν τα χρήματα για τη Δικαιοσύνη για την Παραμεθόριο. Έλειπε η πολιτική συμφωνία για να τα αξιοποιήσει. Το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας φέρει συνιστώσες 4.2 και 4.3 αξίας 189 εκατ. EUR και 251 εκατ. EUR για εκσυγχρονισμό δημόσιας διοίκησης και δικαιοσύνης. Η ελληνική κατανομή του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (AMIF) ανέρχεται σε 438,9 εκατ. EUR· το CERV-2026 χρηματοδοτεί δικαιώματα και ευρωπαϊκές αξίες· το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης λειτουργεί με 639 εκατ. EUR· το Interreg VI A Ελλάδα-Βουλγαρία φέρει 83,9 εκατ. EUR· το Ταμείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Συμβουλίου της Ευρώπης και διεθνείς χρηματοδότες δικαιωμάτων συμπληρώνουν το σύνολο φακέλων.

Η διαδρομή AURIO είναι να πληρωθεί η αρχιτεκτονική που το ελληνικό δίκαιο ήδη εξουσιοδοτεί: Άρθρα Συντάγματος 5Α, 18, 24, 28 και 102, Σύμβαση Aarhus 1998 (Νόμος 3422 του 2005), Νόμος 3094 του 2003 (Συνήγορος του Πολίτη), Νόμος 3468 του 2006, Νόμος 4001 του 2011, Νόμος 3852 του 2010 (Καλλικράτης), Νόμος 4555 του 2018 (Κλεισθένης), Νόμος 4636 του 2019, Νόμος 4939 του 2022, Νόμος 4727 του 2020. Σταθερή κατάσταση πέντε ετών δημόσιας ανάπτυξης περίπου 38 εκατ. EUR τον χρόνο, συν υποχρεωτικά έσοδα κοινοτικού οφέλους 7 έως 12 εκατ. EUR τον χρόνο πίσω στο Ταμείο. Τίποτα παρακάτω δεν απαιτεί ελληνικό φόρο που δεν προβλέπεται ήδη στη δική του άδεια λειτουργίας.

Ποιος Υποβάλλει

Πώς προσεγγίζονται οι παρακάτω φάκελοι.

  1. Δήμος Αλεξανδρούπολης και Δήμοι Έβρου

    ΑΕΣΤΘ

    Κύριος δικαιούχος για το Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους, την εγκατάσταση Αξιοπρέπειας Υποδοχής στην περιοχή Αισύμης, τα Κοινοτικά Έργα Αγκύρωσης Interreg και την υλοποίηση Χάρτη Παραμεθορίου. Απόφαση δημοτικού συμβουλίου βάσει Νόμου 3852 του 2010.

  2. Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης

    ΕΣΤΖ

    Απόφαση Περιφερειακής Αρχής για σύσταση Ετήσιας Συνόδου Παραμεθορίου, Διασυνοριακού Φόρουμ Πολιτών και Κοινοτικών Έργων Αγκύρωσης Interreg. Κύρια αρχή για τις συνιστώσες περιφερειακής διακυβέρνησης βάσει Νόμου 3852 του 2010.

  3. Συνήγορος του Πολίτη και Συμβούλιο της Επικρατείας

    ΒΔΘ

    Κύριος θεσμός για την Επιθεώρηση Παραμεθορίου (Πρόταση 12), τον ρόλο παρατηρητή δικαιωμάτων στο Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών (Πρόταση 3) και την αλυσίδα συστηματικής καταγγελίας. Χρηματοδότηση γέφυρα ΤΑΑ και CERV έως τον λειτουργικό προϋπολογισμό έτους τρίτου.

  4. Εταίροι κοινωνίας των πολιτών (Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνική Ένωση Δικαιωμάτων Ανθρώπου, UNHCR, FRA)

    ΓΔΗ

    Συν-κύριοι εταίροι για το Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων, Έβρος και Αιγαίο (Πρόταση 5), το Ταμείο Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 10) και πρόσβαση παρακολούθησης κοινωνίας πολιτών για Αξιοπρέπεια Υποδοχής (Πρόταση 6). Επιλεγμένοι με ανοικτή πρόσκληση βάσει Νόμου 4412 του 2016.

  5. Κοινοβουλευτική ομάδα AURIO

    ΒΔΘ

    Κοινοβουλευτικές τροπολογίες και νομοσχέδια για το Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους (Νόμος 3468 του 2006), τη Ρήτρα Οφέλους MDCA, το Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών, το Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων (Νόμος 4939 του 2022), το Ταμείο Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων και τον Χάρτη Παραμεθορίου (Νόμος 3094 του 2003). Χορηγία CERV-2026 για συνιστώσες δικαιωμάτων.

Πλήρης οδηγός αιτούντων →

Where the money goes

Annual cost at full roll out, sorted by size. Each bar links to the proposal it pays for.

  • Δικαιώματα Συνόρων και Αξιοπρέπεια Υποδοχής
  • Στρατηγική Γνώση και Έλεγχος
  • Αρχιτεκτονική Κοινοτικού Οφέλους
  1. Αξιοπρέπεια Υποδοχής στον Έβρο και τα Νησιά Πρώτης Γραμμής του Αιγαίου
  2. Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων, Χερσαία Μεθόριος Έβρου και Θαλάσσια Μεθόριος Αιγαίου
  3. Χάρτης Παραμεθορίου AURIO
  4. Κοινοτικά Έργα Αγκύρωσης Interreg
  5. Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών
  6. Λογοδοσία Frontex και Ικανότητα Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων
  7. Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου
  8. Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης
  9. Σύμβαση Πολιτών για τη MDCA
  10. Διασυνοριακό Φόρουμ Πολιτών, Έβρος και Εδιρνέ
  11. Ρήτρα Οφέλους Στρατιωτικής Υποδομής
  12. Στρατηγικός Έλεγχος Υποδομών Έβρου

Total steady state envelope: €38.5m a year, drawn from the envelopes named in the funding map below.

Steady state envelope, by proposal

Annual cost at full roll out, in € millions. Envelope letters link to the funding sources below.

№Proposal€ m / yrEnvelopes
01Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης0.50—
02Ρήτρα Οφέλους Στρατιωτικής Υποδομής0.20—
03Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών1.50—
04Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου0.80—
05Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων, Χερσαία Μεθόριος Έβρου και Θαλάσσια Μεθόριος Αιγαίου4.00—
06Αξιοπρέπεια Υποδοχής στον Έβρο και τα Νησιά Πρώτης Γραμμής του Αιγαίου25.0—
07Σύμβαση Πολιτών για τη MDCA0.40—
08Διασυνοριακό Φόρουμ Πολιτών, Έβρος και Εδιρνέ0.40—
09Στρατηγικός Έλεγχος Υποδομών Έβρου0.10—
10Λογοδοσία Frontex και Ικανότητα Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων1.00—
11Κοινοτικά Έργα Αγκύρωσης Interreg1.60—
12Χάρτης Παραμεθορίου AURIO3.00—
Steady state total38.5

Τα πρώτα δύο έτη φέρουν χρηματοδότηση γέφυρα ΤΑΑ, AMIF, CERV-2026, Επιχειρησιακού Προγράμματος ΑΜΘ, Interreg VI A και IPA, και Συμβουλίου της Ευρώπης. Από το τρίτο έτος, ο λειτουργικός προϋπολογισμός ελληνικού κράτους (Φάκελος Θ) και τα υποχρεωτικά έσοδα κοινοτικού οφέλους (Φάκελος Α) καλύπτουν τη σταθερή κατάσταση. Το σύνολο σε επίπεδο πρότασης αντικατοπτρίζει επαναλαμβανόμενες δημόσιες δαπάνες· το Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους και η Ρήτρα Οφέλους MDCA επιπρόσθετα αποτυπώνουν 7 έως 12 εκατ. EUR τον χρόνο σε έσοδα πίσω στην κοινότητα υποδοχής σε πλήρη κλίμακα.

Υποχρεωτικές εισφορές κοινοτικού οφέλους

7 έως 12 εκατ. EUR τον χρόνο συνδυαστικά σε πλήρεις λειτουργίες, αυξανόμενα με έσοδα επαναεριοποίησης και εκτιμώμενη αξία MDCA

  • 1 τοις εκατό εσόδων επαναεριοποίησης από το FSRU Αλεξανδρούπολης συν 0,5 τοις εκατό της εκτιμώμενης ετήσιας αξίας των αμερικανικών και ΝΑΤΟ στρατιωτικών επιχειρήσεων διέλευσης στην Αλεξανδρούπολη, καταβαλλόμενα απευθείας στο Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης.
  • Τυποποιημένο καθεστώς αποζημίωσης χώρας υποδοχής σε διμερείς ΝΑΤΟ.
Νομική βάση
Νόμος 3468 του 2006 (παραγωγή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, χρησιμοποιείται ως νομικό άγκιστρο για κοινοτικό όφελος). Άρθρο 24 Συντάγματος. Σύμβαση Aarhus (Νόμος 3422 του 2005). Πλαίσιο MDCA, υποχρεώσεις χώρας υποδοχής
Προτάσεις
Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης (Πρόταση 1). Ρήτρα Οφέλους Στρατιωτικής Υποδομής (Πρόταση 2)
Ποιος αιτείται
Δήμος Αλεξανδρούπολης ως κύριος δικαιούχος, με Ελεγκτικό Συνέδριο και Συνήγορο του Πολίτη ως εποπτικούς θεσμούς. Κοινοβουλευτική ομάδα AURIO ως νομοθετικός χορηγός
Παράθυρο υποβολής
Νομοσχέδιο 2027. Πρώτη πληρωμή Gastrade 2028 στον κύκλο ανανέωσης άδειας λειτουργίας. Ρήτρα MDCA υλοποιούμενη με τον επόμενο κύκλο ανανέωσης

Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Συνιστώσες 4.2 και 4.3

189 εκατ. EUR (4.2 Εκσυγχρονισμός δημόσιας διοίκησης) συν 251 εκατ. EUR ΤΑΑ / 464 εκατ. EUR κινητοποιούμενα (4.3 Βελτίωση αποτελεσματικότητας δικαστικού συστήματος)

  • Οι συνιστώσες 4.2 και 4.3 καλύπτουν εκσυγχρονισμό δημόσιας διοίκησης, πιλότους διαβουλευτικής διακυβέρνησης, δικαστική αποτελεσματικότητα και εφαρμογή δικαιωμάτων.
  • Μερικώς υλοποιούμενες από τον Απρίλιο του 2026 με το υπόλοιπο ανοικτό για ανακατανομή κατά την ενδιάμεση αναθεώρηση.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241
Προτάσεις
Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών (Πρόταση 3). Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου (Πρόταση 4). Σύμβαση Πολιτών για τη MDCA (Πρόταση 7). Στρατηγικός Έλεγχος Υποδομών Έβρου (Πρόταση 9). Χάρτης Παραμεθορίου (Πρόταση 12). Χρηματοδότηση γέφυρα Αξιοπρέπειας Υποδοχής (Πρόταση 6)
Ποιος αιτείται
Υπουργείο Εσωτερικών και Υπουργείο Δικαιοσύνης ως εθνικοί υπεύθυνοι υλοποίησης ΤΑΑ. Συνήγορος του Πολίτη, ΔΠΘΜ, Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Δήμος Αλεξανδρούπολης ως επιλέξιμοι δικαιούχοι
Παράθυρο υποβολής
Προθεσμίες δαπανών ΤΑΑ υπό διαπραγμάτευση με Επιτροπή για 2026 και παρατεταμένες προθεσμίες. Ενδιάμεση αναθεώρηση ανοικτή από 2025

Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (AMIF), ελληνική κατανομή

438,9 εκατ. EUR ελληνική εθνική κατανομή, συμπληρούμενη από Μέσο Διαχείρισης Συνόρων και Θεωρήσεων (BMVI) σε 1,1 δισ. EUR και Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας (ISF) σε 45,6 εκατ. EUR

  • Υποστηρίζει υποδοχή, ένταξη και επιστροφή.
  • Τα σκέλη συνθηκών υποδοχής και παρακολούθησης δικαιωμάτων είναι άμεσα σχετικά με τις προτάσεις Παρατηρητηρίου Δικαιωμάτων Συνόρων και Αξιοπρέπειας Υποδοχής.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1147 (AMIF). Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1148 (BMVI). Οδηγία Υποδοχής ΕΕ 2013/33/ΕΕ
Προτάσεις
Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων, Έβρος και Αιγαίο (Πρόταση 5). Αξιοπρέπεια Υποδοχής στον Έβρο (Πρόταση 6). Στοιχεία υποστήριξης Ταμείου Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 10)
Ποιος αιτείται
Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου ως εθνική διαχειριστική αρχή AMIF. Φορείς παρακολούθησης κοινωνίας πολιτών και Συνήγορος του Πολίτη μέσω επιχορηγήσεων
Παράθυρο υποβολής
Ετήσιες προσκλήσεις AMIF έως 2027. Ενδιάμεση αναθεώρηση προγράμματος από 2025

Πρόγραμμα Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες (CERV-2026)

1,55 δισ. EUR συνολικό πρόγραμμα ΕΕ για 2021 έως 2027

  • Το πρόγραμμα υποστηρίζει δικαιώματα, ευρωπαϊκές αξίες, ενεργό ιθαγένεια και δημοκρατική συμμετοχή.
  • Ο φυσικός φάκελος για τα σκέλη διαβούλευσης και εφαρμογής δικαιωμάτων του Πυλώνα 6.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/692
Προτάσεις
Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών (Πρόταση 3). Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου (Πρόταση 4). Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 5). Σύμβαση Πολιτών για τη MDCA (Πρόταση 7). Διασυνοριακό Φόρουμ Πολιτών (Πρόταση 8). Ταμείο Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 10). Χάρτης Παραμεθορίου (Πρόταση 12)
Ποιος αιτείται
Οργανώσεις κοινωνίας των πολιτών και πανεπιστήμια, συχνά με δημοτικούς συναιτητές. Διαμεσολαβητής Bodossaki PLATO για πρόσβαση ελληνικής κοινωνίας πολιτών
Παράθυρο υποβολής
Ετήσιες προσκλήσεις CERV. Κύκλος PLATO: επόμενη πρόσκληση Bodossaki αναμενόμενη 2026

Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2021 έως 2027, Προτεραιότητες 4 και 6

639 εκατ. EUR συνολικές δημόσιες δαπάνες, Προτεραιότητα 4 κοινωνική ένταξη και Προτεραιότητα 6 διακυβέρνηση

  • 85 τοις εκατό ΕΕ, 15 τοις εκατό εθνική συγχρηματοδότηση.
  • Η Προτεραιότητα 4 καλύπτει κοινωνική ένταξη.
  • Η Προτεραιότητα 6 καλύπτει διακυβέρνηση και θεσμική ικανότητα, ο φυσικός φάκελος για τα σκέλη διαβούλευσης και επιθεώρησης.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1058 (ΕΤΠΑ) και Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 (ΕΚΤ+)
Προτάσεις
Εγκατάσταση Ταμείου Κοινοτικού Οφέλους (Πρόταση 1). Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών (Πρόταση 3). Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου (Πρόταση 4). Στρατηγικός Έλεγχος Υποδομών Έβρου (Πρόταση 9). Συμπληρωματικά Κοινοτικά Έργα Αγκύρωσης Interreg (Πρόταση 11). Χάρτης Παραμεθορίου (Πρόταση 12)
Ποιος αιτείται
Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης μέσω ΕΥΔΑΜΘ. Δήμοι και ΔΠΘΜ ως επιλέξιμοι δικαιούχοι
Παράθυρο υποβολής
Προσκλήσεις Προτεραιοτήτων 4 και 6 σε εξέλιξη έως 2027

Interreg VI A Ελλάδα-Βουλγαρία 2021 έως 2027

83,9 εκατ. EUR συνολικά, ΕΤΠΑ 80 τοις εκατό εθνικά 20 τοις εκατό. Προτεραιότητα κοινωνικής συνοχής για τον Έβρο και τη βουλγαρική παραμεθόριο

  • Πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας με τη Βουλγαρική Νότια Κεντρική Περιφέρεια.
  • Η προτεραιότητα κοινωνικής συνοχής χρηματοδοτεί άμεσα τα πέντε Κοινοτικά Έργα Αγκύρωσης.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1059
Προτάσεις
Κοινοτικά Έργα Αγκύρωσης Interreg (Πρόταση 11)
Ποιος αιτείται
Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και εταίρος Βουλγαρικής Νότιας Κεντρικής Περιφέρειας μέσω διαχείρισης Interreg. Κύριος δικαιούχος συνήθως ελληνικός δημόσιος θεσμός
Παράθυρο υποβολής
Προσκλήσεις Interreg ανοικτές έως 2027. Πρώτη πρόσκληση ενέκρινε ήδη 21 έργα σε 36,5 εκατ. EUR

Interreg IPA Ελλάδα-Τουρκία

Φάκελος διασυνοριακής συνεργασίας βάσει Μέσου Προενταξιακής Βοήθειας

  • Πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας με Τουρκία.
  • Τα σκέλη διαβούλευσης και πολιτιστικής κληρονομιάς χρηματοδοτούν άμεσα τις κοινές συνεδριάσεις Φόρουμ.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1529 (IPA III)
Προτάσεις
Διασυνοριακό Φόρουμ Πολιτών, Έβρος και Εδιρνέ (Πρόταση 8)
Ποιος αιτείται
Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και επαρχία Εδιρνέ μέσω διαχείρισης Interreg IPA. Υπεγγύηση Συμβουλίου της Ευρώπης
Παράθυρο υποβολής
Προσκλήσεις Interreg IPA ανοικτές έως 2027

Ταμείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Συμβουλίου της Ευρώπης και διεθνής συγχρηματοδότηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Μεταβλητή, συμπληρούμενη από Open Society European Policy Institute και Sigrid Rausing Trust

  • Το Ταμείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Συμβουλίου της Ευρώπης υποστηρίζει εκτέλεση αποφάσεων ΕΔΑΔ και παρακολούθηση δικαιωμάτων.
  • Διεθνή ιδρύματα συγχρηματοδοτούν στρατηγική διεκδίκηση και τεκμηρίωση δικαιωμάτων.
Νομική βάση
Θεσμικό πλαίσιο Συμβουλίου της Ευρώπης. Άρθρο 46 ΕΣΔΑ (εκτέλεση αποφάσεων)
Προτάσεις
Παρατηρητήριο Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 5). Ταμείο Δικαστικής Διεκδίκησης Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 10)
Ποιος αιτείται
Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, Συνήγορος του Πολίτη, με διεθνείς εταίρους κοινωνίας των πολιτών
Παράθυρο υποβολής
Ετήσιες προσκλήσεις. Συγχρηματοδότηση διαπραγματεύεται με Συμβούλιο της Ευρώπης και διεθνή ιδρύματα

Ελληνικό κράτος και λειτουργικοί προϋπολογισμοί

Ελληνικός δημόσιος προϋπολογισμός. Μεταβαίνει ΤΑΑ, AMIF και πιλοτικές χρηματοδοτήσεις CERV σε βασική χρηματοδότηση από το τρίτο έτος

  • Η μεταρρύθμιση διατηρείται από το τρίτο έτος μέσω τακτικών ελληνικών δημόσιων δαπανών, αφού ολοκληρωθεί η πιλοτική χρηματοδότηση ΤΑΑ, AMIF και CERV.
  • Τα αρμόδια υπουργεία διαχειρίζονται τη σταθερή κατάσταση διπλωματίας, παρακολούθησης και εφαρμογής δικαιωμάτων.
Νομική βάση
Ελληνικός εθνικός προϋπολογισμός. Νόμος 3094 του 2003 (Συνήγορος του Πολίτη). Υπουργικά λειτουργικά πλαίσια
Προτάσεις
Εγκατάσταση Ρήτρας Οφέλους Στρατιωτικής Υποδομής (Πρόταση 2). Σταθερή κατάσταση Παρατηρητηρίου Δικαιωμάτων Συνόρων (Πρόταση 5). Σταθερή κατάσταση Αξιοπρέπειας Υποδοχής στον Έβρο (Πρόταση 6). Σταθερή κατάσταση Χάρτη Παραμεθορίου (Πρόταση 12)
Ποιος αιτείται
Υπουργείο Εξωτερικών, Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, Συνήγορος του Πολίτη, μέσω ετήσιας ελληνικής διαδικασίας δημόσιου προϋπολογισμού. Κοινοβουλευτικοί εκπρόσωποι AURIO χορηγούν τις επιμέρους γραμμές από το 2027
Παράθυρο υποβολής
Ετήσιος κύκλος ελληνικού δημόσιου προϋπολογισμού
Τι Αλλάζει για Εσένα

Το όφελος είναι τοπικό, μετρήσιμο και άμεσο.

  1. Το λιμάνι σας σας ανταποδίδει.

    Το Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους Αλεξανδρούπολης συγκεντρώνει 1 τοις εκατό των εσόδων επαναεριοποίησης FSRU, διοικούμενο από Πολιτικό Συμβούλιο με κατοίκους επιλεγμένους με κλήρωση μαζί με δημοτικό συμβούλιο και κοινωνία των πολιτών. Η υποδομή ευρωπαϊκού δημοσίου συμφέροντος αποδίδει ευρωπαϊκό δημόσιο συμφέρον, και στην κοινότητα υποδοχής.

  2. Το να φιλοξενείτε ΝΑΤΟ στο λιμάνι σας γίνεται κοινοτικό περιουσιακό στοιχείο.

    Η Ρήτρα Οφέλους Στρατιωτικής Υποδομής εισάγει πληρωμή 0,5 τοις εκατό κοινότητας υποδοχής στην επόμενη ανανέωση MDCA, με το ίδιο μοντέλο που λειτουργούν ήδη Ιταλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο. Το δεύτερο στρατηγικό βάρος γίνεται τεκμηριωμένη, αποζημιωμένη συνεισφορά κοινότητας υποδοχής.

  3. Δεν επιτρέπεται πλέον στρατηγική υποδομή πάνω από το κεφάλι σας.

    Το Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών εντέλλεται δεσμευτική Διαβούλευση Πολιτών 90 ημερών, με διαβουλευτικό πάνελ κλήρωσης και παρατηρητή Συνηγόρου του Πολίτη, πριν από οποιαδήποτε άδεια λειτουργίας άνω του ορίου PCI ΕΕ. Η Σύμβαση Aarhus εφαρμόζεται επιτέλους στο ελληνικό δίκαιο.

  4. Η παραμεθόριος σας έχει φωνή στην Αθήνα και τις Βρυξέλλες.

    Η Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου συναθροίζει 100 κατοίκους επιλεγμένους με κλήρωση από τον Έβρο, Ροδόπη, Δράμα, Καβάλα και Ξάνθη, διαβουλευόμενους ετησίως με δεσμευτική εξέταση από την Περιφερειακή Αρχή και θέση κοινοβουλευτικής συζήτησης. Μόνιμη θεσμική φωνή, όχι η διακριτική πλατφόρμα που έχουμε σήμερα.

Πιο Βαθιά

Η έρευνα πίσω από την πολιτική.

Όπου έχει λειτουργήσει.

Στρασβούργο, Συμβούλιο της Ευρώπης

7 Ιανουαρίου 2025

ΕΔΑΔ αποφαίνεται: συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων στον Έβρο.

Η απόφαση στην υπόθεση A.R.E. κατά Ελλάδος, αίτηση αριθ. 15783/21, εκδοθείσα στις 7 Ιανουαρίου 2025 από το Πρώτο Τμήμα του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, είναι η πρώτη απόφαση Στρασβούργου σε υπόθεση επαναπροώθησης από την περιοχή του Έβρου. Ο αιτών, Τούρκος υπήκοος, επαναπροωθήθηκε στον ποταμό Έβρο τον Μάιο 2019 αφού επιχείρησε να φτάσει στο ελληνικό έδαφος. Το Δικαστήριο διαπίστωσε παραβάσεις των Άρθρων 3 (διαδικαστικό σκέλος), 5 και 13 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης.

Κρίσιμα, βάσει αποδεικτικών στοιχείων από το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, τον Συνήγορο του Πολίτη, τα Ηνωμένα Έθνη και το Συμβούλιο της Ευρώπης, το Δικαστήριο διαπίστωσε συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων από τις ελληνικές αρχές κατά τον χρόνο της απέλασης του αιτούντος. Η απόφαση αποτελεί τη νομική προϋπόθεση για τις Προτάσεις 5, 9, 10 και 12 του Πυλώνα 6.

Τρίκαλα, Ελλάδα

Από το 2008

Ένας ελληνικός δήμος που έχτισε τη δική του θεσμική αυτονομία.

Τα Τρίκαλα, πόλη περίπου 82.000 κατοίκων στην κάμπο Θεσσαλίας, κατέστησαν τον εαυτό τους παράδειγμα ελληνικής δημοτικής αυτοδιοίκησης σε διάστημα μιάμισης δεκαετίας, χτίζοντας δική τους θεσμική ικανότητα. Ο δήμος ίδρυσε την eTrikala AE, δημοτική εταιρεία ΤΠΕ, στις 8 Απριλίου 2008. Μέσω της eTrikala η πόλη έχει λειτουργήσει δικές της πλατφόρμες πολιτών, συμπεριλαμβανομένου του eDiaLogos για δημοψηφίσματα και διαβούλευση πολιτικής και του Δημοσθένης για καταγγελίες πολιτών.

Η πόλη χρησιμοποίησε το Ελληνικό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Κοινωνίας της Πληροφορίας και το έργο Horizon 2020 Cities-4-People για να χρηματοδοτήσει το έργο χωρίς να συσσωρεύσει χρέος στον δημοτικό προϋπολογισμό. Τα έσοδα ευρωπαϊκών έργων μείωσαν το δημοτικό χρέος κατά περίπου 20 εκατ. EUR. Για τον Πυλώνα 6 η περίπτωση Τρικάλων αποδεικνύει ότι ένας ελληνικός δήμος παρόμοιας κλίμακας με την Αλεξανδρούπολη μπορεί να οικοδομήσει σημαντική θεσμική αυτονομία εντός του υπάρχοντος ελληνικού νομικού πλαισίου και αρχιτεκτονικής ΕΕ χρηματοδότησης, χωρίς να περιμένει το κεντρικό κράτος.

Δανία, Lov om vindmøller, Δανία

Από το 1992

Υποχρεωτική κοινοτική μετοχή σε στρατηγική ενέργεια.

Η δανική Lov om vindmøller του 1992 απαιτούσε από τους αναπτυξιακούς φορείς αιολικής ενέργειας να προσφέρουν στα τοπικά μέλη κοινοτήτων το δικαίωμα αγοράς μετοχών. Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, πάνω από 2.100 αιολικοί ενεργειακοί συνεταιρισμοί υπήρχαν, με πάνω από 100.000 δανικές οικογένειες να κατέχουν συλλογικά σχεδόν το 90 τοις εκατό των 6.300 ανεμογεννητριών τότε σε λειτουργία, με αποδόσεις μετόχων περίπου 6 έως 7 τοις εκατό τον χρόνο. Ο συνεταιρισμός Middelgrunden ανοικτά της Κοπεγχάγης έχει 8.650 μετόχους.

Το 2024, οι ανανεώσιμες πηγές τροφοδότησαν 88,4 τοις εκατό της δανικής ηλεκτρικής ενέργειας, με αιολική ενέργεια να συνεισφέρει σχεδόν 60 τοις εκατό. Το μάθημα για τον Πυλώνα 6 είναι ότι η υποχρεωτική κοινοτική μετοχή στις στρατηγικές ενεργειακές υποδομές είναι εφαρμόσιμη, δημοφιλής και συμβατή με υψηλής ποιότητας αποτελέσματα ενεργειακής ασφάλειας.

Σκωτία, Ηνωμένο Βασίλειο

Από το 2003

Κοινοτική ιδιοκτησία γης, νομοθετικά.

Ο Land Reform (Scotland) Act 2003 θέσπισε το Crofting Community Right to Buy και το Community Right to Buy. Ο Community Empowerment (Scotland) Act 2015 επέκτεινε το Right to Buy σε εγκαταλελειμμένη, αμελημένη ή επιβλαβή γη, και ο Land Reform (Scotland) Act 2016 πρόσθεσε εξουσία απόκτησης γης για βιώσιμη ανάπτυξη.

Στις αρχές της δεκαετίας του 2020, το 75 τοις εκατό των κατοίκων των Εξωτερικών Εβρίδων ζούσε σε κοινοτικά ιδιόκτητη γη, και 711 αγαθά γης και κτηρίων σε όλη τη Σκωτία βρίσκονταν σε κοινοτική ιδιοκτησία. Το Scottish Land Fund διαθέτει 10 εκατ. GBP τον χρόνο για την υποστήριξη κοινοτικών αποκτήσεων. Το σκωτικό πλαίσιο αποτελεί την κύρια ευρωπαϊκή απόδειξη ότι η νομική κοινοτική ιδιοκτησία γης και υποδομών, όχι απλώς η διαβούλευση, είναι διοικητικά εφαρμόσιμη.

Αγγλία και Ουαλία, Ηνωμένο Βασίλειο

Από το 2010

Δεσμευτική επιβάρυνση κατασκευαστή δεσμευμένη για την κοινότητα υποδοχής.

Το Community Infrastructure Levy (CIL), σε ισχύ στην Αγγλία και την Ουαλία από το 2010 βάσει του Planning Act 2008, απαιτεί από τους κατασκευαστές να καταβάλλουν επιβάρυνση σε νέες κατασκευές υπολογισμένη ανά τετραγωνικό μέτρο νέου ορόφου και δεσμευμένη για τοπικές υποδομές. Τα προβλεπόμενα έσοδα, σύμφωνα με την αξιολόγηση αντίκτυπου της βρετανικής κυβέρνησης του 2010, ήταν της τάξης του 1 δισ. GBP τον χρόνο.

Το CIL χρηματοδοτεί τοπικές μεταφορές, αντιπλημμυρικές άμυνες, σχολεία, νοσοκομεία, πάρκα, πολιτιστικές εγκαταστάσεις και συστήματα τηλεθέρμανσης. Ένα ουσιαστικό μερίδιο εσόδων CIL, 15 τοις εκατό σε μη ενοριακές περιοχές και 25 τοις εκατό σε περιοχές με εγκεκριμένο σχέδιο γειτονιάς, ελέγχεται άμεσα από κοινότητες ενορίας ή γειτονιάς. Για τον Πυλώνα 6 το CIL αποτελεί την απόδειξη για δεσμευτική επιβάρυνση κατασκευαστή σε στρατηγικές υποδομές δεσμευμένη για την κοινότητα υποδοχής.

Γαλλία, Γαλλία

2019 έως 2020

Convention Citoyenne pour le Climat.

Η Convention Citoyenne pour le Climat ήταν μια συνέλευση πολιτών με κλήρωση που διεξήχθη σε επτά σαββατοκύριακα μεταξύ Οκτωβρίου 2019 και Ιουνίου 2020, με 150 τυχαία επιλεγμένους Γάλλους πολίτες να διαβουλεύονται σχετικά με τον τρόπο μείωσης των γαλλικών εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 40 τοις εκατό έως το 2030, με πνεύμα κοινωνικής δικαιοσύνης. Η Σύμβαση παρουσίασε 149 προτάσεις στον Πρόεδρο Macron, ο οποίος είχε δεσμευτεί να μην φιλτράρει τις συστάσεις.

Πολλές από τις προτάσεις μεταφράστηκαν στον Loi Climat et Résilience (Νόμος 2021-1104 της 22ης Αυγούστου 2021). Η Convention Citoyenne αποτελεί το ανώτατο σημείο της σύγχρονης εθνικής διαβούλευσης με κλήρωση στην Ευρώπη και την κύρια απόδειξη για τον διαβουλευτικό μηχανισμό που ο Πυλώνας 6 προτείνει.

Ισλανδία, Ισλανδία

2010 έως 2011

Πολίτες συνέταξαν Σύνταγμα. Το Κοινοβούλιο αρνήθηκε να το ψηφίσει.

Το Ισλανδικό Συνταγματικό Συμβούλιο, Stjórnlagaráð, ήταν το διαβουλευτικό σώμα που συνέταξε νέο σύνταγμα για την Ισλανδία το 2011, ως απάντηση στην οικονομική κατάρρευση του 2008 και στη ζήτηση για θεσμική ανανέωση. Η διαδικασία ξεκίνησε με ένα Εθνικό Φόρουμ 1.000 ατόμων με κλήρωση το 2010 που καθόρισε βασικές αξίες. Το Συνταγματικό Συμβούλιο 25 ατόμων ετοίμασε σχέδιο συντάγματος που εγκρίθηκε ομόφωνα από το Συμβούλιο στις 27 Ιουλίου 2011.

Το συμβουλευτικό δημοψήφισμα του 2012 κατέγραψε περίπου δύο τρίτα υπέρ της πρότασης. Τα επακόλουθα κοινοβούλια δεν ψήφισαν το νέο σύνταγμα. Η ισλανδική περίπτωση αποτελεί την πιο ολοκληρωμένη πρόσφατη απόδειξη ότι μια διαβουλευτική διαδικασία με κλήρωση μπορεί να παράξει ένα εφαρμόσιμο συνταγματικό κείμενο. Η πολιτική αποτυχία είναι ξεχωριστό διδακτικό παράδειγμα, κυρίως σχετικά με την πολιτική πειθαρχία του Alþingi.

Ostbelgien και Βρυξέλλες, Βέλγιο

Από το 2019

Μόνιμη κλήρωση ενσωματωμένη στη συνήθη νομοθετική εργασία.

Το Κοινοβούλιο της Γερμανόφωνης Κοινότητας Βελγίου (Ostbelgien) ίδρυσε το 2019 το πρώτο παγκοσμίως μόνιμο διαβουλευτικό σώμα πολιτών με κλήρωση, τον Bürgerdialog, με Συμβούλιο Πολιτών και εναλλασσόμενα Πάνελ Πολιτών που εργάζονται μαζί με το εκλεγμένο κοινοβούλιο σε συγκεκριμένα νομοθετικά θέματα.

Τα περιφερειακά και δημοτικά κοινοβούλια των Βρυξελλών ακολούθησαν το 2019 με τις δικές τους μόνιμες διαβουλευτικές επιτροπές, στις οποίες πολίτες επιλεγμένοι με κλήρωση διαβουλεύονται μαζί με βουλευτές σε συγκεκριμένα νομοθετικά θέματα. Η Συνέλευση Πολιτών Παρισίου συστάθηκε το 2021 ως το πρώτο μόνιμο δημοτικό σώμα κλήρωσης σε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα. Αυτοί οι τρεις θεσμοί αποτελούν την κορυφαία ευρωπαϊκή απόδειξη ότι η κλήρωση μπορεί να ενσωματωθεί στη συνήθη νομοθετική εργασία, όχι ως ad hoc διαβούλευση αλλά ως μόνιμη θεσμική μορφή.

Το βαθύτερο επιχείρημα.

Ο Έβρος σήμερα φέρει τρία στρατηγικά βάρη ευρωπαϊκής και παγκόσμιας σημασίας: βάρος ενεργειακής ασφάλειας ΕΕ, βάρος εφοδιαστικής ΝΑΤΟ και ΗΠΑ, και βάρος διαχείρισης εξωτερικού συνόρου ΕΕ. Κανένα από αυτά τα βάρη, τον Απρίλιο 2026, δεν είναι οργανωμένο γύρω από τη δημοκρατική εκπροσώπηση της κοινότητας υποδοχής. Το Σύνταγμα της Ελλάδας, η Σύμβαση Aarhus, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, η Σύμβαση της Γενεύης, ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ, η Σύμβαση Μαδρίτης για τη Διασυνοριακή Συνεργασία και το ελληνικό δίκαιο τοπικής αυτοδιοίκησης (Καλλικράτης και Κλεισθένης) αποτελούν από κοινού έναν χάρτη που απαιτεί η κοινότητα υποδοχής να συγκροτηθεί ως δημοκρατικός συμμέτοχος. Αυτός ο χάρτης δεν έχει εφαρμοστεί. Ο Πυλώνας 6 προτείνει τα επιχειρησιακά μέσα.

Το θεσμικό κενό που αντιμετωπίζει ο Πυλώνας 6 δεν παράχθηκε μέσα σε μια νύχτα. Κατά τη μακρά δεκαετία των μνημονίων 2010 έως 2018, η ελληνική δημόσια διοίκηση αναμορφώθηκε από εξωτερική δεσμευτικότητα: τα Ελληνικά Προγράμματα Σταθερότητας, τα Μνημόνια Συνεννόησης με την Τρόικα, και ο Νόμος 4046 του 2012 που μεταφέρει το δεύτερο πρόγραμμα προσαρμογής. Η επενδυτική ικανότητα της παραμεθόριας, η ικανότητα ιδίων εσόδων δήμων υπό τον Καλλικράτη, και η υποδομή παρακολούθησης δικαιωμάτων συμπιέστηκαν ακριβώς τη στιγμή που η μεταναστευτική πίεση στο ανατολικό εξωτερικό σύνορο, η εφοδιαστική ζήτηση ΝΑΤΟ στην Αλεξανδρούπολη, και η ζήτηση ενεργειακής ασφάλειας στη νοτιοανατολική γωνιά της Ελλάδας αυξάνονταν. Η ελληνική κρατική ικανότητα αναδιοργανώθηκε γύρω από τη δημοσιονομική πειθαρχία και όχι γύρω από την εδαφική εκπροσώπηση. Το νομικό κενό στον Έβρο και στη Λέσβο, Σάμο, Χίο, Κω και Λέρο είναι προϊόν εκείνης της δεκαετίας εξίσου με οποιαδήποτε μεμονωμένη πολιτική απόφαση. Ο Πυλώνας 6 είναι η μεταμνημονιακή θεσμική ανοικοδόμηση που η χώρα δεν έχει ακόμη πραγματοποιήσει.

Ο Castoriadis ονομάζει τη διάγνωση. Μια κοινότητα που φιλοξενεί τερματικό LNG ετήσιας δυναμικότητας 5,5 bcm που διανέμει αέριο σε εννέα χώρες, που διακινεί το 60 τοις εκατό της ευρωπαϊκής στρατιωτικής κυκλοφορίας του ΝΑΤΟ, και που εμπεριέχει το κύριο ανατολικό εξωτερικό σύνορο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά δεν διαθέτει κανένα νομικό μηχανισμό για να διαμορφώσει, να επωφεληθεί ή να περιορίσει αυτές τις υποδομές, είναι μια κοινότητα που ζει υπό ετερονομία. Η στρατηγική σημασία της Αλεξανδρούπολης αποτελεί ακριβώς τον μοχλό για τον δημοκρατικό θεσμικό ανασχεδιασμό. Ο μοχλός υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν η κοινότητα του Έβρου AURIO θα τον χρησιμοποιήσει ή θα τον αποδεχτεί.

Ο Poulantzas αναλύει την πολιτική διευθέτηση. Το κράτος δεν είναι εργαλείο καμιάς μεμονωμένης τάξης αλλά συμπύκνωση κοινωνικών σχέσεων, η νομιμότητα της οποίας εξαρτάται από την εκπροσώπηση κάθε εδαφικής κοινότητας. Η τρέχουσα νομική κατάσταση του FSRU Αλεξανδρούπολης, της εγκατάστασης Camp Giannouli των ΗΠΑ και του μηχανισμού διαχείρισης συνόρων Έβρου αποτελεί τυπικό παράδειγμα αυταρχικού κρατισμού κατά Poulantzas: στρατηγικά συγκροτήματα που λειτουργούν εκτός των δομών εδαφικής εκπροσώπησης, υπερασπισμένα από τον λόγο της στρατηγικής αναγκαιότητας, ενταγμένα στις ελληνικές και ευρωπαϊκές δημόσιες δαπάνες χωρίς δημοκρατική λογοδοσία. Ο Πυλώνας 6 είναι σχεδιασμένος ενάντια σε αυτή την ολίσθηση.

Ο Sintomer συνταγογραφεί την επιχειρησιακή μορφή. Συνελεύσεις πολιτών με κλήρωση και δεσμευτική εντολή, σε συνδυασμό με εκλεγμένα συμβούλια και ενσωματωμένες στην αρχιτεκτονική χρηματοδότησης ΕΕ, είναι η θεσμική τεχνολογία με τεκμηριωμένη καταγωγή δυόμισι χιλιάδων χρόνων. Το Πολιτικό Συμβούλιο Πρότασης 1, το Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών Πρότασης 3, η Ετήσια Σύνοδος Παραμεθορίου Πρότασης 4 και η Σύμβαση Πολιτών Πρότασης 7 για τη MDCA δίνουν στη συνταγή Sintomer επιχειρησιακή ελληνική μορφή. Δεν είναι συμβολικά. Είναι δεσμευτικά θεσμικά μέσα.

Η απόφαση ΕΔΑΔ της 7ης Ιανουαρίου 2025 στην υπόθεση A.R.E. κατά Ελλάδος, μαζί με την συνοδή απόφαση G.R.J. κατά Ελλάδος, καθορίζει τη νομική προϋπόθεση για θεμελιακό ανασχεδιασμό του ελληνικού πλαισίου διαχείρισης συνόρων. Το Δικαστήριο διαπίστωσε συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων από τις ελληνικές αρχές. Ο Πυλώνας 6 Προτάσεις 5, 6, 10 και 12 είναι η επιχειρησιακή συνέχεια. Η μεταρρύθμιση είναι συνταγματικά αναγκαία, όχι προαιρετική.

Το ισπανικό προηγούμενο είναι η συγκριτική αναφορά που αντιστοιχεί πιο ακριβώς στις ελληνικές συνθήκες. Η Ισπανία λειτουργεί συγκρίσιμο εξωτερικό σύνορο ΕΕ στη Θέουτα και τη Μελίγια στην αφρικανική ήπειρο, στα Στενά Γιβραλτάρ, και σε όλα τα Κανάρια Νησιά. Το νομικό πλαίσιο είναι ο Ley Orgánica 4 του 2000 για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των αλλοδαπών στην Ισπανία και την κοινωνική τους ένταξη, όπως έχει τροποποιηθεί, με εκτελεστικές ρυθμίσεις στο Real Decreto 557 του 2011 και Real Decreto 220 του 2022 για τις συνθήκες υποδοχής. Η απόφαση Ευρεία Σύνθεση ΕΔΑΔ N.D. και N.T. κατά Ισπανίας (13 Φεβρουαρίου 2020), αριθμοί αιτήσεων 8675 του 15 και 8697 του 15, έκρινε για συλλογικές απελάσεις στη χερσαία μεθόριο Μελίγιας. Η ιταλική συγκριτική αναφορά είναι το μοντέλο υποδοχής Λαμπεντούζα βάσει Decreto legge 130 του 2020 και της μεταρρύθμισης SAI του 2020. Το ισπανικό Plan Canarias (αναθεώρηση 2023) και το ισπανικό πρόγραμμα επέκτασης ικανότητας υποδοχής υπό τη διοίκηση του Ministerio de Inclusión, Seguridad Social y Migraciones παρέχουν το επιχειρησιακό πρότυπο για αρχιτεκτονική υποδοχής θαλάσσιας μεθορίου νησιωτικής κλίμακας. Ο Πυλώνας 6 διαβάζει τη χερσαία μεθόριο Έβρου και τη θαλάσσια μεθόριο Αιγαίου μαζί, στην ίδια νομική προϋπόθεση.

Αυτό δεν είναι περιφερειακό πρόγραμμα. Ο Χάρτης Παραμεθορίου είναι σχεδιασμένος για κάθε ελληνική περιοχή που φέρει στρατηγικά βάρη: τα νησιά του Αιγαίου που φιλοξενούν μεταναστευτικές υποδομές, οι βόρειες παραμεθόριες περιοχές, οι περιοχές που φιλοξενούν εγκαταστάσεις MDCA στη Λάρισα, τη Σούδα και το Λιτόχωρο, τα πεδία βολής Κρήτης, τα αστικά κέντρα που κουβαλούν στρατιωτικό κινητικό φορτίο. Το Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους είναι σχεδιασμένο για κάθε ελληνικό δήμο που φιλοξενεί υποδομή ευρωπαϊκού δημοσίου συμφέροντος. Ο μηχανισμός Σύμβασης Πολιτών είναι σχεδιασμένος για κάθε ελληνική στρατηγική απόφαση που σήμερα διέρχεται αποκλειστικά μέσω εκτελεστικής διπλωματίας. Στην ίδια λογική στηρίζεται και η προστασία της αγροτικής γης της Πρότασης 14 του Πυλώνα 01: κάθε νέα στρατηγική, βιομηχανική ή υποδομή υποδοχής που χωροθετείται σε περιφερειακή ζώνη με δυσανάλογο στρατηγικό φορτίο ενεργοποιεί δεσμευτική σύμφωνη γνώμη της περιφερειακής διακυβέρνησης της κοινότητας υποδοχής, στο πρότυπο της ένστασης που κατέθεσε η Περιφερειακή Επιτροπή Χωροταξίας και Περιβάλλοντος Αθηνών στη διαβούλευση του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας 2014.

Οι δώδεκα προτάσεις Πυλώνα 6 χρηματοδοτούνται από φακέλους που η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει: 189 εκατ. EUR ΤΑΑ συνιστώσα 4.2, 251 εκατ. EUR συνιστώσα 4.3, 438,9 εκατ. EUR ελληνική κατανομή AMIF, CERV-2026, Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης σε 639 εκατ. EUR, Interreg VI A Ελλάδα-Βουλγαρία σε 83,9 εκατ. EUR, Interreg IPA Ελλάδα-Τουρκία, Ταμείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Συμβουλίου της Ευρώπης και ελληνικοί κρατικοί λειτουργικοί προϋπολογισμοί. Σταθερή κατάσταση πέντε ετών δημόσιας ανάπτυξης περίπου 38 εκατ. EUR τον χρόνο, συν 7 έως 12 εκατ. EUR τον χρόνο σε υποχρεωτικά έσοδα κοινοτικού οφέλους ανακτώμενα πίσω στο Ταμείο. Η νομική βάση υφίσταται: Άρθρα Συντάγματος 5Α, 18, 24, 28, 36 και 102· Νόμοι 1845 του 1989, 3094 του 2003, 3422 του 2005, 3468 του 2006, 3852 του 2010, 4001 του 2011, 4055 του 2012, 4129 του 2013, 4412 του 2016, 4485 του 2017, 4555 του 2018, 4636 του 2019, 4727 του 2020, 4861 του 2010 (Διαύγεια), 4939 του 2022· η Σύμβαση Aarhus 1998· η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου· η Σύμβαση της Γενεύης 1951· ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων ΕΕ· και η Σύμβαση Μαδρίτης 1980. Το θεσμικό δίκτυο υφίσταται: Συνήγορος του Πολίτη, Ελεγκτικό Συνέδριο, Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Δήμος Αλεξανδρούπολης, ΔΠΘ, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες, Ελληνική Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, UNHCR, FRA, Συμβούλιο της Ευρώπης. Οι συνθήκες είναι συγκροτημένες. Αυτό που λείπει είναι η πολιτική πράξη που τις ενώνει.

Ο Πυλώνας 6 είναι η γέφυρα προς κάθε άλλον πυλώνα AURIO. Ο Πυλώνας 02 (Ενεργειακή Κυριαρχία) παρέχει τη λογική της συνεταιριστικής συμμετοχής που το Ταμείο Κοινοτικού Οφέλους επεκτείνει στο LNG. Ο Πυλώνας 04 (Άμεση Δημοκρατία) παρέχει τη μεθοδολογία κλήρωσης που το Δημοκρατικό Φόρουμ Υποδομών θέτει σε εφαρμογή για στρατηγικές υποδομές. Ο Πυλώνας 11 (Υγεία ως Κοινό Αγαθό) παρέχει την αρχιτεκτονική TOMY και Προσωπικού Γιατρού που η Αξιοπρέπεια Υποδοχής ενσωματώνει στη λήψη ασύλου. Ο Πυλώνας 12 (Κοινωνική Ασφάλιση και Αξιοπρέπεια) παρέχει το Πρόγραμμα Αξιοπρέπειας Παραμεθορίου και το μοντέλο Επιθεωρητηρίου Χάρτη που ο Χάρτης Παραμεθορίου αντικατοπτρίζει για στρατηγικές υποδομές. Η Δικαιοσύνη για την Παραμεθόριο δεν στέκεται μόνη της. Είναι ο πυλώνας που μετατρέπει τον Έβρο από στρατηγική περιφέρεια σε δημοκρατικό συμμέτοχο.

Μια κοινότητα που ζει δίπλα σε εθνικής σημασίας υποδομές χωρίς κανένα νομικό μηχανισμό να τις διαμορφώσει είναι μια κοινότητα που ζει υπό ετερονομία. Το Σύνταγμα υπόσχεται το αντίθετο. Ο Πυλώνας 6 εκπληρώνει ό,τι ήδη υποσχέθηκε.

Το AURIO είναι για τους ανθρώπους που είναι έτοιμοι να τιμήσουν τον χάρτη που γράφτηκε ήδη.

Αναφορές

Πηγές που αναφέρονται σε αυτό το κείμενο. Read more
  • Castoriadis, C. "L'Institution imaginaire de la société" (Seuil, 1975); Αγγλικά: "The Imaginary Institution of Society" (Polity 1987, MIT Press 1998)
  • Poulantzas, N. "Pouvoir politique et classes sociales" (Maspero, 1968); "L'État, le pouvoir, le socialisme" (PUF 1978, NLB 1978, Verso reissue)
  • Sintomer, Y. "Le pouvoir au peuple. Jurys citoyens, tirage au sort et démocratie participative" (La Découverte, 2007); "The Government of Chance: Sortition and Democracy from Athens to the Present" (Cambridge University Press, 2023)
  • OECD. "Innovative Citizen Participation and New Democratic Institutions: Catching the Deliberative Wave" (2020); OECD Innovative Citizen Participation Database (πάνω από 800 περιπτώσεις)
  • Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, "A.R.E. κατά Ελλάδος" αίτηση αριθ. 15783/21, απόφαση 7 Ιανουαρίου 2025· συνοδεύουσα απόφαση "G.R.J. κατά Ελλάδος" αίτηση αριθ. 15067/21
  • Συμβούλιο της Ευρώπης, Σύμβαση για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (ΕΣΔΑ), Άρθρα 3, 5, 13 και 46
  • Συμβούλιο της Ευρώπης, Ευρωπαϊκή Σύμβαση-Πλαίσιο για τη Διασυνοριακή Συνεργασία (Σύμβαση Μαδρίτης 1980), ελληνική κύρωση Ν. 1845 του 1989
  • UNHCR Εκθέσεις Ελλάδας για τις συνθήκες υποδοχής· Εκθέσεις Επιτροπής Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων σχετικά με τη διαχείριση ελληνικής μεθορίου
  • Οδηγία Υποδοχής ΕΕ 2013/33/ΕΕ· Κανονισμός Διαδικασιών Ασύλου ΕΕ (Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο 2024)· Κανονισμός Frontex (ΕΕ) 2019/1896 Άρθρο 46
  • Σύμβαση Aarhus 1998 (ΟΗΕ ΟΕΕ), ελληνική κύρωση Ν. 3422 του 2005
  • Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, Συνιστώσες 4.2 (189 εκατ. EUR) και 4.3 (251 εκατ. EUR ΤΑΑ / 464 εκατ. EUR κινητοποιηθέντα)
  • Ελληνική κατανομή AMIF 2021 έως 2027 (438,9 εκατ. EUR)· BMVI (1,1 δισ. EUR)· ISF (45,6 εκατ. EUR)
  • Πρόγραμμα Πολιτών, Ισότητας, Δικαιωμάτων και Αξιών (CERV-2026) Κανονισμός (ΕΕ) 2021/692
  • Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης 2021 έως 2027 (639 εκατ. EUR), Προτεραιότητες 4 και 6
  • Interreg VI A Ελλάδα-Βουλγαρία 2021 έως 2027 (83,9 εκατ. EUR)· Interreg IPA Ελλάδα-Τουρκία
  • Ελληνικοί Νόμοι: 1845/1989· 3094/2003· 3422/2005· 3468/2006· 3852/2010· 3861/2010· 4001/2011· 4055/2012· 4129/2013· 4412/2016· 4485/2017· 4555/2018· 4636/2019· 4727/2020· 4939/2022. Σύνταγμα της Ελλάδας, Άρθρα 5Α, 18, 24, 28, 36 και 102
  • AURIO. "Πυλώνας 6. Δικαιοσύνη για την Παραμεθόριο: Από στρατηγική περιφέρεια σε δημοκρατικό συμμέτοχο" (Απρίλιος 2026)

Αυτή η πολιτική χρειάζεται ανθρώπους.

Όχι υποσχέσεις. Όχι συμβούλους. Όσους δίνουν το παρών.

Έλα στο Κίνημα Δες τα Στοιχεία

Σε Απλή Γλώσσα

Το πρόγραμμα σε απλή γλώσσα. Σύντομες προτάσεις. Μία ιδέα κάθε φορά.

Πέντε Λεπτά Ανάγνωση

Δώδεκα πολιτικές. Μία πρόταση η καθεμία. Η εκδοχή που στέλνεις σε φίλο.

Πλήρης Διακήρυξη

Το πλήρες εθνικό πρόγραμμα με τους δώδεκα πυλώνες σε πλαίσιο.