Πυλώνας 07

Από τον τουρισμό κληρονομιάς στα συντροφικά πολιτιστικά κοινά

Το AURIO θα χρηματοδοτήσει τον πολιτισμό ως οικονομική υποδομή, όχι ως φιλανθρωπία. Συντροφικοί πολιτιστικοί χώροι, αναγνώριση άυλης κληρονομιάς, υποψηφιότητα της Αλεξανδρούπολης ως Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Πολιτισμού 2033, και πολιτιστικοί συνεταιρισμοί που τους αναπτύσσουν οι ίδιες οι κοινότητες, σε φακέλους που η Ελλάδα διαθέτει ήδη.

Inspired by Ivan Illich, Frantz Fanon, Charles Landry & Richard Florida

Πατήστε Q T C P M W E για να μεταβείτε σε μια ενότητα. B για επιστροφή.

Συντομεύσεις πληκτρολογίου σε αυτή τη σελίδα: Q για Το Πρόβλημα, T για Η Σκέψη, C για Η Απόδειξη, P για Οι Προτάσεις, M για Από Πού Έρχονται τα Χρήματα, W για Τι Αλλάζει για Εσένα, E για Πιο Βαθιά, και B για επιστροφή στο ευρετήριο του Προγράμματος.

Το Πρόβλημα

Η Ελλάδα ξοδεύει για τον κανόνα. Η χορωδία της ουαλικής εκκλησίας, η βραδιά ρεμπέτικου, η Πομακική μουσική παράδοση δεν υπάρχουν στην πολιτιστική πολιτική.

0 € Αποκλειστική κρατική χρηματοδότηση για το ρεμπέτικο ως ζωντανή πρακτική, παρά την εγγραφή UNESCO 2017
2,44 δισ. € Φάκελος Creative Europe 2021 έως 2027
224,3 εκατ. € Αντίκτυπος στο ΑΕΠ πολιτιστικού τουρισμού Matera 2019, το σημείο αναφοράς ECoC του Πυλώνα 7
Η Σκέψη

Ποιος το υποστήριξε, και γιατί στέκει.

Ivan Illich, Frantz Fanon, Charles Landry & Richard Florida

Συντροφικά εργαλεία. Οι θεσμοί είτε υπηρετούν τους ανθρώπους είτε τους κυριαρχούν.

Ivan Illich μας δίνει το γιατί. Ο θεολόγος και κοινωνικός κριτικός που γεννήθηκε στη Βιέννη (1926 έως 2002), στο Tools for Conviviality (1973), όρισε ένα συντροφικό εργαλείο ως αυτό που μπορεί να χρησιμοποιηθεί εύκολα από οποιονδήποτε, όσο συχνά ή σπάνια επιθυμεί, για σκοπούς που επιλέγει ο ίδιος ο χρήστης. Το αντίθετό του είναι ο θεσμός που εδραιώνει ένα ριζικό μονοπώλιο: ένα εργαλείο του οποίου η κλίμακα και ο σχεδιασμός εξαλείφουν τις εναλλακτικές, μετατρέπουν έναν πληθυσμό σε πελατεία και υποκαθιστούν τη θεσμική παραγωγή στη θέση της ανθρώπινης ικανότητας. Μεταφρασμένο στην πολιτιστική πολιτική, το πλαίσιο απαιτεί κάθε πολιτιστική επένδυση να ελέγχεται βάσει της συντροφικής εμβέλειας, ο προϋπολογισμός να κατευθύνεται προς διανεμημένες μικρές υποδομές αντί για μεμονωμένα εμβληματικά κτίρια, και το εργαλείο, όχι το κτίριο, να είναι η μονάδα ανάλυσης.

Raymond Williams μας δίνει το τι. Ο Ουαλός πολιτιστικός θεωρητικός (1921 έως 1988), στο Culture and Society 1780 to 1950 (1958) και στη The Long Revolution (1961), υποστήριξε ότι ο πολιτισμός έχει δύο διακριτές έννοιες η σύγχυση των οποίων στρεβλώνει την πολιτική. Η πρώτη αντιμετωπίζει τον πολιτισμό ως καλλιέργεια εκλεπτυσμένης ευαισθησίας, ιδιότητα των μορφωμένων ελίτ. Η δεύτερη αντιμετωπίζει τον πολιτισμό ως ολόκληρο τον τρόπο ζωής ενός λαού. Κάθε πολιτική που χρησιμοποιεί την πρώτη έννοια προσποιούμενη ότι χρησιμοποιεί τη δεύτερη παράγει δομικό αποκλεισμό: χρηματοδοτεί την όπερα, το μουσείο και την ορχήστρα, τα ονομάζει πολιτισμό, και καθιστά αόρατη τη χορωδία της ουαλικής εκκλησίας, το εργατικό ινστιτούτο, το τοπικό eisteddfod και την καθημερινή ομιλία των εργατικών κοινοτήτων. Το Culture is Ordinary (1958) του Williams είναι το εγγύηση για τη μεταχείριση του ρεμπέτικου, της Σουφικής μουσικής της Δυτικής Θράκης, της Πομακικής μουσικής παράδοσης και της καθημερινής πολιτιστικής ζωής ενός ελληνικού ορεινού ή νησιωτικού χωριού ως πολιτισμού στην ίδια νομική, φορολογική και πολιτική έννοια με το Μουσείο της Ακρόπολης.

Stuart Hall μας δίνει το πώς. Ο Βρετανός πολιτιστικός θεωρητικός τζαμαϊκανής καταγωγής (1932 έως 2014) διηύθυνε το Κέντρο Σύγχρονων Πολιτισμικών Σπουδών του Μπέρμιγχαμ από το 1968 έως το 1979 και ανέπτυξε, στο Cultural Identity and Diaspora (1990), το πλαίσιο για την πολιτιστική πολιτική των μεταποικιακών διασπορών. Ο Hall διέκρινε μια ουσιοκρατική θέση (πολιτιστική ταυτότητα ως μοναδικός αληθινός εαυτός με κοινή καταγωγή) από μια υβριδική θέση (πολιτιστική ταυτότητα ως γίγνεσθαι, που παράγεται μέσα από συγκεκριμένες ιστορίες ρήξης και δημιουργικής ανασύνθεσης). Οι δύο θέσεις δεν είναι αμοιβαία αποκλειστικές: η πρώτη μπορεί να κινητοποιηθεί πολιτικά μέσω αυτού που ο Hall αποκάλεσε στρατηγικό ουσιοκρατισμό, την προσωρινή χρήση σταθερών κατηγοριών ταυτότητας για πολιτική αλληλεγγύη. Μεταφρασμένο στην ελληνική πολιτιστική πολιτική, το πλαίσιο απαιτεί τον υβριδισμό ως αναλυτική προεπιλογή, αναγνώριση μέσω του υφιστάμενου ελληνικού νομικού μηχανισμού (Ν. 4559/2018), και πολιτιστική υποδομή σχεδιασμένη ως υβριδικά κοινά και όχι ως μεμονωμένη εθνοτική έκθεση.

Ο Illich μας λέει ότι η πολιτιστική υποδομή πρέπει να είναι συντροφική. Ο Williams μας λέει ότι η καθημερινή πολιτιστική πρακτική μετράει ως πολιτισμός. Ο Hall μας λέει ότι οι διασπορικές και υβριδικές ταυτότητες είναι η αναλυτική προεπιλογή. Το AURIO Πυλώνας 7 τους λαμβάνει και τους τρεις στα σοβαρά.

Μια συντροφική κοινωνία είναι αυτή στην οποία τα εργαλεία, οι θεσμοί και τα συστήματα υπηρετούν τους ανθρώπους και όχι το αντίθετο.

Ivan Illich, Tools for Conviviality (1973)
Η Απόδειξη

Δεν είναι θεωρία. Λειτουργεί κάπου σήμερα.

0 € Αποκλειστική κρατική χρηματοδότηση για το ρεμπέτικο ως ζωντανή πρακτική, παρά την εγγραφή UNESCO 2017
vs
2,44 δισ. € Φάκελος Creative Europe 2021 έως 2027

Το ρεμπέτικο βρίσκεται στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας της UNESCO από το 2017. Το Ουαλικό Eisteddfod διαθέτει αφιερωμένη δημόσια υποδομή. Το πορτογαλικό fado διαθέτει κρατικά χρηματοδοτούμενα σπίτια fado. Το ελληνικό ρεμπέτικο δεν έχει τίποτα από αυτά.

Οι Προτάσεις

Τι θα κάνουμε. Συγκεκριμένα.

Πολιτιστική Αρχιτεκτονική και Αναγνώριση Στρατηγικός ουσιοκρατισμός μέσω Ν. 4559/2018, υβριδικό πλαίσιο Hall, Πολιτιστικός Χάρτης ως νομιμοποίηση

Πολιτιστικός Χάρτης AURIO

Πριν το επιβάλει οποιοσδήποτε νόμος, το AURIO υιοθετεί έναν εσωτερικό Πολιτιστικό Χάρτη που δεσμεύει το κόμμα, τους υποψηφίους του και τους εκλεγμένους εκπροσώπους του στην αρχή ότι ο πολιτισμός είναι συντροφική υποδομή, καθημερινή πρακτική και υβριδική ταυτότητα, με επιχειρησιακούς κανόνες για την πολιτιστική αναγνώριση, την εκπροσώπηση των μειονοτικών πολιτισμών και τον έλεγχο συντροφικού σχεδιασμού για επενδύσεις σε πολιτιστική υποδομή. Σημεία αναφοράς ο εσωτερικός πολιτιστικός χάρτης του ισπανικού PSOE και η πολιτιστική εντολή του ουαλικού Plaid Cymru. Θεμελιώδης: χωρίς το AURIO να δίνει το παράδειγμα, όλες οι επόμενες πολιτιστικές προτάσεις στερούνται νομιμοποίησης.

Τι θα κάνουμε
  • Υιοθετείται στο ιδρυτικό συνέδριο του AURIO στην Αισύμη, Απρίλιος 2026, βάσει του Καταστατικού AURIO (ιδιωτικό σωματείο εγγεγραμμένο βάσει των Άρθρων 78 έως 107 του Αστικού Κώδικα και του Νόμου 4023 του 2011 για τα πολιτικά κόμματα). Τροποποιείται μόνο με πλειοψηφία δύο τρίτων της Γενικής Συνέλευσης
  • Έλεγχος συντροφικού σχεδιασμού για κάθε επένδυση πολιτιστικής υποδομής που υποστηρίζει το AURIO: κάθε επένδυση σε μεμονωμένο κτίριο άνω των 5 εκατ. EUR πρέπει να συνοδεύεται από τουλάχιστον τρεις μικρότερες διανεμημένες επενδύσεις. Ο έλεγχος πιστοποιείται από τον Πολιτιστικό Αξιωματούχο του AURIO πριν από κάθε κομματική έγκριση
  • Τουλάχιστον ένας εκπρόσωπος πολιτιστικής μειονότητας Δυτικής Θράκης σε κάθε πολιτιστική συμβουλευτική επιτροπή του AURIO. Τουλάχιστον ένας εκπρόσωπος της πολιτιστικής διασποράς Μικρασιατών προσφύγων σε κάθε πολιτιστική συμβουλευτική επιτροπή του AURIO στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
  • Ετήσιος Πολιτιστικός Έλεγχος AURIO που καλύπτει τη συμμόρφωση με τον Χάρτη. Η έκθεση ελέγχου δημοσιεύεται στο aurio.gr πριν από κάθε εκλογικό κύκλο. Οι διαφορές παραπέμπονται στην Εσωτερική Επιτροπή Διαιτησίας του AURIO με έφεση στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει του Νόμου 3094 του 2003
  • Ακαδημαϊκοί και καλλιτεχνικοί εταίροι, δεσμευτικοί για κάθε πρόταση του Πυλώνα 7: η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ, Anotati Scholi Kalon Technon) για υποδομές εικαστικών τεχνών· το Ιόνιο Πανεπιστήμιο (Ionio Panepistimio) για μουσική και αρχειακές επιστήμες· το Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών (Panteio Panepistimio) για πολιτισμικές σπουδές και πολιτική της μνήμης· το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης (ΔΠΘΡ) για Πομακικές και μειονοτικές γλώσσες Δυτικής Θράκης· το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας (Panepistimio Thessalias) για μεταβιομηχανικά αρχεία. Συντονισμός προγράμματος μέσω του Υπουργείου Πολιτισμού και του Εθνικού Κέντρου Οπτικοακουστικών Μέσων (ΕΚΟΜΕ, Ethniko Kentro Optikoakoustikon Meson) βάσει του Νόμου 4563 του 2018
Αποτέλεσμα

Περίπου 5.000 EUR ανά εκλογικό κύκλο από τον εσωτερικό προϋπολογισμό του AURIO. Το AURIO δίνει το παράδειγμα πριν το επιβάλει οποιοσδήποτε νόμος. Η νομιμοποίηση για να απαιτηθεί νομοθετική πολιτιστική μεταρρύθμιση κερδίζεται, δεν διακηρύσσεται.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελος Η. Εσωτερικός προϋπολογισμός AURIO.

Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής Έβρου

Ίδρυση Ταμείου Πολιτιστικής Υποδομής Έβρου με εγγυημένη ετήσια κατανομή ίση με το 2% του Ταμείου Κοινωνικής Ωφέλειας LNG (Πυλώνας 6 Πρόταση 1), με νόμιμη διακυβέρνηση από εκλεγμένους εκπροσώπους και εποπτεία κοινωνίας των πολιτών. Σημεία αναφοράς τα νορβηγικά προηγούμενα ταμείων κοινωνικής ωφέλειας και η διακυβέρνηση ταμείων κοινοτικής ωφέλειας στα Σκωτικά Υψίπεδα. Τα στρατηγικά έσοδα υποδομής που εισρέουν στην περιοχή από το Σταθμό Επαναεριοποίησης (FSRU) της Αλεξανδρούπολης και το περιφερειακό σύστημα φυσικού αερίου χρηματοδοτούν τα πολιτιστικά κοινά της περιοχής που διασχίζουν, βάσει της αρχής εγγύτητας στην πηγή.

Τι θα κάνουμε
  • Νέα νομοθετική διάταξη στη νομοθεσία του Ταμείου Κοινωνικής Ωφέλειας LNG βάσει της Πρότασης 1 του Πυλώνα 6, με απλή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Ακυρωμένη στο Άρθρο 24 του Συντάγματος (πολιτιστικό περιβάλλον) και στον Νόμο 4858 του 2021 (κώδικας πολιτιστικής κληρονομιάς)
  • Διοικητικό Συμβούλιο επτά μελών: τρεις εκλεγμένοι εκπρόσωποι (Περιφέρεια, Δήμος Αλεξανδρούπολης και ένας εκπρόσωπος των πληγέντων δήμων άνω ρεύματος), δύο εκπρόσωποι κοινωνίας των πολιτών (ένας εκπρόσωπος πολιτιστικού συνεταιρισμού και ένας εκπρόσωπος μειονοτικής πολιτιστικής ένωσης) και δύο ακαδημαϊκοί εκπρόσωποι (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης βάσει Νόμου 4485 του 2017 και Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών)
  • Ετήσιο πρόγραμμα επιχορηγήσεων που καλύπτει τους Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους, το Δημοτικό Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς, το Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας και άλλα υπομέτρα του Πυλώνα 7. Κριτήρια επιλογής δημοσιευμένα στη Διαύγεια βάσει του Νόμου 3861 του 2010
  • Ετήσια έκθεση Πολιτιστικής Κατάστασης της Περιφέρειας που υποβάλλεται στο Περιφερειακό Συμβούλιο Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και στην Ετήσια Σύμβαση Παραμεθόριας Περιοχής (Πυλώνας 6 Πρόταση 4). Ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος από το Ελεγκτικό Συνέδριο βάσει Νόμου 4129 του 2013
Αποτέλεσμα

Περίπου 2 έως 3 εκατ. EUR ετησίως, ακυρωμένα στον φάκελο Ταμείου Κοινωνικής Ωφέλειας LNG. Κεντρικό χρηματοδοτικό μέσο του Πυλώνα 7 στην περιοχή έδρα του AURIO, συνδέοντας τον Πυλώνα 7 με τον Πυλώνα 6. Η δέσμευση Ταμείου Κοινωνικής Ωφέλειας LNG δεν προσθέτει νέα επιβάρυνση στα ελληνικά νοικοκυριά· κατανέμει το 2% υφιστάμενης εισφοράς επαναεριοποίησης που ήδη ρέει στον Έβρο βάσει του Πυλώνα 6. Σε ετήσιο φάκελο κοινωνικής ωφέλειας 100 εκατ. EUR, τα 2 εκατ. EUR χρηματοδοτούν το Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής· το 98% συνεχίζει να χρηματοδοτεί περιβαλλοντική αποκατάσταση, μεταφορές και κοινωνική υποδομή. Η αρχή είναι εγγύτητα και αποκατάσταση: η περιοχή που φιλοξενεί τον FSRU και το σύστημα αερίου λαμβάνει σταθερό μερίδιο των εσόδων ως πολιτιστικά κοινά, στο νορβηγικό και σκωτικό μοντέλο κοινοτικού ταμείου από το 2005.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α και Η. Ταμείο Κοινωνικής Ωφέλειας LNG (Πυλώνας 6 Πρόταση 1) και προϋπολογισμός Περιφερειακής Αρχής Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Δημοτικό Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς

Ίδρυση δημοτικού μητρώου άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς στην Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Ξάνθη και τα Πομακοχώρια της Ροδόπης, βάσει του πλαισίου του Ελληνικού Νόμου 4559 του 2018, καλύπτοντας στοιχεία κατάλληλα για υπουργική αναγνώριση όπως το ρεμπέτικο, η Σουφική μουσική της Δυτικής Θράκης, η Πομακική μουσική παράδοση, η Μικρασιατική λειτουργική παράδοση και η κληρονομιά Σαρακατσάνικης μεταβατικής κτηνοτροφίας. Σημεία αναφοράς η βρετανική Εθνική Λίστα Κληρονομιάς και το ιταλικό Registro delle Eredità Immateriali. Η αναγνώριση βάσει Νόμου 4559 του 2018 υπήρξε αποσπασματική στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και πολιτικά αποκλεισμένη για τις μουσικές παραδόσεις της μειονότητας της Δυτικής Θράκης· ο μηχανισμός μητρώου αποτελεί παράλληλη και ταχύτερη οδό.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης· σύμβαση εταιρικής σχέσης με το Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας και το Υπουργείο Πολιτισμού. Ακυρωμένη στον Νόμο 4559 του 2018 για άυλη πολιτιστική κληρονομιά, στον Νόμο 4858 του 2021 (κώδικας πολιτιστικής κληρονομιάς) και στη Σύμβαση UNESCO 2003 για την άυλη πολιτιστική κληρονομιά
  • Ετήσιος κύκλος αναγνώρισης με δημόσιες υποβολές. Φάκελοι αναγνώρισης δημοσιευμένοι στα ελληνικά, αγγλικά, τουρκικά και Πομακικά στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
  • Αναγνωρίσεις συσκευασμένες για υπουργική υποβολή στο Εθνικό Αποθετήριο βάσει Νόμου 4559 του 2018. Τεκμηρίωση από εθνομουσικολογικούς εταίρους επιλεγμένους μέσω ανοικτού διαγωνισμού βάσει Άρθρου 32 Νόμου 4412 του 2016
  • Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής (Πρόταση 2) συνδεδεμένο για χρηματοδότηση του σχεδίου διαφύλαξης κάθε αναγνωρισμένου στοιχείου. Διαφορές ως προς την αναγνώριση παραπέμπονται στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003 και στο Συμβούλιο Επικρατείας βάσει Άρθρου 95 του Συντάγματος
Αποτέλεσμα

Περίπου 200.000 EUR ετησίως. Επιχειρησιακός μηχανισμός πολιτιστικής αναγνώρισης στην περιοχή έδρα του AURIO, που λειτουργεί μέσα από το υφιστάμενο ελληνικό νομικό πλαίσιο και όχι ενάντια σε αυτό.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α, Γ και Η. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και Creative Europe και επιχορηγήσεις Υπουργείου Πολιτισμού βάσει Νόμου 4559 του 2018.

Πολιτιστική Συνέλευση Πολιτών Παραμεθόριας Περιοχής

Ετήσια Πολιτιστική Συνέλευση Πολιτών με κλήρωση στην Αλεξανδρούπολη, με δεσμευμένες θέσεις για μειονότητες και μετανάστες, που διαβουλεύεται για τις πολιτιστικές προτεραιότητες του Ταμείου Πολιτιστικής Υποδομής (Πρόταση 2) και των Πέντε Συντροφικών Πολιτιστικών Χώρων (Πρόταση 5). Σημεία αναφοράς η Γαλλική Convention Citoyenne pour le Climat (2019 έως 2020), οι μόνιμες συνελεύσεις πολιτών των Βρυξελλών και το πλαίσιο κλήρωσης Sintomer που χρησιμοποιείται αλλού στο πρόγραμμα AURIO. Οι αποφάσεις πολιτιστικής χρηματοδότησης στην Ελλάδα λαμβάνονται συνήθως από υπουργική επιτροπή ή δημοτικό πολιτιστικό γραφείο· το μοντέλο Sintomer παρέχει δοκιμασμένο μηχανισμό για δημοκρατικό καθορισμό πολιτιστικών προτεραιοτήτων.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης βάσει Άρθρου 76 Νόμου 3852 του 2010 (Καλλικράτης) για συμμετοχικούς θεσμούς, με πλειοψηφία υπό την ηγεσία AURIO από το 2028. Ακυρωμένη στη Σύμβαση του Aarhus (κυρώθηκε με Νόμο 3422 του 2005), στα Συμπεράσματα του Συμβουλίου της ΕΕ για Συνελεύσεις Πολιτών και στο Άρθρο 24 του Συντάγματος
  • 50 τυχαία επιλεγμένα μέλη μέσω ΕΛΣΤΑΤ, στρωματοποιημένα ώστε 10 να προέρχονται από τη μειονότητα Δυτικής Θράκης, 5 από τη Ρομά κοινότητα, 5 από τον πληθυσμό μεταναστών και αιτούντων άσυλο, και 30 από τον γενικό πληθυσμό του Έβρου, με ισορροπία φύλου 50%. Διευκόλυνση στα ελληνικά, τουρκικά, Πομακικά και αραβικά όπου απαιτείται
  • Τέσσερα διήμερα ανά έτος που διαβουλεύονται για το ετήσιο πρόγραμμα επιχορηγήσεων Ταμείου Πολιτιστικής Υποδομής, τον προγραμματισμό Συντροφικών Πολιτιστικών Χώρων, το θέμα Διασυνοριακού Φεστιβάλ και τις προτεραιότητες αναγνώρισης Δημοτικού Μητρώου Άυλης Κληρονομιάς
  • Δεσμευτική συμβουλευτική έκθεση υποβαλλόμενη στο Διοικητικό Συμβούλιο Ταμείου Πολιτιστικής Υποδομής, το Δημοτικό Συμβούλιο Αλεξανδρούπολης και την Ετήσια Σύμβαση Παραμεθόριας Περιοχής (Πυλώνας 6 Πρόταση 4). Δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010. Μη ανταπόκριση ενεργοποιεί αυτεπάγγελτη έρευνα του Συνηγόρου του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003
Αποτέλεσμα

Περίπου 200.000 EUR ετησίως. Το πλαίσιο κλήρωσης Sintomer εφαρμοσμένο για καθορισμό πολιτιστικών προτεραιοτήτων με αγκυρωτική στρωματοποίηση για μειονότητες και μετανάστες. Οι φωνές που η μονοδιάστατη πολιτιστική πολιτική υποεκπροσωπεί εκπροσωπούνται συστηματικά υπέρ, εκ σχεδιασμού.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α και ΣΤ. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και CERV-2026 και δημοτικός προϋπολογισμός.

Συντροφικοί Χώροι και Ζωντανή Κληρονομιά Πρότυπο maisons folies της Λιλ, ρεμπέτικο ως ζωντανή πρακτική, αναγνώριση Σουφί/Πομάκων, προφορική ιστορία

Πέντε Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι

Μετατροπή πέντε εγκαταλελειμμένων ή υποχρησιμοποιούμενων δημοτικών κτιρίων στον Έβρο σε Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους (Χώροι Κοινής Ζωής), βάσει των προτύπων maisons folies της Λιλ και Sassi της Matera, σχεδιασμένους υπό τον ιλλικιανό συντροφικό έλεγχο ως διανεμημένη πολιτιστική υποδομή της κοινότητας και όχι ως μεμονωμένη εμβληματική επένδυση. Σημεία αναφοράς η Λιλ 2004 (δώδεκα maisons folies μετατραπείσες από πρώην βιομηχανικά κτίρια) και η Matera 2019 (σπηλαιοικισμοί Sassi αποκατεστημένοι ως κοινοτικοί χώροι). Ο κεντρικός επιχειρησιακός μηχανισμός του Πυλώνα 7.

Τι θα κάνουμε
  • Πέντε Χώροι εγκατεστημένοι ως το τέλος του 2030: (1) Αλεξανδρούπολη (πρώην αποθήκη καπνού), (2) Σουφλί (πρώην εργοστάσιο μεταξιού), (3) Διδυμότειχο (πρώην δημοτικό κτίριο), (4) Αισύμη (πρώην σχολικό κτίριο), (5) Σάπες (πρώην κοινοτική αίθουσα). Ακυρωμένοι στο Άρθρο 75 Νόμου 3852 του 2010 (Καλλικράτης), στον Νόμο 4430 του 2016 για κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία (τύπος ΚΟΙΝΣΕΠ) και στον Νόμο 4559 του 2018
  • Κάθε Χώρος σχεδιάζεται με συμμετοχική διαδικασία που εμπλέκει τους τοπικούς κατοίκους και τους πολιτιστικούς συνεταιρισμούς. Διαγωνισμοί κατασκευής βάσει Άρθρου 32 Νόμου 4412 του 2016. Κόστος κεφαλαιακής μετατροπής περίπου 1,6 εκατ. EUR ανά Χώρο
  • Λειτουργία βάσει εναλλασσόμενου προγράμματος: πρόβες μουσικής, συνεδρίες προφορικής ιστορίας, συνεταιριστικό βιβλιοπωλείο, μαθήματα γλώσσας και πολιτισμού (ελληνικά, τουρκικά, Πομακικά, Ρομανί), χώρος έκθεσης, αίθουσα δημόσιων συναντήσεων και καφέ. Διαχειρίζεται από πολιτιστική ΚΟΙΝΣΕΠ υπό δημοτική εταιρική σχέση
  • Δέσμευση συντροφικού ελέγχου: χρήση από οποιονδήποτε, για σκοπούς που επιλέγει ο χρήστης, χωρίς κανένας μεμονωμένος χρήστης να δεσπόζει στη χωρητικότητα. Ετήσια δημόσια έκθεση χρήσης χωρητικότητας δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
  • Η μη συμμόρφωση με τον συντροφικό έλεγχο σχεδιασμού ή με την υποβολή αναφορών Διαύγειας ενεργοποιεί αυτόματη αναστολή εκταμίευσης Ταμείου Πολιτιστικής Υποδομής για τον επόμενο ετήσιο κύκλο, με ανακατανομή στους συμμορφούμενους δήμους βάσει Νόμου 3861 του 2010 και Νόμου 4858 του 2021. Οι δήμοι δύνανται να προσφύγουν κατά αποφάσεων αναστολής στο Ελεγκτικό Συνέδριο βάσει Νόμου 4129 του 2013 και στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003, αλλά τα κεφάλαια παραμένουν δεσμευμένα μέχρι να υποβληθούν και επαληθευθούν πλήρη στοιχεία δημοσίευσης και χρήσης
Αποτέλεσμα

Περίπου 8 εκατ. EUR για πέντε χρόνια κεφαλαιακής μετατροπής και 2 εκατ. EUR ετησίως για λειτουργία και στους πέντε χώρους. Ο καθημερινός πολιτισμός του Williams και τα συντροφικά εργαλεία του Illich γίνονται απτά στον Έβρο.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α, Β και Γ. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και πολιτιστική δέσμη ΕΣΠΑ και Creative Europe και δημοτικοί κεφαλαιακοί προϋπολογισμοί.

Πολιτιστικό Κέντρο Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικράς Ασίας

Ίδρυση Πολιτιστικού Κέντρου Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικράς Ασίας στην Αλεξανδρούπολη, ακυρωμένου στην ανταλλαγή πληθυσμών του 1923 και στο διασπορικό πλαίσιο Hall, που παρέχει χώρο παράστασης και πρόβας, αρχείο και βιβλιοθήκη, πρόγραμμα προφορικής ιστορίας και σχολή μουσικής, με μόνιμη σύνδεση με το Ίδρυμα Ποντιακού Ελληνισμού στη Θεσσαλονίκη και το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών στην Αθήνα. Σημείο αναφοράς η εγγραφή UNESCO 2017 του ρεμπέτικου στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας. Το ρεμπέτικο είναι εγγεγραμμένο στην UNESCO από το 2017 αλλά δεν λαμβάνει αποκλειστική κρατική χρηματοδότηση ως ζωντανή πρακτική.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης· ίδρυση ΚΟΙΝΣΕΠ βάσει Νόμου 4430 του 2016· συγκαθορισμός από το Υπουργείο Πολιτισμού βάσει Νόμου 4559 του 2018. Ακυρωμένη στη Σύμβαση UNESCO 2003 και την εγγραφή στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο 2017, και στον Νόμο 4858 του 2021 (κώδικας πολιτιστικής κληρονομιάς)
  • Στεγάζεται σε αναπαλαιωμένο κτίριο κληρονομιάς στην Αλεξανδρούπολη (πρώην συνοικία Μικρασιατών προσφύγων), προμηθευμένο βάσει Άρθρου 32 Νόμου 4412 του 2016. Παρέχει αίθουσες πρόβας, χώρο παράστασης (200 θέσεων), βιβλιοθήκη και αρχείο, πρόγραμμα προφορικής ιστορίας, σχολή μουσικής για μπουζούκι, μπαγλαμά, βιολί, σαντούρι και ακορντεόν
  • Συμπρογραμματισμός με τους Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους (Πρόταση 5) και το Διασυνοριακό Φεστιβάλ (Πρόταση 6). Ετήσιο Φεστιβάλ Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικράς Ασίας στο Κέντρο
  • Διαχειρίζεται από πολιτιστική ΚΟΙΝΣΕΠ υπό δημοτική εταιρική σχέση. Ετήσια δημόσια έκθεση προσέλευσης και αντίκτυπου δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010. Ανεξάρτητη ακαδημαϊκή αξιολόγηση από το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών και το Ίδρυμα Ποντιακού Ελληνισμού κάθε τρία χρόνια
Αποτέλεσμα

Περίπου 2,5 εκατ. EUR κεφαλαιακά και 600.000 EUR ετησίως για λειτουργία. Το διασπορικό πλαίσιο Hall και ο καθημερινός πολιτισμός Williams εφαρμοσμένοι στη βαθύτερη πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής έδρας του AURIO. Το ρεμπέτικο υποστηρίζεται ως ζωντανή πρακτική, όχι μόνο ως καταχώριση UNESCO.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α, Β, Γ και Η. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και πολιτιστική δέσμη ΕΣΠΑ και Creative Europe και Υπουργείο Πολιτισμού βάσει Νόμου 4559 του 2018.

Πρόγραμμα Αναγνώρισης Σουφικής και Πομακικής Μουσικής

Πρόγραμμα δημοτικά οδηγούμενων αναγνωρίσεων βάσει Νόμου 4559 του 2018 που καλύπτουν τη Σουφική μουσική της Δυτικής Θράκης και την Πομακική μουσική παράδοση της Ροδόπης, με χρηματοδοτούμενα σχέδια διαφύλαξης, ακυρωμένα στον υφιστάμενο νομικό μηχανισμό του ελληνικού κράτους και όχι στο αμφισβητούμενο ζήτημα εγγραφής ενώσεων. Σημεία αναφοράς η Σύμβαση UNESCO 2003 και η Σύμβαση-Πλαίσιο Faro του Συμβουλίου της Ευρώπης 2005 για την αξία της πολιτιστικής κληρονομιάς για την κοινωνία. Ο στρατηγικός ουσιοκρατισμός του Hall στο ακριβές νομικό πλαίσιο του Ελληνικού Νόμου 4559 του 2018: αναγνώριση χωρίς διαχωρισμό, χρηματοδότηση χωρίς αμφισβήτηση της συνταγματικής αρχιτεκτονικής.

Τι θα κάνουμε
  • Αποφάσεις δημοτικών συμβουλίων Κομοτηνής, Ξάνθης και Εχίνου· εταιρική σχέση με το Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας· αναγνώριση Υπουργείου Πολιτισμού βάσει Νόμου 4559 του 2018. Ακυρωμένη στο Άρθρο 24 του Συντάγματος (πολιτιστικό περιβάλλον) και στα Άρθρα 37 έως 45 της Συνθήκης της Λωζάνης (1923) για την πολιτιστική προστασία της Μουσουλμανικής μειονότητας
  • Εθνομουσικολογική τεκμηρίωση της Σουφικής μουσικής παράδοσης (τάγματα Bektashi και Mevlevi, Κομοτηνή, Ξάνθη, Εχίνος και Πομακοχώρια) και της Πομακικής μουσικής παράδοσης (ορεινά χωριά Ροδόπης), ανατεθειμένη μέσω ανοικτού διαγωνισμού βάσει Άρθρου 32 Νόμου 4412 του 2016
  • Μετά την αναγνώριση, πενταετές χρηματοδοτούμενο σχέδιο διαφύλαξης που καλύπτει εκπαίδευση μαθητευομένων, υποστήριξη κατασκευής οργάνων (γκάιντα, καβάλι, νταούλι), ηχογράφηση και έκδοση, και δίγλωσσα (ελληνικά, τουρκικά, Πομακικά) εκπαιδευτικά υλικά
  • Ενσωμάτωση με τους Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους (Πρόταση 5) και το Δημοτικό Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς (Πρόταση 4). Διαφορές ως προς την αναγνώριση παραπέμπονται στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003
Αποτέλεσμα

Περίπου 1,5 εκατ. EUR για πέντε χρόνια (~300.000 EUR ετησίως). Εφαρμόζει το ελληνικό πλαίσιο 4559 του 2018 ως προς τις πολιτιστικές παραδόσεις της μειονότητας Δυτικής Θράκης για πρώτη φορά σε κλίμακα. Αναγνώριση μέσω του υφιστάμενου νομικού μηχανισμού, όχι ενάντια σε αυτόν.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α, Γ και Η. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και Creative Europe και δέσμη Πολιτιστικών Διαδρομών Συμβουλίου της Ευρώπης (Σύμβαση Faro) και Υπουργείο Πολιτισμού.

Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας του Έβρου

Τετραετές πρόγραμμα προφορικής ιστορίας που καλύπτει τον πληθυσμό του Έβρου, δίγλωσσο ή τρίγλωσσο κατά περίπτωση (ελληνικά, τουρκικά, Πομακικά, Ρομανί, ρωσικά, βουλγαρικά), με στόχο την πολιτιστική μνήμη της ανταλλαγής πληθυσμών Μικράς Ασίας, του ελληνικού εμφυλίου πολέμου, της μεταπολεμικής μετανάστευσης και της σύγχρονης εμπειρίας των συνόρων, στεγαζόμενο στους Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους (Πρόταση 5). Σημεία αναφοράς η βρετανική παράδοση BBC Radio Ballads και το αρχείο προφορικής ιστορίας StoryCorps. Χωρίς συστηματική καταγραφή, μεγάλο μέρος αυτής της πολιτιστικής μνήμης θα χαθεί τη επόμενη δεκαετία.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης· εταιρική σχέση με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης βάσει Νόμου 4485 του 2017. Ακυρωμένη στον Νόμο 4559 του 2018, στο Άρθρο 24 του Συντάγματος και στα Άρθρα 6, 9 και 89 του ΓΚΠΔ για αρχειακή έρευνα
  • 50 κοινοτικοί ιστορικοί προφορικής παράδοσης από ολόκληρο τον Έβρο εκπαιδευμένοι τον πρώτο χρόνο, αντλούμενοι από τις ελληνικές, μουσουλμανικές της Δυτικής Θράκης, Ποντίων επαναπατρισθέντων, Ρομά και μεταναστευτικές κοινότητες. Επιλογή μέσω ανοικτής πρόσκλησης βάσει Άρθρου 20 Νόμου 4412 του 2016
  • 1.000 ώρες δίγλωσσης ή τρίγλωσσης προφορικής ιστορίας καταγεγραμμένες σε τέσσερα χρόνια. Εγγραφές κατατεθειμένες, με συγκατάθεση, σε ψηφιακό αρχείο ανοικτής πρόσβασης που τηρεί το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και δημοσιεύονται ως ανοικτά δεδομένα βάσει Νόμου 4727 του 2020 (ψηφιακή διακυβέρνηση)
  • Ετήσια δημοσίευση και podcast «Φωνές του Έβρου» βάσει μοντέλου καθημερινού πολιτισμού Williams. Περιπτώσεις παραβίασης συγκατάθεσης ή δικαιωμάτων παραπέμπονται στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003
Αποτέλεσμα

Περίπου 1,2 εκατ. EUR για τέσσερα χρόνια (~300.000 EUR ετησίως). Το πλαίσιο καθημερινού πολιτισμού Williams ως λειτουργικό πρόγραμμα στην περιοχή έδρας του AURIO. Η πολιτιστική μνήμη που το μεγαλοπρεπές μοντέλο πολιτιστικής πολιτικής καθιστά αόρατη, καταγράφεται συστηματικά.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α, Γ και Ε. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και Creative Europe και πολιτιστικό υπομέτρο ελληνικού ΤΑΑ και πολιτιστική δέσμη ΕΣΠΑ.

Πρωτεύουσα Πολιτισμού και Δίκτυο Υποψηφιότητα Αλεξανδρούπολης ECoC 2033, πρότυπο Ουαλικού Eisteddfod, πολιτιστικές ΚΟΙΝΣΕΠ

Υποψηφιότητα Αλεξανδρούπολης Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού 2033

Εκκίνηση της υποψηφιότητας της Αλεξανδρούπολης ως Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Πολιτισμού 2033, ακυρωμένης στη διασυνοριακή υβριδική γεωγραφία της Θράκης, με δεκαετή προετοιμασία και αρχιτεκτονική εταιρικών σχέσεων που καλύπτει τη Βουλγαρία και την Τουρκία για διασυνοριακό προγραμματισμό. Σημεία αναφοράς η Ελευσίνα 2023 (φάκελος 16,5 εκατ. EUR για το έτος τίτλου) και η Matera 2019 (αντίκτυπος στο ΑΕΠ 224,3 εκατ. EUR, 21% του ετήσιου δημοτικού ΑΕΠ). Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη δεν έχει φιλοξενήσει ποτέ Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού· η ελληνική θέση ECoC 2033 είναι το επόμενο διαθέσιμο παράθυρο.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης για έναρξη της υποψηφιότητας· υποβολή εννοιολογικού εγγράφου στο Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού· υποβολή πλήρους φακέλου υποψηφιότητας έως την καταληκτική ημερομηνία του Υπουργείου Πολιτισμού. Ακυρωμένη στην Απόφαση ΕΕ 445 του 2014/ΕΕ για το πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Πολιτισμού
  • Θεματική έννοια τίτλου: «Υβριδική Θράκη, Ανοιχτό Σύνορο», καλύπτοντας τη διασπορική γεωγραφία Hall (ελληνικές, τουρκικές, Πομακικές, Ρομά, Μικρασιατών προσφύγων, Σεφαραδικές Εβραϊκές και Αρμενικές κληρονομιές)
  • Κληροδότημα υποδομών: Πέντε Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι (Πρόταση 5), Κέντρο Ρεμπέτικου (Πρόταση 7), Δημοτικό Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς (Πρόταση 4). Εταιρικές σχέσεις με βουλγαρικές και τουρκικές πόλεις βάσει Interreg VI-A και πολιτιστικής δέσμης Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης ΕΕ
  • Άσκηση χαρτογράφησης Πολιτιστικού Άτλαντα Έβρου (2026 έως 2027), υποβολή εννοιολογικού εγγράφου (2028). Δήμοι εταίροι και ακαδημαϊκοί εταίροι (ΔΠΘΡ, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο) επιλεγμένοι μέσω ανοικτής πρόσκλησης βάσει Άρθρου 20 Νόμου 4412 του 2016. Εκθέσεις αξιολόγησης προσφοράς δημοσιευμένες στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
Αποτέλεσμα

800.000 EUR για τη φάση υποψηφιότητας (2026 έως 2030, ~200.000 EUR ετησίως). Φάκελος έτους τίτλου (2033) περίπου 30 έως 40 εκατ. EUR σε περίπτωση ορισμού, βάσει σημείων αναφοράς Ελευσίνας και Matera. Η ECoC είναι η προσφορά· η πολιτιστική υποδομή που χτίζεται καθ' οδόν είναι το παραδοτέο.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Γ και Η. Προπαρασκευαστικές επιχορηγήσεις Creative Europe και Interreg VI-A και δημοτικός προϋπολογισμός Αλεξανδρούπολης.

Φεστιβάλ Διασυνοριακού Πολιτιστικού Διαδρόμου

Ετήσιο Φεστιβάλ Διασυνοριακού Πολιτιστικού Διαδρόμου που εναλλάσσεται μεταξύ ελληνικών, βουλγαρικών και τουρκικών δήμων κατά μήκος του ποταμού Μαρίτσα/Έβρου, βάσει του προτύπου Ουαλικού Εθνικού Eisteddfod, με προγραμματισμό που καλύπτει μουσική, θέατρο, φαγητό, χορό, γλώσσα και προφορική ιστορία. Σημεία αναφοράς το Ουαλικό Εθνικό Eisteddfod (175.000 επισκέπτες στο Wrexham 2025· τοπική οικονομική ώθηση £16 εκατ. στο Rhondda Cynon Taf 2024) και το πρόγραμμα Πολιτιστικών Διαδρομών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η διασυνοριακή περιοχή Ελληνικής, Βουλγαρικής και Τουρκικής Θράκης μοιράζεται πυκνές πολιτιστικές ιστορίες που διασχίζουν και τα τρία σύγχρονα κρατικά σύνορα.

Τι θα κάνουμε
  • Μνημόνιο κατανόησης μεταξύ της Περιφερειακής Αρχής Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, της Περιφέρειας Χάσκοβο (Βουλγαρία) και της Επαρχίας Εδιρνέ (Τουρκία), υπό την αιγίδα του Interreg VI-A και των Πολιτιστικών Διαδρομών του Συμβουλίου της Ευρώπης. Ακυρωμένο στη Σύμβαση UNESCO 2003 και στις ελληνοτουρκικές διμερείς συμφωνίες πολιτιστικής συνεργασίας
  • Πραγματοποιείται ετησίως για δέκα ημέρες τα τέλη του καλοκαιριού· εναλλάσσεται κάθε χρόνο μεταξύ ελληνικής, βουλγαρικής και τουρκικής πόλης υποδοχής (αρχικά Αλεξανδρούπολη 2030, Χάσκοβο 2031, Εδιρνέ 2032, και επανάληψη)
  • Πρόγραμμα: μουσική (ρεμπέτικο, Σουφική, Πομακική, βουλγαρική και τουρκική λαϊκή μουσική, κλασική και σύγχρονη), θέατρο, φαγητό, χορός, εργαστήρια γλώσσας, προφορική ιστορία. Δίγλωσσος ή τρίγλωσσος προγραμματισμός
  • Συμπαραγωγή από ετήσιο τριγωνικό διοικητικό συμβούλιο, επιλεγμένο μέσω ανοικτής πρόσκλησης βάσει Άρθρου 20 Νόμου 4412 του 2016. Ετήσια δημόσια έκθεση προσέλευσης, προγραμματισμού και οικονομικού αντίκτυπου δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
Αποτέλεσμα

Περίπου 1 εκατ. EUR ετησίως. Δεκαετής σωρευτικός φάκελος 10 εκατ. EUR. Το διασπορικό και υβριδικό πλαίσιο Hall ως διασυνοριακή πολιτιστική πρακτική. Χτίζει την υποδομή κληροδοτήματος για την υποψηφιότητα ECoC Αλεξανδρούπολης 2033.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α, Γ και Δ. Interreg VI-A Ελλάδα-Βουλγαρία και συνεργατικά έργα Creative Europe και Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και προϋπολογισμοί δήμων υποδοχής.

Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών

Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη βάσει του Ελληνικού Νόμου 4430 του 2016 (Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία), που υποστηρίζει τη διαμόρφωση, εκπαίδευση, κεφαλαιοποίηση και πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις των πολιτιστικών ΚΟΙΝΣΕΠ, βάσει των μοντέλων πολιτιστικού συνεταιριστικού τομέα Mondragon και Emilia Romagna. Σημεία αναφοράς το Σχέδιο Δράσης ΕΕ για την Κοινωνική Οικονομία και το εταιρικό πολιτιστικό συνεταιριστικό δίκτυο Mondragon. Ο πολιτιστικός τομέας της Ελλάδας είναι δομικά επισφαλής και εξατομικευμένος· ο Νόμος 4430 του 2016 δημιούργησε τον νομικό τύπο ΚΟΙΝΣΕΠ αλλά η πολιτιστική δέσμη παραμένει αναπτυσσόμενη και η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη έχει τη χαμηλότερη πυκνότητα οποιασδήποτε ελληνικής περιφέρειας.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Δημοτικού Συμβουλίου Αλεξανδρούπολης· απόφαση Περιφερειακής Αρχής Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης· εταιρική σχέση με Ελληνικό Υπουργείο Εργασίας (μητρώο συνεταιρισμών) και την Ελληνική Συνομοσπονδία Συνεταιρισμών. Ακυρωμένη στον Νόμο 4430 του 2016 για Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία και στον Ειδικό Στόχο 5 ΕΚΤ+
  • Κόμβος Πολιτιστικών Συνεταιρισμών στην Αλεξανδρούπολη, συστεγαζόμενος με τον Κόμβο Creative Europe (Πρόταση 11). Παρέχει νομική, λογιστική και επιχειρηματική υποστήριξη για διαμόρφωση πολιτιστικής ΚΟΙΝΣΕΠ
  • Ανακυκλούμενο κεφαλαιακό ταμείο για νέες πολιτιστικές ΚΟΙΝΣΕΠ. Δεσμεύσεις δημοτικών συμβάσεων για πολιτιστικές ΚΟΙΝΣΕΠ στην Αλεξανδρούπολη και τους δήμους εταίρους βάσει Άρθρου 20 Νόμου 4412 του 2016 (συμβάσεις υπηρεσιών κάτω από τα κατώφλια ΕΕ)
  • Στόχος 30 νέες πολιτιστικές ΚΟΙΝΣΕΠ ως το 2030. Ετήσια έκθεση προόδου δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010. Διαφορές ως προς πρόσβαση σε δημόσιες συμβάσεις παραπέμπονται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003
Αποτέλεσμα

Περίπου 800.000 EUR ετησίως. Χτίζει το επιχειρησιακό στρώμα μέσω του οποίου λειτουργούν οι Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι, το Κέντρο Ρεμπέτικου και το Φεστιβάλ. Χωρίς πολιτιστικές ΚΟΙΝΣΕΠ, ο συντροφικός έλεγχος σχεδιασμού δεν μπορεί να εκπληρωθεί σε κλίμακα.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α, Γ, Ε και Ζ. ΕΚΤ+ και Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και Creative Europe και κοινωνικό υπομέτρο ελληνικού ΤΑΑ.

Εθνικό Δίκτυο Πολιτιστικής Υποδομής, Έξι Πόλεις και Ανοικτή Πρόσκληση

Εθνικό δίκτυο κοινών πολιτιστικών υποδομών (πολιτιστικές υποδομές κοινού) που ανοίγει παράλληλα σε έξι πόλεις, με έβδομη έως δέκατη που προστίθενται μέσω ανοικτής πρόσκλησης Διαύγειας. Αλεξανδρούπολη (2028, δημοτικό όχημα, αρχείο Πομάκων και Μουσουλμανικής μειονότητας Δυτικής Θράκης). Θεσσαλονίκη (Κέντρο Βαλκανικών Προφορικών Παραδόσεων, Kentro Proforikon Paradoseon Valkanion). Αθήνα (δίκτυο δημοτικών βιβλιοθηκών συνδεδεμένο με ΔΥΠΑ για εργαζόμενους σε μη τυπική απασχόληση). Πάτρα (μεταβιομηχανικό αρχείο). Βόλος (αρχείο λιμενεργατών και κλωστοϋφαντουργίας). Ηράκλειο (ψηφιοποίηση Βικελαίας Βιβλιοθήκης και Ενετικού αρχείου). Κριτήρια επιλογής για έβδομη έως δέκατη πόλη: δείκτης πολιτιστικής συμμετοχής ΕΛΣΤΑΤ 2024, απόσταση από υφιστάμενη πολιτιστική υποδομή. Σημεία αναφοράς το βρετανικό πρόγραμμα Creative People and Places 2013 (σταδιακή ανάπτυξη) και το ιταλικό κατανεμημένο μοντέλο ArtBonus 2014. Ο Πυλώνας 7 είναι εθνικός στην παράδοση από το δεύτερο έτος και εξής, με την Αλεξανδρούπολη ως περιφερειακή αγκυρόπολη και τις άλλες πέντε πόλεις ως παράλληλα πιλοτικά προγράμματα.

Τι θα κάνουμε
  • Κοινό μνημόνιο μεταξύ Υπουργείου Πολιτισμού, έξι πιλοτικών δήμων και Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ακυρωμένο στο Άρθρο 24 παρ. 1 και 6 του Συντάγματος και στον Νόμο 4858 του 2021 (Κώδικας Πολιτιστικής Κληρονομιάς)
  • Κάθε πιλοτική πόλη ιδρύει μία κοινή πολιτιστική υποδομή εντός δύο ετών, σχεδιασμένη βάσει του ιλλικιανού συντροφικού ελέγχου και διαχειριζόμενη από πολιτιστική ΚΟΙΝΣΕΠ βάσει Νόμου 4430 του 2016 σε δημοτική εταιρική σχέση
  • Έβδομη έως δέκατη πιλοτική πόλη προστίθεται με ανοικτή πρόσκληση δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010, με κριτήρια επιλογής βαθμολογούμενα στον δείκτη πολιτιστικής συμμετοχής ΕΛΣΤΑΤ 2024 και στην απόσταση από υφιστάμενη πολιτιστική υποδομή. Επιλογή μέσω ανοικτής πρόσκλησης βάσει Άρθρου 32 Νόμου 4412 του 2016
  • Ετήσια δημόσια έκθεση προόδου στη Διαύγεια με μετρήσεις προσέλευσης, προγραμματισμού και πρόσβασης μειονοτήτων. Ανεξάρτητη αξιολόγηση από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) και ακαδημαϊκούς εταίρους κάθε τρία χρόνια
  • Ανταλλαγή δικτύου για προγραμματισμό, αρχειακό υλικό και προσωπικό ΚΟΙΝΣΕΠ μέσω συνεργατικών έργων Creative Europe βάσει Κανονισμού (ΕΕ) 2021/818, η φυσική ελληνική οδός προς εθνικό, και όχι περιφερειακό, αποτύπωμα πολιτιστικής υποδομής
Αποτέλεσμα

Περίπου 6 εκατ. EUR ετησίως στο δίκτυο έξι πόλεων, μειούμενα ανά πόλη καθώς το μοντέλο υιοθετείται από τις επιπλέον τέσσερις πόλεις. Οι περιφερειακοί σχεδιασμοί του Πυλώνα 7 (Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι, Πολιτιστικοί Συνεταιρισμοί, Δείξε την Τέχνη σου) λειτουργούν σε εθνική κλίμακα εντός της πρώτης εκλογικής θητείας, αγκυρωμένοι στην Αλεξανδρούπολη αλλά όχι πλέον περιφερειακά δεσμευμένοι.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Γ, ΣΤ και Ζ. Creative Europe και CERV και ΕΚΤ+, με το Ταμείο Εκσυγχρονισμού ως δευτερεύουσα πηγή όπου η προσαρμογή μεταβιομηχανικής κληρονομιάς επικαλύπτει επικράτεια δίκαιης μετάβασης.

Κόμβος Creative Europe για Ανατολική Μακεδονία και Θράκη

Κόμβος Creative Europe για Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, στεγαζόμενος στην Αλεξανδρούπολη, που παρέχει υποστήριξη σύνταξης αιτήσεων, δικτύωσης εταίρων και διαχείρισης έργων για πολιτιστικές αιτήσεις Creative Europe και Interreg σε ολόκληρη την περιφέρεια. Σημεία αναφοράς η υπάρχουσα Επικοινωνία Creative Europe Ελλάδα και οι περιφερειακοί Κόμβοι Creative Europe στη Σαξονία και τη Βρετάνη. Ο ρυθμός απορρόφησης κεφαλαίων Creative Europe και πολιτιστικής δέσμης Interreg της Ελλάδας υπολείπεται του ρυθμού στις δέσμες συνοχής και υποδομών· η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη έχει έναν από τους χαμηλότερους ρυθμούς απορρόφησης οποιασδήποτε ελληνικής περιφέρειας για πολιτιστικά κεφάλαια.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Περιφερειακής Αρχής Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης· εταιρική σχέση με Ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού και Creative Europe Desk Greece. Ακυρωμένη στον Κανονισμό Creative Europe 2021/818, Interreg VI-A Ελλάδα-Βουλγαρία 2021 έως 2027 και πολιτιστική δέσμη ΕΣΠΑ 2021 έως 2027
  • Στεγάζεται στην Αλεξανδρούπολη, συστεγαζόμενος με τον Κόμβο Πολιτιστικών Συνεταιρισμών (Πρόταση 10). Υποστήριξη σύνταξης αιτήσεων για Creative Europe, Interreg, Πολιτιστικές Διαδρομές Συμβουλίου της Ευρώπης και πολιτιστική δέσμη CERV-2026
  • Περιφερειακή βάση δεδομένων εταίρων που καλύπτει όλες τις πολιτιστικές ΚΟΙΝΣΕΠ και ενώσεις στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, δημοσιευμένη ως ανοικτά δεδομένα βάσει Νόμου 4727 του 2020 (ψηφιακή διακυβέρνηση). Ετήσιο εργαστήριο πολιτιστικής χρηματοδότησης για τον πολιτιστικό τομέα της περιφέρειας
  • Ετήσια έκθεση περιφερειακών ρυθμών απορρόφησης δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010. Στόχος αύξησης του περιφερειακού ρυθμού απορρόφησης πολιτιστικής χρηματοδότησης κατά 50% σε πέντε χρόνια από την τρέχουσα χαμηλή βάση
Αποτέλεσμα

Περίπου 400.000 EUR ετησίως. Χτίζει την περιφερειακή ικανότητα να απορροφά τον ευρωπαϊκό πολιτιστικό φάκελο σε κλίμακα. Χωρίς αυτόν, οι Προτάσεις 5, 6, 7, 8 και 10 δεν μπορούν να χρηματοδοτηθούν πλήρως από τον ευρωπαϊκό φάκελο.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α, Β και Γ. Τεχνική βοήθεια Creative Europe και τεχνική βοήθεια ΕΣΠΑ και Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής.

Λαϊκή Πρακτική και Συντροφικό Δίκτυο Δείξε την Τέχνη σου, τριχώρος μοντέλο Αισύμης, διαπολιτισμική παράσταση, ένταξη, δίκτυο

Πρόγραμμα Δείξε την Τέχνη σου

Τακτικές εκδηλώσεις όπου μηχανικοί, αγρότες, αρτοποιοί, ξυλουργοί και δημιουργοί επιδεικνύουν τη δουλειά τους σε κοινό. Σημεία αναφοράς το βρετανικό Maker Faire και η ιταλική Settimana della Cultura. Χτίζει κοινότητα, δημιουργεί τοπική ορατότητα για ειδικευμένους επαγγελματίες και παράγει οικονομική δραστηριότητα. Ταυτόχρονα Φρεϊρικό (κύκλοι πολιτισμού, ανθρώπων που μοιράζονται γνώση μέσω διαλόγου) και Ιλλικιανό (εκδηλώσεις δημιουργούμενες από συμμετέχοντες, όχι καταναλισκόμενες από επαγγελματίες).

Τι θα κάνουμε
  • Στεγάζεται στους Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους (Πρόταση 5) και σε συνεργαζόμενα δημοτικά πολιτιστικά κέντρα βάσει Άρθρου 75 Νόμου 3852 του 2010. Επιμέλεια προγράμματος από πολιτιστικές ΚΟΙΝΣΕΠ επιλεγμένες μέσω ανοικτής πρόσκλησης βάσει Άρθρου 20 Νόμου 4412 του 2016
  • Μηνιαίες εκδηλώσεις σε τουλάχιστον 5 ελληνικές περιφέρειες ως το 2029, ξεκινώντας από τον Έβρο και την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Επαγγελματίες επιλεγμένοι με ανοικτή πρόσκληση χωρίς επαγγελματική πύλωση
  • Ετήσια δημόσια έκθεση προσέλευσης, επαγγελματιών και δαπανών επισκεπτών δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
  • Τεκμηρίωση και μεθοδολογία δημοσιευμένες ως ανοικτά δεδομένα βάσει Νόμου 4727 του 2020 (ψηφιακή διακυβέρνηση), διαθέσιμα για αναπαραγωγή σε οποιονδήποτε ελληνικό δήμο
Αποτέλεσμα

Περίπου 200.000 EUR ετησίως. Οι ειδικευμένοι επαγγελματίες αποκτούν ορατότητα, οι κοινότητες αποκτούν ευκαιρίες συνάντησης, οι τοπικές επιχειρήσεις αποκτούν πελάτες. Ο καθημερινός πολιτισμός Williams σε επιχειρησιακή εφαρμογή σε χωριακή κλίμακα.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α και ΣΤ. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και δέσμη ενεργού ιθαγένειας CERV-2026 και δημοτικοί πολιτιστικοί προϋπολογισμοί.

Τεκμηρίωση τριχώρου μοντέλου Αισύμης

Το πολιτιστικό μοντέλο Αισύμης (dojo, αυλή, σκηνή) τεκμηριωμένο και δημοσιευμένο ως αναπαραγώγιμο πρότυπο για οποιοδήποτε χωριό ή μικρή πόλη στην Ελλάδα. Σημεία αναφοράς το μοντέλο ενηλίκων μάθησης Welsh Coleg Harlech και η νορβηγική παράδοση Folkehøgskole. Κατάλληλη τεχνολογία για πολιτιστική αναγέννηση σε αποψιλωμένες αγροτικές περιοχές.

Τι θα κάνουμε
  • Τεκμηρίωση και δημοσίευση υπό το Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής (Πρόταση 2). Μεθοδολογία ανεπτυγμένη σε εταιρική σχέση με το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης βάσει Νόμου 4485 του 2017
  • Ανοικτή άδεια (Creative Commons BY-SA 4.0) και δημοσίευση ανοικτών δεδομένων βάσει Νόμου 4727 του 2020 (ψηφιακή διακυβέρνηση) ώστε οποιοσδήποτε ελληνικός δήμος να μπορεί να αναπαράγει χωρίς άδεια
  • Ετήσιο εργαστήριο αμοιβαίας μάθησης στην Αισύμη για συμμετέχοντες δήμους. Επιλογή δήμων εταίρων μέσω ανοικτής πρόσκλησης βάσει Άρθρου 20 Νόμου 4412 του 2016
  • Παρακολούθηση υιοθέτησης: στόχος τουλάχιστον 5 ελληνικοί δήμοι που αναπαράγουν το μοντέλο ως το 2030. Ετήσια έκθεση προόδου δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010
Αποτέλεσμα

Περίπου 100.000 EUR ετησίως για τεκμηρίωση, εργαστήριο αμοιβαίας μάθησης και παρακολούθηση υιοθέτησης. Το μοντέλο Αισύμης γίνεται φορητό σε οποιοδήποτε ελληνικό χωριό ή μικρή πόλη που θέλει να το αναπαράγει.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α και Β. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και πολιτιστική δέσμη ΕΣΠΑ.

Διαπολιτισμικές παραστάσεις και νεανικό πολιτιστικό πρόγραμμα

Διαπολιτισμικές βραδιές παραστάσεων στον Έβρο και την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη φέρνουν Έλληνες καλλιτέχνες διαφορετικής καταγωγής μαζί με παραδοσιακούς Έλληνες καλλιτέχνες, με πρόγραμμα για τη γενιά που ζει ήδη σε μια πολυπολιτισμική Ελλάδα. Σημεία αναφοράς οι γερμανικές Interkulturelle Wochen και τα περιφερειακά προγράμματα του βρετανικού Migration Museum. Διασύνδεση με Πυλώνα 10 Πρόταση Διαπολιτισμικές παραστάσεις και χωριά.

Τι θα κάνουμε
  • Απόφαση Περιφερειακής Αρχής Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και κοινό μνημόνιο με τη Γενική Γραμματεία Ένταξης Ρομά και τις οργανώσεις μειονοτικών κοινοτήτων Δυτικής Θράκης. Ακυρωμένη στο Άρθρο 5(2) του Συντάγματος και στο Στρατηγικό Πλαίσιο ΕΕ για τους Ρομά 2020 έως 2030
  • Το πρόγραμμα καλύπτει Αλεξανδρούπολη, Κομοτηνή, Ξάνθη, Δράμα, Ορεστιάδα και επιπλέον περιφερειακά κέντρα με στόχο 10 εκδηλώσεων ετησίως. Επιλογή καλλιτεχνών μέσω ανοικτής πρόσκλησης βάσει Άρθρου 20 Νόμου 4412 του 2016. Συμπρογραμματισμός με πολιτιστικές οργανώσεις διασποράς και νεανικά δίκτυα
  • Ο προγραμματισμός περιλαμβάνει ρεμπέτικο, Afrobeats, μπουζούκι, τύμπανο, Πομακική μουσική παράδοση, Σουφική μουσική: παράλληλες παραδόσεις στον ίδιο χώρο, για το ίδιο κοινό. Δίγλωσσος ή πολύγλωσσος προγραμματισμός όπου απαιτείται
  • Ετήσια δημόσια έκθεση προσέλευσης και αντίκτυπου δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010. Κοινή αναφορά με την πρόταση διαπολιτισμικών παραστάσεων του Πυλώνα 10
Αποτέλεσμα

Περίπου 300.000 EUR ετησίως για το περιφερειακό πρόγραμμα. Ο ελληνικός πολιτισμός όπως είναι, όχι όπως φαντάστηκαν ότι είναι. Η επόμενη γενιά δεν χρειάζεται να πειστεί ότι η πολυμορφία είναι φυσιολογική· χρειάζεται ένα πολιτιστικό πρόγραμμα που συμφωνεί μαζί της.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α και ΣΤ. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και δέσμη ισότητας CERV-2026 και δημοτικός πολιτιστικός προϋπολογισμός Αλεξανδρούπολης.

Πολιτιστική ένταξη μέσω κοινοτικής συμμετοχής

Ελληνική γλώσσα, μουσική και κοινοτική συμμετοχή ως το μονοπάτι ανήκειν για τις οικογένειες νεοαφιχθέντων. Κύκλοι πολιτισμού, γλωσσικά προγράμματα και κοινοτικές εκδηλώσεις που παραδίδονται μέσω των Συντροφικών Πολιτιστικών Χώρων σε εταιρική σχέση με δήμους και το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες. Σημεία αναφοράς το ιταλικό ολοκληρωμένο μοντέλο υποδοχής SPRAR/SAI (διασύνδεση Πυλώνας 6 Πρόταση Αξιοπρέπεια Υποδοχής στον Έβρο) και Πυλώνας 10 Πρόταση Πρόγραμμα επανεγκατάστασης και ένταξης στα χωριά.

Τι θα κάνουμε
  • Κοινό μνημόνιο μεταξύ συμμετεχόντων δήμων Έβρου, Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου και Ελληνικού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες. Ακυρωμένο στον Νόμο 4636 του 2019 για διεθνή προστασία και στο Άρθρο 75 Νόμου 3852 του 2010
  • Κύκλοι πολιτισμού και γλωσσικά προγράμματα στεγαζόμενα στους Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους (Πρόταση 5) και σε εταιρική σχέση με τη Γενική Γραμματεία Δια Βίου Μάθησης και Νέας Γενιάς (ΓΓΔΒΜΝΓ) βάσει Νόμου 3879 του 2010
  • Κοινοτικές εκδηλώσεις σχεδιασμένες μαζί με τις οικογένειες νεοαφιχθέντων, όχι για αυτές. Επιλογή συνεργαζόμενων συνεταιρισμών μέσω ανοικτής πρόσκλησης βάσει Άρθρου 20 Νόμου 4412 του 2016
  • Ετήσια ανεξάρτητη αξιολόγηση αποτελεσμάτων ένταξης δημοσιευμένη στη Διαύγεια βάσει Νόμου 3861 του 2010. Περιπτώσεις διακρίσεων ή παραβιάσεων δικαιωμάτων παραπέμπονται στον Συνήγορο του Πολίτη βάσει Νόμου 3094 του 2003
  • Η συμμετοχή στην πολιτιστική υποδομή είναι ανοικτή σε όλους τους νόμιμους κατοίκους εγγεγραμμένους στα δημοτολόγια, συμπεριλαμβανομένων αναγνωρισμένων προσφύγων και δικαιούχων διεθνούς προστασίας, ανεξαρτήτως εθνικότητας. Νομική βάση: Άρθρο 16 παρ. 1 και Άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος, Οδηγία Συμβουλίου 2003/109/ΕΚ για το καθεστώς υπηκόων τρίτων χωρών που είναι επί μακρόν διαμένοντες. Σημεία αναφοράς το ισπανικό Plan Estatal de Acceso a la Cultura 2021 έως 2024 (ρήτρα πρόσβασης για μακροχρόνιους κατοίκους υπό τη διαχείριση του Ministerio de Cultura y Deporte), το πορτογαλικό Plano Nacional das Artes 2019 έως 2029 (ίδια ρήτρα υπό τη διαχείριση της Direção Geral das Artes), και το ιρλανδικό πολιτικό πλαίσιο Culture 2025. Δήμοι που συμπεριλαμβάνουν μακροχρόνιους νόμιμους κατοίκους σε πολιτιστικά και συμμετοχικά προγράμματα καταγράφουν υψηλότερους δείκτες ένταξης και χαμηλότερους δείκτες σύγκρουσης στο δίκτυο Διαπολιτισμικών Πόλεων του Συμβουλίου της Ευρώπης από το 2008
Αποτέλεσμα

Περίπου 200.000 EUR ετησίως. Οι οικογένειες νεοαφιχθέντων αποκτούν ένα μονοπάτι προς την ελληνική αστική ζωή. Οι Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι γίνονται υποδομή ένταξης εκτός από υποδομή πολιτισμού.

Χρηματοδοτείται από

Φάκελοι Α και ΣΤ. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και CERV-2026 και ελληνική κατανομή ΤΑΜΕ (διασύνδεση Πυλώνας 6 Αξιοπρέπεια Υποδοχής).

Τα Χρήματα

Από πού έρχονται τα χρήματα.

11 εκατ. € Έτος κορύφωσης ανάπτυξης (2029), οδηγούμενο από κεφαλαιακή φάση Συντροφικών Πολιτιστικών Χώρων
35,7 εκατ. € Συνολική πενταετής ταμειακή ροή, 2026 έως 2030
8 από 8 Φάκελοι ήδη δεσμευμένοι στην Ελλάδα (Α έως Η)

Η Ελλάδα δεν στερούνταν τα χρήματα για τα πολιτιστικά κοινά. Στερούνταν την πολιτική συμφωνία για να τα αναπτύξει. Το Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2021 έως 2027 ανέρχεται συνολικά σε 26 δισ. EUR με πολιτιστική δέσμη 600 έως 800 εκατ. EUR. Το πρόγραμμα Creative Europe της Ευρωπαϊκής Ένωσης λειτουργεί με 2,44 δισ. EUR για 2021 έως 2027 και αποτελεί τον μεγαλύτερο συγκεντρωμένο πολιτιστικό φάκελο στον κόσμο. Το Interreg VI-A Ελλάδα-Βουλγαρία διαθέτει 83,9 εκατ. EUR με την πολιτιστική κληρονομιά ως προτεραιότητα προγράμματος. Το Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ανέρχεται σε 35,95 δισ. EUR. Το CERV-2026, το ΕΚΤ+ με 5,3 δισ. EUR ελληνικής κατανομής, και το Ταμείο Κοινωνικής Ωφέλειας LNG (Πυλώνας 6 Πρόταση 1) συμπληρώνουν το σύνολο των φακέλων.

Η οδός του AURIO είναι να πληρώσει την αρχιτεκτονική που ο ελληνικός νόμος ήδη εξουσιοδοτεί: Άρθρα 16, 24 και 25 του Συντάγματος, Νόμος 3028 του 2002, Νόμος 3852 του 2010 (Καλλικράτης), Νόμος 4430 του 2016 για Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, Νόμος 4485 του 2017, Νόμος 4559 του 2018 για άυλη πολιτιστική κληρονομιά, Νόμος 4858 του 2021 (κώδικας πολιτιστικής κληρονομιάς). Πενταετής ταμειακή ροή περίπου 35,7 εκατ. EUR, από τα οποία περίπου 25 έως 30 εκατ. EUR είναι νέα καθαρή δημόσια δαπάνη έναντι ετήσιου ελληνικού πολιτιστικού προϋπολογισμού περίπου 700 εκατ. EUR. Τίποτα από όσα ακολουθούν δεν απαιτεί ελληνικό φόρο που δεν έχει ήδη εξουσιοδοτηθεί από τη μισθολογική εισφορά επαναεριοποίησης FSRU βάσει Πυλώνα 6.

Ποιος Υποβάλλει

Πώς προσεγγίζονται οι παρακάτω φάκελοι.

  1. Δήμος Αλεξανδρούπολης και Δήμοι Έβρου

    ΑΒΗ

    Κύριοι δικαιούχοι για το Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής (Πρόταση 2), τους Πέντε Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους (Πρόταση 5), το Κέντρο Ρεμπέτικου (Πρόταση 7), το Δημοτικό Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς (Πρόταση 4), την υποψηφιότητα ECoC 2033 (Πρόταση 3) και τη Συνέλευση Πολιτών Πολιτισμού (Πρόταση 12). Κοινή απόφαση βάσει Άρθρου 75 Νόμου 3852 του 2010 (Καλλικρατικός Κώδικας).

  2. Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης

    ΒΔΗ

    Κύρια αρχή για το Φεστιβάλ Διασυνοριακού Πολιτιστικού Διαδρόμου (Πρόταση 6), το Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών (Πρόταση 10) και τον Κόμβο Creative Europe (Πρόταση 11). Η Περιφερειακή Πολιτιστική Στρατηγική 2016 και εξής αποτελεί τη στρατηγική αγκυρόπολη.

  3. Πολιτιστικές ΚΟΙΝΣΕΠ

    ΑΒΓΖ

    Επιχειρησιακοί εταίροι για τους Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους, το Κέντρο Ρεμπέτικου, το πρόγραμμα Δείξε την Τέχνη σου και τα προγράμματα πολιτιστικής ένταξης. Ίδρυση βάσει Νόμου 4430 του 2016 με υποστήριξη ανακυκλούμενου κεφαλαιακού ταμείου μέσω του Προγράμματος Πολιτιστικών Συνεταιρισμών.

  4. Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας και Υπουργείο Πολιτισμού

    ΓΗ

    Κύριοι θεσμοί για τις αναγνωρίσεις βάσει Νόμου 4559 του 2018 (Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς, Αναγνώριση Σουφικής και Πομακικής Μουσικής). Συγχρηματοδότηση από Creative Europe και ελληνικό κρατικό προϋπολογισμό.

  5. Κοινοβουλευτική ομάδα AURIO

    Η

    Κοινοβουλευτικές τροπολογίες και νομοσχέδια για το πολιτιστικό εκχώρημα Ταμείου Κοινωνικής Ωφέλειας LNG (διασύνδεση Πυλώνα 6), το Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής, την πολιτιστική δέσμη του νόμου-πλαισίου ισότητας. Χορηγία CERV-2026 για τα δικαιώματα και τα μειονοτικά στοιχεία.

Πλήρης οδηγός αιτούντων →

Where the money goes

Annual cost at full roll out, sorted by size. Each bar links to the proposal it pays for.

  • Πρωτεύουσα Πολιτισμού και Δίκτυο
  • Πολιτιστική Αρχιτεκτονική και Αναγνώριση
  • Συντροφικοί Χώροι και Ζωντανή Κληρονομιά
  • Λαϊκή Πρακτική και Συντροφικό Δίκτυο
  1. Εθνικό Δίκτυο Πολιτιστικής Υποδομής, Έξι Πόλεις και Ανοικτή Πρόσκληση
  2. Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής Έβρου
  3. Πέντε Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι
  4. Πολιτιστικό Κέντρο Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικράς Ασίας
  5. Φεστιβάλ Διασυνοριακού Πολιτιστικού Διαδρόμου
  6. Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών
  7. Κόμβος Creative Europe για Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
  8. Πρόγραμμα Αναγνώρισης Σουφικής και Πομακικής Μουσικής
  9. Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας του Έβρου
  10. Διαπολιτισμικές παραστάσεις και νεανικό πολιτιστικό πρόγραμμα
  11. Δημοτικό Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς
  12. Πολιτιστική Συνέλευση Πολιτών Παραμεθόριας Περιοχής
  13. Υποψηφιότητα Αλεξανδρούπολης Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού 2033
  14. Πρόγραμμα Δείξε την Τέχνη σου
  15. Πολιτιστική ένταξη μέσω κοινοτικής συμμετοχής
  16. Τεκμηρίωση τριχώρου μοντέλου Αισύμης

Total steady state envelope: €17.8m a year, drawn from the envelopes named in the funding map below.

Steady state envelope, by proposal

Annual cost at full roll out, in € millions. Envelope letters link to the funding sources below.

№Proposal€ m / yrEnvelopes
01Πολιτιστικός Χάρτης AURIO——
02Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής Έβρου3.00—
03Δημοτικό Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς0.20—
04Πολιτιστική Συνέλευση Πολιτών Παραμεθόριας Περιοχής0.20—
05Πέντε Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι3.00—
06Πολιτιστικό Κέντρο Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικράς Ασίας1.60—
07Πρόγραμμα Αναγνώρισης Σουφικής και Πομακικής Μουσικής0.30—
08Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας του Έβρου0.30—
09Υποψηφιότητα Αλεξανδρούπολης Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού 20330.20—
10Φεστιβάλ Διασυνοριακού Πολιτιστικού Διαδρόμου1.00—
11Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών0.80—
12Εθνικό Δίκτυο Πολιτιστικής Υποδομής, Έξι Πόλεις και Ανοικτή Πρόσκληση6.00—
13Κόμβος Creative Europe για Ανατολική Μακεδονία και Θράκη0.40—
14Πρόγραμμα Δείξε την Τέχνη σου0.20—
15Τεκμηρίωση τριχώρου μοντέλου Αισύμης0.10—
16Διαπολιτισμικές παραστάσεις και νεανικό πολιτιστικό πρόγραμμα0.30—
17Πολιτιστική ένταξη μέσω κοινοτικής συμμετοχής0.20—
Steady state total17.8

Τα πρώτα δύο χρόνια χρηματοδοτούνται γεφυρωτικά από ΕΣΠΑ, Creative Europe, Interreg VI-A, ΤΑΑ και CERV-2026. Από το τρίτο έτος, το Ταμείο Κοινωνικής Ωφέλειας LNG (Πυλώνας 6 Πρόταση 1, μέσω του Ταμείου Πολιτιστικής Υποδομής) και οι δημοτικοί πολιτιστικοί προϋπολογισμοί αναλαμβάνουν την επαναλαμβανόμενη γραμμή. Πενταετής ταμειακή ροή περίπου 35,7 εκατ. EUR συνολικά. Έτος κορύφωσης ανάπτυξης (2029) περίπου 11 εκατ. EUR, οδηγούμενο από το κεφαλαιακό πρόγραμμα Συντροφικών Πολιτιστικών Χώρων και την κεφαλαιακή φάση του Κέντρου Ρεμπέτικου. Οι Προτάσεις 1, 2, 3 και τα μικρότερα στοιχεία της τέταρτης δέσμης είναι μηδενικού ή σχεδόν μηδενικού άμεσου κόστους (μόνο διοικητική υλοποίηση).

Ταμείο Κοινωνικής Ωφέλειας LNG και Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής Έβρου

2 έως 3 εκατ. EUR ετησίως ως το 2029, ακυρωμένα στο εκχώρημα 2% του Ταμείου Κοινωνικής Ωφέλειας LNG (Πυλώνας 6 Πρόταση 1)

  • Η κύρια αγκυρόπολη του Πυλώνα 7.
  • Χρηματοδοτείται από τη ροή εσόδων επαναεριοποίησης και τον ευρύτερο φάκελο κοινωνικής ωφέλειας συστήματος αερίου που εισρέει στον Έβρο.
  • Νόμιμη διακυβέρνηση υπό εκλεγμένους εκπροσώπους και εποπτεία κοινωνίας των πολιτών, με ετήσια έκθεση Πολιτιστικής Κατάστασης της Περιφέρειας.
Νομική βάση
Νέα νομοθετική διάταξη στη νομοθεσία Ταμείου Κοινωνικής Ωφέλειας LNG βάσει Πυλώνα 6. Άρθρο 24 Συντάγματος (πολιτιστικό περιβάλλον). Νόμος 4858 του 2021 (κώδικας πολιτιστικής κληρονομιάς)
Προτάσεις
Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής (Πρόταση 2) ως κεντρικό χρηματοδοτικό μέσο. Κατανεμημένη χρηματοδότηση για Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους (5), Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς (4), Κέντρο Ρεμπέτικου (7), Σουφική και Πομακική Μουσική (8), Προφορική Ιστορία (9), Πολιτιστικούς Συνεταιρισμούς (10), Κόμβο Creative Europe (11), Συνέλευση Πολιτών Πολιτισμού (12), και στοιχεία τέταρτης δέσμης λαϊκής πρακτικής
Ποιος αιτείται
Περιφερειακή Αρχή Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Δήμος Αλεξανδρούπολης, με εποπτεία κοινωνίας των πολιτών βάσει δομής Διοικητικού Συμβουλίου Ταμείου
Παράθυρο υποβολής
Ετήσιος κύκλος προγράμματος από το 2027, ακυρωμένος στον κύκλο λειτουργικών εσόδων FSRU (χρονοδιάγραμμα Πυλώνα 6)

Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς Ελλάδας (ΕΣΠΑ) 2021 έως 2027, πολιτιστική δέσμη

26 δισ. EUR συνολική ελληνική κατανομή. Πολιτιστική δέσμη περίπου 600 έως 800 εκατ. EUR σε όλη την περίοδο. Μερίδιο Πυλώνα 7 περίπου 8 έως 10 εκατ. EUR

  • Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη προκρίνεται ως λιγότερο ανεπτυγμένη περιφέρεια βάσει ταξινόμησης Συνοχής ΕΕ (85% ΕΕ, 15% εθνική συγχρηματοδότηση).
  • Οι Εβρο-κεντρικές προτάσεις του Πυλώνα 7 ευνοούνται ιδιαίτερα στους όρους συγχρηματοδότησης, με το εθνικό μερίδιο συγχρηματοδότησης να βαρύνει το Ταμείο Κοινωνικής Ωφέλειας LNG.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1058 (ΕΤΠΑ) και Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 (ΕΚΤ+). Εθνικός κανονισμός στρατηγικού πλαισίου
Προτάσεις
Κεφαλαιακό πρόγραμμα Πέντε Συντροφικών Πολιτιστικών Χώρων (Πρόταση 5). Κεφαλαιακή φάση Κέντρου Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικράς Ασίας (Πρόταση 7). Τεκμηρίωση τριχώρου μοντέλου Αισύμης (δέσμη τέταρτη)
Ποιος αιτείται
Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης μέσω ΕΥΔΑΜΘ. Δήμοι και ΔΠΘΡ ως κατάλληλοι δικαιούχοι
Παράθυρο υποβολής
Κλήσεις πολιτιστικής δέσμης ΕΣΠΑ συνεχείς ως το 2027. Ενδιάμεση επανεξέταση από το 2025 και εξής

Creative Europe 2021 έως 2027

2,44 δισ. EUR συνολικά για ΕΕ. Ελληνική απορρόφηση περίπου 6 έως 7% του μεσογειακού πολιτιστικού φακέλου. Μερίδιο Πυλώνα 7 περίπου 3 έως 4 εκατ. EUR

  • Ο μεγαλύτερος συγκεντρωμένος πολιτιστικός φάκελος στον κόσμο.
  • Ο Κόμβος Creative Europe του Πυλώνα 7 (Πρόταση 11) αντιμετωπίζει άμεσα τον ιστορικά χαμηλό ρυθμό απορρόφησης της Ελλάδας στην πολιτιστική δέσμη.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/818
Προτάσεις
Προπαρασκευαστικές επιχορηγήσεις υποψηφιότητας ECoC Αλεξανδρούπολης 2033 (Πρόταση 3). Συνεργατική δέσμη Φεστιβάλ Διασυνοριακού Πολιτιστικού Διαδρόμου (Πρόταση 6). Συνεργασία Κέντρου Ρεμπέτικου (Πρόταση 7). Αναγνώριση Σουφικής και Πομακικής Μουσικής (8). Προφορική Ιστορία (9). Πολιτιστικοί Συνεταιρισμοί (10). Κόμβος Creative Europe (11)
Ποιος αιτείται
Πολιτιστικοί συνεταιρισμοί, πανεπιστήμια, δήμοι και οργανώσεις κοινωνίας των πολιτών ως κατάλληλοι δικαιούχοι. Creative Europe Desk Greece ως εθνικό σημείο επαφής
Παράθυρο υποβολής
Ετήσιες κλήσεις Creative Europe. Τύποι δράσεων: Συνεργατικά Έργα (μεγάλα/μικρά), Δίκτυα, Πλατφόρμες, προπαρασκευαστικές επιχορηγήσεις ECoC

Interreg VI-A Ελλάδα-Βουλγαρία 2021 έως 2027

83,9 εκατ. EUR συνολικό πρόγραμμα. Πολιτιστική κληρονομιά ως προτεραιότητα προγράμματος. Μερίδιο Πυλώνα 7 περίπου 2 εκατ. EUR

  • Πρόγραμμα διασυνοριακής συνεργασίας με τη Βουλγαρική Νότια Κεντρική Περιφέρεια.
  • Η προτεραιότητα πολιτιστικής κληρονομιάς χρηματοδοτεί άμεσα την εναλλαγή Φεστιβάλ μεταξύ Αλεξανδρούπολης, Χάσκοβο και Εδιρνέ.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1059
Προτάσεις
Φεστιβάλ Διασυνοριακού Πολιτιστικού Διαδρόμου (Πρόταση 6). Διασυνοριακός προγραμματισμός υποψηφιότητας ECoC Αλεξανδρούπολης 2033 (Πρόταση 3)
Ποιος αιτείται
Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Βουλγαρική Νότια Κεντρική Περιφέρεια εταίρος μέσω διαχείρισης προγράμματος Interreg. Τριγωνική εταιρική σχέση που περιλαμβάνει Επαρχία Εδιρνέ (Τουρκία) βάσει Interreg IPA
Παράθυρο υποβολής
Κλήσεις Interreg ανοικτές ως το 2027. Πρώτη κλήση ήδη έχει εγκρίνει 21 έργα σε 36,5 εκατ. EUR

Ελληνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0), πολιτιστικό υπομέτρο

35,95 δισ. EUR συνολική ελληνική κατανομή. Πολιτιστικό υπομέτρο περίπου 600 εκατ. EUR. Μερίδιο Πυλώνα 7 περίπου 1 έως 1,5 εκατ. EUR

  • Το πολιτιστικό υπομέτρο καλύπτει εκσυγχρονισμό πολιτιστικής κληρονομιάς, ψηφιακή υποδομή για πολιτιστικά αρχεία και προγράμματα προφορικής ιστορίας.
  • Κεφάλαια διαθέσιμα μέσω δεσμεύσεων 2026 και 2027.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241
Προτάσεις
Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας Έβρου (Πρόταση 9). Ψηφιακή υποδομή Συντροφικών Πολιτιστικών Χώρων (Πρόταση 5)
Ποιος αιτείται
Υπουργείο Πολιτισμού ως εθνικός εφαρμοστής ΤΑΑ για το πολιτιστικό υπομέτρο. ΔΠΘΡ και δήμοι ως κατάλληλοι δικαιούχοι
Παράθυρο υποβολής
Προθεσμίες δαπάνης ΤΑΑ υπό διαπραγμάτευση με την Επιτροπή για το 2026 και παρατεταμένες προθεσμίες. Ενδιάμεση επανεξέταση ανοικτή από το 2025 και εξής

Πρόγραμμα Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες (CERV-2026)

1,55 δισ. EUR συνολικό πρόγραμμα ΕΕ για 2021 έως 2027. Δέσμη ισότητας και δικαιωμάτων περίπου 5 έως 7 εκατ. EUR ετησίως για Ελλάδα. Μερίδιο Πυλώνα 7 περίπου 1 εκατ. EUR

  • Το πρόγραμμα υποστηρίζει δικαιώματα, αξίες Ένωσης, ενεργή ιθαγένεια και δημοκρατική συμμετοχή.
  • Ο φυσικός φάκελος για τις συμμετοχικές και μειονοτικές δέσμες του Πυλώνα 7.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/692
Προτάσεις
Συνέλευση Πολιτών Πολιτισμού (Πρόταση 12). Μειονοτική δέσμη Μητρώου Άυλης Κληρονομιάς (Πρόταση 4). Αστική δέσμευση προγράμματος Δείξε την Τέχνη σου (δέσμη τέταρτη). Πρόγραμμα διαπολιτισμικών παραστάσεων (δέσμη τέταρτη). Πολιτιστική ένταξη μέσω κοινοτικής συμμετοχής (δέσμη τέταρτη)
Ποιος αιτείται
Οργανώσεις κοινωνίας των πολιτών και πανεπιστήμια, συχνά με δημοτικούς συναιτούντες. Ενδιάμεσος Bodossaki PLATO για πρόσβαση ελληνικής κοινωνίας των πολιτών
Παράθυρο υποβολής
Ετήσιες κλήσεις CERV. Κύκλος PLATO: επόμενη κλήση Bodossaki αναμενόμενη 2026

Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο Συν 2021 έως 2027, ελληνική κατανομή

5,3 δισ. EUR ελληνικό σύνολο. Μερίδιο Πυλώνα 7 περίπου 4 εκατ. EUR σε ολόκληρο το Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών

  • Το ΕΚΤ+ χρηματοδοτεί απασχόληση, δεξιότητες και κοινωνική ένταξη.
  • Η δέσμη κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας είναι άμεσα σχετική με το Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών.
  • Ο Ειδικός Στόχος 4 ΕΚΤ+ (απασχόληση και δεξιότητες) και ο Ειδικός Στόχος 5 (κοινωνική ένταξη) μπορούν επιπλέον να υποστηρίξουν την κατάρτιση δεξιοτήτων που συνδέεται με το πρόγραμμα Δείξε την Τέχνη σου και το πρόγραμμα πολιτιστικής ένταξης, στην ίδια λογική διαστυλωμένης πυλώνα που χρησιμοποιεί ο Πυλώνας 12 για κοινωνική ένταξη ΕΚΤ+.
Νομική βάση
Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057. Ειδικός Στόχος 5 (καταπολέμηση φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού). Νόμος 4430 του 2016 για Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία
Προτάσεις
Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών (Πρόταση 10)
Ποιος αιτείται
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ως εθνική διαχειριστική αρχή. Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και Ελληνική Συνομοσπονδία Συνεταιρισμών ως κατάλληλοι δικαιούχοι
Παράθυρο υποβολής
Κλήσεις ένταξης και δεξιοτήτων ΕΚΤ+ συνεχείς ως το 2027

Ελληνικοί λειτουργικοί προϋπολογισμοί και εσωτερικός προϋπολογισμός AURIO

Ελληνικός δημόσιος προϋπολογισμός. Υπουργείο Πολιτισμού βάσει Νόμου 4559 του 2018, Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας, Δήμος Αλεξανδρούπολης και εταιρικοί δήμοι, εσωτερικός προϋπολογισμός AURIO

  • Η μεταρρύθμιση συντηρείται από το τρίτο έτος και εξής μέσω τακτικών ελληνικών δημόσιων δαπανών.
  • Οι διοικητικές προτάσεις (1) είναι μηδενικού άμεσου κόστους: τα θετικά μέτρα που νομοθετούνται βάσει Άρθρου 116(2) και Άρθρου 24 του Συντάγματος δεν απαιτούν νέες δαπανητικές γραμμές.
Νομική βάση
Ελληνικός εθνικός προϋπολογισμός. Νόμος 3094 του 2003 (Συνήγορος του Πολίτη). Νόμος 4023 του 2011 (πολιτικά κόμματα). Υπουργικά λειτουργικά πλαίσια
Προτάσεις
Πολιτιστικός Χάρτης AURIO (Πρόταση 1). Περιφερειακή συγχρηματοδότηση Ταμείου Πολιτιστικής Υποδομής (Πρόταση 2). Δημοτική συνεισφορά υποψηφιότητας ECoC 2033 (Πρόταση 3). Επιχορηγήσεις Υπουργείου Πολιτισμού για Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς (Πρόταση 4). Συγχρηματοδότηση λειτουργίας Συντροφικών Πολιτιστικών Χώρων (Πρόταση 5). Συγχρηματοδότηση λειτουργίας Κέντρου Ρεμπέτικου (Πρόταση 7). Επιχορηγήσεις Υπουργείου Πολιτισμού για Σουφική και Πομακική Μουσική (Πρόταση 8). Περιφερειακή συνεισφορά Κόμβου Creative Europe (Πρόταση 11). Δημοτική συνεισφορά Συνέλευσης Πολιτών Πολιτισμού (Πρόταση 12)
Ποιος αιτείται
Υπουργείο Πολιτισμού, Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας, Δήμος Αλεξανδρούπολης και εταιρικοί δήμοι, Εκτελεστική Επιτροπή AURIO. Ετήσιος κύκλος προϋπολογισμού
Παράθυρο υποβολής
Ετήσιος κύκλος ελληνικού δημόσιου προϋπολογισμού
Τι Αλλάζει για Εσένα

Το όφελος είναι τοπικό, μετρήσιμο και άμεσο.

  1. Κάθε εβδομάδα γίνεται κάτι στο χωριό σου.

    Οι Πέντε Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι (Χώροι Κοινής Ζωής) φιλοξενούν πρόβες μουσικής, συνεδρίες προφορικής ιστορίας, συνεταιριστικό βιβλιοπωλείο, μαθήματα γλώσσας και πολιτισμού, χώρο έκθεσης, αίθουσα δημόσιων συναντήσεων και καφέ. Διαχειρίζονται από πολιτιστική ΚΟΙΝΣΕΠ υπό δημοτική εταιρική σχέση. Χρήση από οποιονδήποτε, για σκοπούς που επιλέγει ο χρήστης.

  2. Το ρεμπέτικο χρηματοδοτείται ως ζωντανή πρακτική, όχι μόνο ως καταχώριση UNESCO.

    Το Κέντρο Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικράς Ασίας στην Αλεξανδρούπολη παρέχει αίθουσες πρόβας, χώρο παράστασης, βιβλιοθήκη και αρχείο, πρόγραμμα προφορικής ιστορίας και σχολή μουσικής για μπουζούκι, μπαγλαμά, βιολί, σαντούρι και ακορντεόν. Το ρεμπέτικο ως λαϊκή ελληνική μουσική αποκτά την θεσμική υποστήριξη που ήδη λαμβάνουν το fado και το Ουαλικό Eisteddfod.

  3. Η Σουφική μουσική της Θράκης και η Πομακική μουσική παράδοση αποκτούν κρατική αναγνώριση.

    Το Πρόγραμμα Αναγνώρισης Σουφικής και Πομακικής Μουσικής οδηγεί δημοτικές αναγνωρίσεις βάσει Νόμου 4559 του 2018 που καλύπτουν τη Σουφική μουσική της Δυτικής Θράκης και την Πομακική μουσική παράδοση της Ροδόπης, με χρηματοδοτούμενα σχέδια διαφύλαξης για εκπαίδευση μαθητευομένων, κατασκευή οργάνων, ηχογράφηση, έκδοση και δίγλωσσα εκπαιδευτικά υλικά. Αναγνώριση μέσω του υφιστάμενου νομικού μηχανισμού, όχι ενάντια σε αυτόν.

  4. Η πολιτιστική μνήμη του Έβρου καταγράφεται πριν χαθεί.

    Το Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας Έβρου καταγράφει 1.000 ώρες δίγλωσσης ή τρίγλωσσης προφορικής ιστορίας σε τέσσερα χρόνια, καλύπτοντας την ανταλλαγή πληθυσμών Μικράς Ασίας, τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο, τη μεταπολεμική μετανάστευση και τη σύγχρονη εμπειρία των συνόρων. Αρχείο ανοικτής πρόσβασης στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. Το πλαίσιο καθημερινού πολιτισμού Williams σε εφαρμογή.

Πιο Βαθιά

Η έρευνα πίσω από την πολιτική.

Όπου έχει λειτουργήσει.

Δυτική Θράκη, Ελλάδα

Ζωντανή παράδοση, μη αναγνωρισμένη

Σουφική μουσική και Πομακική μουσική παράδοση: επιλέξιμες, μη αναγνωρισμένες.

Η μουσουλμανική μειονότητα της Δυτικής Θράκης διαφυλάσσει μια Σουφική μουσική κληρονομιά συνδεδεμένη με τα τάγματα Μπεκτασί και Μεβλεβί, διακριτή από την κυρίως τουρκική λαϊκή μουσική και από τις ελληνικές λαϊκές παραδόσεις. Η παράδοση διαφυλάσσεται στις πόλεις της Κομοτηνής και της Ξάνθης, στο χωριό Εχίνος και σε όλα τα Πομακοχώρια του Ροδόπης. Η Πομακική μουσική παράδοση περιλαμβάνει τη γκάιντα, το καβάλ και το νταούλι, με φωνητικές παραδόσεις στην Πομακική γλώσσα και ένα ρεπερτόριο που επικαλύπτεται με βουλγαρικό, τουρκικό και ελληνικό μουσικό υλικό με τρόπους που υποδειγματίζουν το πλαίσιο υβριδικότητας του Hall.

Και οι δύο παραδόσεις είναι επιλέξιμες για αναγνώριση βάσει του Ελληνικού Νόμου 4559 του 2018 ως στοιχεία άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Η αναγνώριση δεν έχει πραγματοποιηθεί. Οι λόγοι είναι πολιτικοί και όχι νομικοί: η απροθυμία του ελληνικού κράτους να αναγνωρίσει τις εθνοτικές διαστάσεις της μειονότητας. Ο Πυλώνας 7 δεσμεύει το AURIO σε αναγνώριση με δημοτική πρωτοβουλία βάσει Νόμου 4559 του 2018, μέσω του Δήμου Αλεξανδρούπολης, του Δήμου Κομοτηνής και του Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας στην Ακαδημία Αθηνών, σε πλαίσιο στρατηγικού ουσιοκρατισμού κατά Hall: αναγνώριση ακυρωμένη στον υφιστάμενο νομικό μηχανισμό, αποτέλεσμα χρηματοδότησης είναι υβριδική πολιτιστική υποδομή.

Ελευσίνα, Ελλάδα

2023

Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού σε μικρή μεταβιομηχανική παραλιακή πόλη.

Η Ελευσίνα, μια βιομηχανική παραλιακή πόλη περίπου 30.000 κατοίκων που βρίσκεται γύρω στα είκοσι χιλιόμετρα δυτικά της Αθήνας, ορίστηκε Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού για το 2023 με τίτλο Mysteries of Transition (Μυστήρια της Μετάβασης), με πρόγραμμα που καλύπτει την οικολογική μετάβαση, το μεταβιομηχανικό μέλλον της Θριασίας Πεδιάδας και τη διπλή κληρονομιά της πόλης τόσο ως βιομηχανικού κέντρου όσο και ως αρχαίου χώρου των Ελευσινίων Μυστηρίων.

Ο συνολικός προϋπολογισμός ECoC ανήλθε σε 16,5 εκατ. EUR (90% επιβεβαιωμένος), με απονομή του Βραβείου Melina Mercouri για συμμόρφωση με τα κριτήρια Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Πολιτισμού. Ο Διευθυντής του Ιδρύματος 2023 τοποθέτησε το έργο ως ιδιοκτησία κοινότητας: το έργο βασίζεται στην ιδέα του πώς θα αλλάξει η Ελευσίνα προς το καλύτερο για τους κατοίκους της. Η Ελευσίνα είναι η αποδεικτική περίπτωση για μια ECoC χτισμένη σε μικρή έως μεσαία μεταβιομηχανική πόλη, με υβριδική κληρονομιά που συνδέει αρχαίο και σύγχρονο. Είναι το πλησιέστερο ελληνικό προηγούμενο για την υποψηφιότητα Αλεξανδρούπολης 2033.

Matera, Ιταλία

2019

Μικρή πόλη παράγει πολιτισμό αντί να τον εισάγει.

Η Matera, πρωτεύουσα της Basilicata στη νότια Ιταλία, ήταν Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού το 2019 με το σύνθημα Open Future (Ανοιχτό Μέλλον). Το Ίδρυμα Matera 2019 δαπάνησε περίπου 91 εκατ. EUR σε φάσεις προσφοράς και λειτουργίας. Η ανεξάρτητη αξιολόγηση οικονομικού αντίκτυπου από KEA European Affairs κατέληξε ότι το κίνητρο πολιτιστικού τουρισμού δημιούργησε αντίκτυπο στο ΑΕΠ της πόλης περίπου 224,3 εκατ. EUR, ισοδύναμο με περίπου 21% του ετήσιου δημοτικού ΑΕΠ της Matera.

Η Διευθύντρια του Ιδρύματος, Rossella Tarantino, τοποθέτησε την προσφορά με όρους κεντρικούς για τον Πυλώνα 7: μπορεί μια μικρή έως μεσαία πόλη να παράγει πολιτισμό αντί να τον εισάγει. Οι σπηλαιοικισμοί Sassi, αποκατεστημένοι ως χώρος UNESCO το 1993, μετατράπηκαν σε κοινοτικούς χώρους, χώρους φιλοξενίας καλλιτεχνών και πολιτιστικά κέντρα· το Open Design School και η αίθουσα συναυλιών Casa Cava παραμένουν ανοικτά ως υποδομή κληροδοτήματος πέντε χρόνια μετά το έτος τίτλου. Η Matera είναι η αποδεικτική περίπτωση για μια ECoC που παραδίδει ανθεκτική υποδομή σε περιφερειακή πρωτεύουσα με αδύναμη προγενέστερη πολιτιστική υποδομή, όταν συνδυαστεί με συνεκτική δεκαετή προετοιμασία.

Λιλ, Γαλλία

2004

Δώδεκα maisons folies μετατράπηκαν από πρώην βιομηχανικά κτίρια.

Η Λιλ, πρωτεύουσα της γαλλικής περιφέρειας Hauts de France, ήταν Ευρωπαϊκή Πρωτεύουσα Πολιτισμού το 2004 σε εταιρική σχέση με τη βελγική πόλη Tournai. Το πρόγραμμα έφτασε σε πάνω από 9 εκατομμύρια συμμετέχοντες σε περίπου 2.500 έργα.

Η σημαντικότερη συνεισφορά της Λιλ 2004 στη μέθοδο ECoC ήταν η έννοια των maisons folies: δώδεκα πρώην βιομηχανικά κτίρια, συμπεριλαμβανομένης μιας πρώην ζυθοποιίας στο Wazemmes και ενός πρώην Καρμελιτικού μοναστηριού στο Roubaix, μετατράπηκαν σε κοινοτικά πολιτιστικά κέντρα και διανεμήθηκαν στη Λιλ και τους εταιρικούς δήμους. Το Tri Postal, πρώην ταχυδρομικό κέντρο διαλογής, έγινε εμβληματικός εκθεσιακός χώρος. Το διανεμημένο μοντέλο παρήγαγε αυτό που η αξιολόγηση της Λιλ 2004 ονόμασε χρονική πυκνότητα: μόνιμη παρουσία πολιτιστικής υποδομής σε ολόκληρη την αστική περιοχή, που επιβίωσε του έτους τίτλου ως ανθεκτικό κληροδότημα. Η Λιλ 2004 είναι η αποδεικτική περίπτωση για μια ECoC που μετατρέπει βιομηχανική κληρονομιά σε συντροφική πολιτιστική υποδομή στο Illichιανό μοντέλο.

Ουαλία, Ηνωμένο Βασίλειο

Από το 1861

Λαϊκό φεστιβάλ ως οικονομική υποδομή, 165 χρόνια και συνεχίζεται.

Το Εθνικό Eisteddfod της Ουαλίας, ένα ετήσιο φεστιβάλ στην ουαλική γλώσσα ανιχνεύσιμο σε μία συνάθροιση του 1176 στο Κάστρο Cardigan και τυποποιημένο στη σύγχρονη μορφή του το 1861, περιοδεύει στην Ουαλία σε διαφορετική πόλη κάθε χρόνο, εναλλάσσοντας Βόρεια και Νότια Ουαλία.

Το Eisteddfod του Wrexham 2025 προσέλκυσε 175.000 επισκέπτες στη διάρκεια του οκτάχρονου φεστιβάλ. Το Eisteddfod του Rhondda Cynon Taf 2024 παρήγαγε τεκμηριωμένη οικονομική ώθηση 16 εκατ. GBP στην τοπική οικονομία, με το συμβούλιο να αναφέρει περίπου 60 GBP που επιστρέφονται σε τοπική οικονομική δραστηριότητα για κάθε 1 GBP δημόσιας επένδυσης. Το Urdd Gobaith Cymru (το ουαλικό νεανικό Eisteddfod) δημιούργησε 44,9 εκατ. GBP οικονομικής αξίας στην Ουαλία το 2022 έως 2023, αύξηση 76% σε σχέση με το 2018. Το Eisteddfod είναι η αποδεικτική περίπτωση για ένα ετήσιο περιστρεφόμενο φεστιβάλ σε γλώσσα μειονότητας, συνδεδεμένο με μια βαθιά λαϊκή παράδοση, που παράγει ουσιαστική οικονομική και πολιτιστική αξία σε μακρύ χρονικό ορίζοντα. Είναι το επιχειρησιακό πρότυπο για το Διασυνοριακό Φεστιβάλ Πολιτιστικού Διαδρόμου.

Αθήνα, Πειραιάς, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Βόλος, Αλεξανδρούπολη, Ελλάδα

Από το 1923

Ρεμπέτικο: εγγεγραμμένο στην UNESCO 2017, κρατική χρηματοδότηση ως ζωντανή πρακτική: μηδέν.

Το ρεμπέτικο είναι μια ελληνική αστική λαϊκή μουσική παράδοση που εμφανίστηκε μετά το 1923 στις γειτονιές των Μικρασιατών προσφύγων της Αθήνας, του Πειραιά, της Θεσσαλονίκης, της Καβάλας, του Βόλου και της Αλεξανδρούπολης. Η ενόργανή του ρίζα εστιάζεται στο μπουζούκι, το μπαγλαμά, το βιολί, το ακορντεόν και το σαντούρι· η λυρική του παράδοση πραγματεύεται τη μετανάστευση, τη φτώχεια, την κουλτούρα των ναρκωτικών, τη ζωή στη φυλακή και τα κατώτερα αστικά στρώματα. Το ρεμπέτικο απαγορεύτηκε επί δικτατορίας Μεταξά από το 1936 και πάλι επί Χούντας από το 1967 έως το 1974· και οι δύο απαγορεύσεις επιτάχυναν μάλλον παρά κατέστειλαν την παράδοση.

Το 2017, η UNESCO ενέγραψε το ρεμπέτικο στον Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας, επικαλούμενη τον χαρακτήρα του ως ζωντανής μουσικής παράδοσης με έντονο συμβολικό, ιδεολογικό και καλλιτεχνικό χαρακτήρα. Η εγγραφή αποδίδει αναγνώριση UNESCO χωρίς να φέρει αφιερωμένη κρατική χρηματοδότηση για την παράδοση ως ζωντανή πρακτική. Οκτώ χρόνια μετά, οι εκτελεστές ρεμπέτικου στην Ελλάδα λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό σε εθελοντική, επισφαλή ή εμπορικά τουριστική βάση, χωρίς το ισοδύναμο της δημόσιας υποδομής του ουαλικού Eisteddfod ή της κρατικής υποστήριξης των σπιτιών fado της Πορτογαλίας. Το ρεμπέτικο είναι ταυτόχρονα η σαφέστερη ελληνική περίπτωση του πλαισίου Hall και η σαφέστερη ελληνική περίπτωση του πλαισίου Williams. Είναι το κεντρικό αντικείμενο του Κέντρου Πολιτισμού Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικρασίας.

Τρίκαλα, Ελλάδα

Από το 2008

Συντροφικό ψηφιακό εργαλείο σε ελληνική δημοτική κλίμακα.

Ο δήμος Τρικάλων (πληθυσμός περίπου 82.000, Θεσσαλία) ίδρυσε την eTrikala SA, μια δημοτικής ιδιοκτησίας εταιρεία ΤΠΕ, στις 8 Απριλίου 2008. Από αυτή τη βάση, τα Τρίκαλα έχτισαν το eDiaLogos, μια αστική πλατφόρμα για τοπικά δημοψηφίσματα και πολιτική διαβούλευση, και το Demosthenes, ένα σύστημα διαχείρισης καταγγελιών πολιτών.

Τα εργαλεία έχουν χρησιμοποιηθεί για τοπικές διαβουλεύσεις σχετικά με τη διαχείριση κυκλοφορίας, την οργάνωση σχολείων, τον πολιτιστικό προγραμματισμό και την κατανομή προϋπολογισμού. Τα έσοδα από ευρωπαϊκά έργα μέσω eTrikala SA μείωσαν το δημοτικό χρέος κατά περίπου 20 εκατ. EUR κατά τη διάρκεια της πρώτης δεκαετίας. Το eDiaLogos είναι ένα υποδειγματικό Illichιανό συντροφικό ψηφιακό εργαλείο: προσβάσιμο σε κάθε πολίτη, σχεδιασμένο για χρήση από τους ανθρώπους που το χρησιμοποιούν, λειτουργώντας με λογική λαϊκής δημοτικής αντί να επιβάλλει λογική ιδιόκτητης πλατφόρμας. Είναι το επιχειρησιακό πρότυπο για την ψηφιακή υποδομή του Προγράμματος Πολιτιστικών Συνεταιρισμών στον Πυλώνα 7.

Todmorden, Ηνωμένο Βασίλειο

Από το 2008

Δημόσια βρώσιμη κηπουρική ως συντροφική υποδομή.

Ιδρυμένο στο Todmorden, West Yorkshire, το 2008 από τις Pamela Warhurst και Mary Clear, το κίνημα Incredible Edible υιοθέτησε την πρακτική της δημόσιας βρώσιμης κηπουρικής: φύτευση λαχανικών σε κάθε διαθέσιμο δημόσιο χώρο, βάσει της αρχής ότι η ορατή παραγωγή τροφίμων παράγει συνομιλία, η συνομιλία παράγει κοινότητα, και η κοινότητα παράγει διαρκή αλλαγή.

Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2010, το δίκτυο είχε εξαπλωθεί σε πάνω από εκατό τοπικές ομάδες σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο και διεθνώς· στο ίδιο το Todmorden, περίπου 300 τετραγωνικά μέτρα δίσκων λαχανικών παρήγαγαν περίπου μισό τόνο τροφίμων ετησίως, παραγωγή ισοδύναμη με περίπου 14 τόνους ανά εκτάριο. Το Todmorden είναι η αποδεικτική περίπτωση για τον ορατό δημόσιο πολιτισμό: η πρόταση ότι η δημόσια, ορατή, καθημερινή πολιτιστική πρακτική (κοινοτικές τοιχογραφίες, ανοικτές συνεδρίες προφορικής ιστορίας, μουσική σε δημόσιες πλατείες, φεστιβάλ τροφίμων, ανακατασκευασμένες βιτρίνες) είναι συντροφική υποδομή με την Illichιανή έννοια, κατανεμημένη φτηνά σε μια περιοχή αντί να συγκεντρωθεί σε ένα μεμονωμένο εμβληματικό κτίριο.

Το βαθύτερο επιχείρημα.

Η ελληνική πολιτιστική πολιτική ιδρύθηκε σε ένα συνταγματικό χάρτη που το κεντρικοποιημένο, κανόνα-κεντρικό βιομηχανικό πολιτιστικό μοντέλο έχει αδειάσει σε επιχειρησιακούς όρους. Το Άρθρο 16 προστατεύει την τέχνη και την επιστήμη, την έρευνα και τη διδασκαλία. Το Άρθρο 24 προστατεύει το πολιτιστικό περιβάλλον και επιβάλλει κρατική υποχρέωση διαφύλαξής του. Το Άρθρο 25 δεσμεύει τα δικαιώματα να λειτουργούν μεταξύ ατόμων καθώς και μεταξύ κράτους και ατόμου. Η νομική αρχιτεκτονική είναι πυκνή: Νόμος 3028 του 2002, Νόμος 4559 του 2018 για άυλη πολιτιστική κληρονομιά, Νόμος 4858 του 2021 (κώδικας πολιτιστικής κληρονομιάς), Νόμος 4430 του 2016 για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, Απόφαση ΕΕ 445 του 2014 για το πρόγραμμα Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας Πολιτισμού, Κανονισμός Creative Europe 2021/818 στα 2,44 δισ. €. Το 2026 ο χάρτης εξακολουθεί να διαβάζεται ως υπόσχεση. Το ρεμπέτικο, εγγεγραμμένο στην UNESCO από το 2017, δεν λαμβάνει αφιερωμένη κρατική χρηματοδότηση ως ζωντανή πρακτική. Η Σουφική μουσική της Δυτικής Θράκης και η Πομακική μουσική παράδοση παραμένουν μη αναγνωρισμένες παρά την επιλεξιμότητα βάσει Νόμου 4559 του 2018. Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη έχει τον χαμηλότερο ρυθμό απορρόφησης πολιτιστικής χρηματοδότησης οποιασδήποτε ελληνικής περιφέρειας. Ο χάρτης δεν διαψεύδεται από τη θεωρία. Διαψεύδεται από την παράδοση.

Ο Illich ονομάζει την αποτυχία σχεδιασμού. Το ελληνικό πολιτιστικό μοντέλο έχει υπερβεί το κατώφλι πέρα από το οποίο οι θεσμοί σταματούν να υπηρετούν τους ανθρώπους και αρχίζουν να τους κυριαρχούν. Τα πολιτιστικά μεγα-κέντρα που απορροφούν τον περιφερειακό προϋπολογισμό μετατρέπουν τον γύρω πληθυσμό σε κοινό. Ο κεντρικοποιημένος προγραμματισμός υποκαθιστά τη θεσμική παραγωγή στη θέση της ανθρώπινης ικανότητας. Ο έλεγχος συντροφικότητας (χρήση από οποιονδήποτε, για σκοπούς που επιλέγει ο χρήστης, χωρίς έναν μοναδικό χρήστη να κυριαρχεί στη χωρητικότητα) δεν εφαρμόζεται επί του παρόντος σε καμία μεγάλη επένδυση σε ελληνική πολιτιστική υποδομή. Οι Πέντε Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι του Πυλώνα 7 σχεδιάζονται βάσει του Illichιανού ελέγχου συντροφικότητας, όχι του ελέγχου εμβληματικού μνημείου. Πέντε κατανεμημένα κτίρια αντί για ένα μεγα-κέντρο.

Ο Williams ονομάζει την εννοιολογική αποτυχία. Η ελληνική πολιτιστική πολιτική χρησιμοποιεί την πρώτη έννοια του πολιτισμού (καλλιέργεια εκλεπτυσμένης ευαισθησίας, ιδιότητα των μορφωμένων ελίτ) προσποιούμενη ότι χρησιμοποιεί τη δεύτερη (ολόκληρος ο τρόπος ζωής ενός λαού). Χρηματοδοτεί την όπερα, το μουσείο και την ορχήστρα, τα ονομάζει πολιτισμό, και καθιστά αόρατα τη βραδιά ρεμπέτικου, την Πομακική μουσική παράδοση, τη Σουφική κληρονομιά της Δυτικής Θράκης, τη Μικρασιατική λειτουργική παράδοση και την καθημερινή ζωή της Αισύμης. Ο Πυλώνας 7 κλείνει αυτό το χάσμα αναγνωρίζοντας την άυλη κληρονομιά βάσει Νόμου 4559 του 2018, καταγράφοντας προφορική ιστορία μέσω του προγράμματος Φωνές του Έβρου, και ιδρύοντας τους Συντροφικούς Πολιτιστικούς Χώρους ως θεσμικό όχημα για την καθημερινή πολιτιστική πρακτική.

Ο Fanon ονομάζει την αποικιακή κληρονομιά. Ένας πολιτιστικός κανόνας που μεταχειρίζεται την Αθήνα ως οικουμενική και τη Δυτική Θράκη, την Πομακική παράδοση, τη Μικρασιατική λειτουργική παράδοση και το ρεμπέτικο των προσφυγικών συνοικιών ως εθνογραφικό διάκοσμο είναι η πολιτισμική μορφή μιας εσωτερικής ιεραρχίας που ο Πυλώνας 7 έρχεται να αποδομήσει. Ο μηχανισμός αναγνώρισης που ακολουθεί δεν είναι πολυπολιτισμική προσθήκη. Είναι η αποκατάσταση των ελληνικών πολιτισμικών κοινών σε αυτό που το Άρθρο 24 του Συντάγματος ήδη δεσμεύει το κράτος να διαφυλάξει.

Ο Hall ονομάζει τη στρατηγική αναγνώρισης. Η ελληνική πολιτιστική πολιτική αντιμετωπίζει τις μειονοτικές πολιτιστικές παραδόσεις ως χωριστή εθνοτική έκθεση και όχι ως μέρος ενός υβριδικού πολιτιστικού κοινού. Το πλαίσιο Hall απαιτεί υβριδικότητα ως αναλυτική προεπιλογή, αναγνώριση μέσω του υφιστάμενου ελληνικού νομικού μηχανισμού (Νόμος 4559 του 2018), και πολιτιστική υποδομή σχεδιασμένη ως υβριδικό κοινό και όχι ως μεμονωμένη εθνοτική έκθεση. Το Πρόγραμμα Αναγνώρισης Σουφικής και Πομακικής Μουσικής λειτουργεί μέσω του υφιστάμενου πλαισίου 4559, όχι ενάντια σε αυτό. Το Διασυνοριακό Φεστιβάλ Πολιτιστικού Διαδρόμου αντιμετωπίζει την ελληνική, βουλγαρική και τουρκική Θράκη ως κοινή πολιτιστική γεωγραφία, όχι ως ανταγωνιστικές εθνοτικές αξιώσεις.

Ο Florida τεκμηρίωσε τον μηχανισμό. Η πολιτιστική ζωντάνια κρατά τους ανθρώπους. Η διάγνωση ταξιδεύει στην Αισύμη το ίδιο καθαρά όσο και σε μια μητρόπολη πενήντα εκατομμυρίων. Η συνταγή που ακολούθησε, η προσέλκυση δημιουργικών εργαζομένων της γνώσης μέσα από καφέ και στούντιο, έχτισε τον εκτοπισμό που ο ίδιος ο Florida επανεκτίμησε το 2017. Ο Πυλώνας 7 κρατά τη διάγνωση και απορρίπτει τη συνταγή. Ο ορισμός του ποιος μετράει ως δημιουργικός διευρύνεται στον αγρότη που σώζει σπόρους, στον ρεμπέτη μουσικό και στον μηχανικό που αυτοσχεδιάζει ανταλλακτικά. Το βέλος αντιστρέφεται από την προσέλκυση ταλέντου στη συγκράτηση ταλέντου, και η απάντηση στη συγκράτηση είναι η κοινοτική ιδιοκτησία της πολιτιστικής υποδομής, όχι η προσέλκυση κινητού κεφαλαίου. Οι τέσσερις στροφές παρατίθενται πλήρως στη σελίδα της Μεθόδου.

Αυτό δεν είναι ένα περιφερειακό πρόγραμμα. Ο Πολιτιστικός Χάρτης, το Μητρώο Άυλης Κληρονομιάς, το Πρόγραμμα Πολιτιστικών Συνεταιρισμών, ο Κόμβος Creative Europe και η Πολιτιστική Συνέλευση Πολιτών είναι εθνικές μεταρρυθμίσεις. Οι Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι, το Κέντρο Πολιτισμού Ρεμπέτικου και Διασποράς Μικρασίας, το Πρόγραμμα Αναγνώρισης Σουφικής και Πομακικής Μουσικής, το Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας του Έβρου, το Διασυνοριακό Φεστιβάλ Πολιτιστικού Διαδρόμου και η υποψηφιότητα Αλεξανδρούπολης για ECoC 2033 σχεδιάζονται στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη επειδή ο Έβρος είναι εκεί που το AURIO μπορεί να κερδίσει τη δημαρχία το 2028 και την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση το 2027. Η αρχιτεκτονική ισχύει για κάθε ελληνική περιφέρεια με συγκρίσιμες συνθήκες: τα κρητικά χωριά με τις ζωντανές μουσικές τους παραδόσεις, οι Ποντιακές ελληνικές κοινότητες της κεντρικής Μακεδονίας, οι κοινότητες των νησιών του Αιγαίου με τις προφορικές τους παραδόσεις, οι Ρομά πολιτιστικές κοινότητες των αστικών κέντρων.

Οι δεκαεπτά προτάσεις του Πυλώνα 7 χρηματοδοτούνται από φακέλους που η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει: το Ταμείο Κοινωνικής Ωφέλειας LNG (Πυλώνας 6 Πρόταση 1) στα 2 έως 3 εκατ. EUR ετησίως, ο πολιτιστικός κλάδος ΕΣΠΑ στα 600 έως 800 εκατ. EUR σε όλη την περίοδο, το Creative Europe στα 2,44 δισ. EUR συνολικά για την ΕΕ, το Interreg VI-A Ελλάδα-Βουλγαρία στα 83,9 εκατ. EUR, το ελληνικό ΤΑΑ (υπομέτρο πολιτισμού) στα περίπου 600 εκατ. EUR, το CERV-2026, το ESF+ στα 5,3 δισ. EUR ελληνική κατανομή, και οι ελληνικοί λειτουργικοί προϋπολογισμοί του Υπουργείου Πολιτισμού, του Κέντρου Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας και των συμμετεχόντων δήμων. Πενταετής ταμειακή ροή περίπου 35,7 εκατ. EUR. Η νομική βάση είναι σε ισχύ: Άρθρα Συντάγματος 16, 24 και 25· Άρθρα 37 έως 45 Συνθήκης Λωζάνης· Νόμοι 3028 του 2002, 3094 του 2003, 3422 του 2005, 3852 του 2010, 3861 του 2010, 4023 του 2011, 4412 του 2016, 4430 του 2016, 4485 του 2017, 4559 του 2018, 4727 του 2020, 4858 του 2021. Το θεσμικό δίκτυο είναι σε ισχύ: Υπουργείο Πολιτισμού, Κέντρο Ερεύνης Ελληνικής Λαογραφίας στην Ακαδημία Αθηνών, Δήμος Αλεξανδρούπολης και εταιρικοί δήμοι, Περιφερειακή Αρχή Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, Ίδρυμα Ποντιακού Ελληνισμού, Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, Ελληνική Συνομοσπονδία Συνεταιρισμών. Οι συνθήκες είναι διαμορφωμένες. Αυτό που λείπει είναι η πολιτική πράξη που τα συνδέει.

Ο Πυλώνας 7 είναι η γέφυρα προς κάθε άλλο πυλώνα του AURIO. Ο Πυλώνας 04 (Άμεση Δημοκρατία) παρέχει τη μεθοδολογία κλήρωσης που η Πολιτιστική Συνέλευση Πολιτών επεκτείνει στον πολιτιστικό προσδιορισμό προτεραιοτήτων. Ο Πυλώνας 05 (Παιδεία ως Απελευθέρωση) παρέχει τους Κύκλους Αλφαβητισμού Ενηλίκων και το πλαίσιο διαμεσολαβητή Ρομά που οι Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι και το πρόγραμμα πολιτιστικής ένταξης συμπληρώνουν. Ο Πυλώνας 06 (Δικαιοσύνη για την Παραμεθόριο) παρέχει το Ταμείο Κοινωνικής Ωφέλειας LNG που ακυρώνει το Ταμείο Πολιτιστικής Υποδομής και την Ετήσια Σύμβαση Παραμεθόριας Περιοχής στην οποία αναφέρεται η Πολιτιστική Συνέλευση Πολιτών. Ο Πυλώνας 10 (Ισότητα Φύλων και Αντιρατσισμός) παρέχει τα πλαίσια διαπολιτισμικής παράστασης και επανεγκατάστασης σε χωριά. Ο Πυλώνας 12 (Κοινωνική Ασφάλιση και Αξιοπρέπεια) παρέχει τις μη τιμωρητικές υποστηρίξεις υπό όρους και το μη τιμωρητικό κατώφλι εισοδήματος πάνω στο οποίο ο Πυλώνας 7 χτίζει τα πολιτιστικά κοινά. Η πολιτιστική υποδομή δεν στέκεται μόνη. Είναι ο πυλώνας που κάνει κάθε άλλον πυλώνα κατανοητό στους ανθρώπους της επικράτειας που καλύπτει.

Ένα χωριό πεθαίνει πολιτιστικά όχι επειδή δεν έχει αίθουσα συναυλιών. Πεθαίνει επειδή οι κάτοικοί του έχουν εκπαιδευτεί να καταναλώνουν πολιτισμό παραγμένο αλλού αντί να δημιουργούν τον δικό τους. Οι Συντροφικοί Πολιτιστικοί Χώροι, οι βραδιές ρεμπέτικου, οι αναγνωρίσεις Σουφικής μουσικής, τα αρχεία προφορικής ιστορίας και οι βραδιές «Δείξε την Τέχνη σου» θα αντιστρέψουν αυτή την εκπαίδευση.

Το AURIO είναι για τους ανθρώπους που είναι έτοιμοι να τιμήσουν τον χάρτη που ήδη γράφτηκε.

Αναφορές

Πηγές που αναφέρονται σε αυτό το κείμενο. Read more
  • Illich, I. "Tools for Conviviality" (Harper and Row, 1973)
  • Illich, I. "Deschooling Society" (Harper and Row, 1971)· "Medical Nemesis" (Pantheon, 1975)· "The Right to Useful Unemployment and Its Professional Enemies" (Marion Boyars, 1978)
  • Williams, R. "Culture and Society 1780 to 1950" (Chatto and Windus, 1958)· "The Long Revolution" (Chatto and Windus, 1961)· "Keywords" (Croom Helm, 1976)
  • Williams, R. "Culture is Ordinary" (1958, in Resources of Hope, Verso 1989)
  • Hall, S. "Cultural Identity and Diaspora" in Identity: Community, Culture, Difference, ed. Rutherford (Lawrence and Wishart, 1990)
  • Hall, S. ed. "Representation: Cultural Representations and Signifying Practices" (SAGE, 1997)
  • Florida, R. "The Rise of the Creative Class" (Basic Books, 2002)
  • Landry, C. "The Creative City: A Toolkit for Urban Innovators" (Earthscan, 2000)
  • European Commission, ECoC monitoring reports for Elefsina 2023 and Matera 2019· Lille 2004 evaluation reports
  • UNESCO. "Rebetiko" Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity (2017)· UNESCO 2003 Convention on intangible cultural heritage
  • Council of Europe. Faro Convention 2005 on the value of cultural heritage for society· European Cultural Routes programme
  • EU Decision 445/2014/EU on the European Capital of Culture programme· Creative Europe Regulation (EU) 2021/818
  • Interreg VI-A Greece to Bulgaria 2021 to 2027 (83,9 εκατ. €)· Citizens, Equality, Rights and Values Programme (CERV-2026) Regulation (EU) 2021/692· ESF+ Regulation (EU) 2021/1057· ERDF Regulation (EU) 2021/1058
  • Greek Recovery and Resilience Plan (Greece 2.0)· ESPA 2021 to 2027 cultural strand· Greek 2025 budget
  • Treaty of Lausanne 1923, Articles 37 to 45 on the Muslim minority of Western Thrace
  • Greek laws: 3028/2002 (cultural heritage)· 3094/2003 (Greek Ombudsman)· 3422/2005 (Aarhus Convention)· 3852/2010 (Kallikratis Code)· 3861/2010 (Diavgeia)· 3879/2010 (lifelong learning)· 4023/2011 (political parties)· 4412/2016 (public procurement)· 4430/2016 (Social and Solidarity Economy, KOINSEP)· 4485/2017 (university governance)· 4559/2018 (intangible cultural heritage)· 4636/2019 (international protection)· 4727/2020 (digital governance)· 4858/2021 (cultural heritage code). Constitution of Greece, Articles 16, 24 and 25
  • AURIO. «Πυλώνας 7. Πολιτισμός ως Υποδομή: Από τον Τουρισμό Κληρονομιάς στα Συμβιωτικά Πολιτιστικά Κοινά» (Απρίλιος 2026). Πλήρες αυτόνομο έγγραφο που περιλαμβάνει 17 προτάσεις με τη δομή εννέα πεδίων, 8 φακέλους χρηματοδότησης, πενταετή πρόβλεψη ταμειακών ροών, ανάλυση κινδύνου, και παραρτήματα για το ελληνικό νομικό πλαίσιο και τη βάση του Έβρου

Αυτή η πολιτική χρειάζεται ανθρώπους.

Όχι υποσχέσεις. Όχι συμβούλους. Όσους δίνουν το παρών.

Έλα στο Κίνημα Δες τα Στοιχεία

Σε Απλή Γλώσσα

Το πρόγραμμα σε απλή γλώσσα. Σύντομες προτάσεις. Μία ιδέα κάθε φορά.

Πέντε Λεπτά Ανάγνωση

Δώδεκα πολιτικές. Μία πρόταση η καθεμία. Η εκδοχή που στέλνεις σε φίλο.

Πλήρης Διακήρυξη

Το πλήρες εθνικό πρόγραμμα με τους δώδεκα πυλώνες σε πλαίσιο.